- Wysoka gorączka, kaszel, katar i zaczerwienione oczy zwykle wyprzedzają wysypkę
- Wysypka odrowa zaczyna się na twarzy i stopniowo schodzi na tułów oraz kończyny
- Dziecko z odrą zakaża już przed pojawieniem się wysypki
- Najskuteczniejszą ochronę daje szczepienie MMR podane w dwóch dawkach
Pierwsze objawy odry u dziecka. Co pojawia się przed wysypką?
Pierwsze objawy odry zwykle pojawiają się po około 10 do 14 dniach od zakażenia. Najpierw pojawia się wysoka gorączka, suchy kaszel, wodnisty katar oraz zaczerwienione i łzawiące oczy. Dziecko może być osłabione, rozdrażnione i gorzej znosić światło.
Po 2–3 dniach od pierwszych objawów mogą być widoczne plamki Koplika, czyli drobne białawe punkty na wewnętrznej stronie policzków. Nie występują one u każdego dziecka i rodzic zwykle nie jest w stanie samodzielnie potwierdzić rozpoznania. Wysypka pojawia się najczęściej po 3 do 5 dniach od wystąpienia gorączki.
Wysypka ma postać czerwonych plam i grudek, które mogą się ze sobą zlewać. Zwykle zaczyna się przy linii włosów, na twarzy i za uszami, a potem obejmuje szyję, tułów, ręce i nogi. Gdy pojawia się wysypka, gorączka może ponownie wyraźnie wzrosnąć.
Kiedy dziecko z odrą zakaża innych?
Odra jest bardzo zakaźną chorobą wirusową. Wirus przenosi się głównie podczas kaszlu, kichania i oddychania osoby chorej. Do zakażenia może dojść między innymi w domu, żłobku, przedszkolu lub poczekalni. Dziecko zakaża mniej więcej od 4 dni przed wystąpieniem wysypki do 4 dni po jej pojawieniu się.
Jeśli dziecko ma gorączkę, kaszel, katar, zaczerwienione oczy i wysypkę albo miało kontakt z osobą chorą na odrę, najpierw zadzwoń do przychodni. Nie przychodź z dzieckiem bez zapowiedzi do przychodni, ponieważ może ono zarazić inne osoby w poczekalni. Lekarz zdecyduje, jak dziecko powinno być zbadane i czy potrzebne są badania potwierdzające zakażenie.
Nie ma leku, który zwalcza wirusa odry. Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów, dbaniu o picie i obserwacji stanu dziecka. Jeśli niemowlę lub starsze dziecko jest wyraźnie osłabione, odmawia picia albo ma trudności z oddychaniem, nie podawaj leków na własną rękę. Skontaktuj się pilnie z przychodnią lub wezwij pomoc medyczną.
Powikłania odry. Kto jest na nie najbardziej narażony?
Odra może przebiec bez ciężkich następstw, ale nie jest chorobą, którą można sprowadzić wyłącznie do wysypki. Ryzyko powikłań jest większe szczególnie u dzieci poniżej 5. roku życia, osób z osłabioną odpornością oraz osób niedożywionych. Najczęstsze problemy to zapalenie ucha, biegunka oraz odwodnienie.
Do cięższych powikłań należą zapalenie płuc i zapalenie mózgu. Pilnej pomocy wymaga dziecko, które ma duszność, sinienie ust, wyraźny problem z wybudzeniem, drgawki, silny ból głowy, sztywność karku, uporczywe wymioty albo prawie nie oddaje moczu. Niepokojąca jest także gorączka, która utrzymuje się przez kilka dni lub ponownie nasila się po pojawieniu się wysypki.
Jak chronić dziecko przed odrą? Co zrobić po kontakcie z osobą chorą?
Najskuteczniejszą ochroną przed odrą jest szczepienie MMR przeciw odrze, śwince i różyczce. W polskim Programie Szczepień Ochronnych przewidziano dwie dawki szczepionki dla dzieci. Warto sprawdzić wpisy w książeczce zdrowia lub dokumentacji medycznej, zwłaszcza przed podróżą, rozpoczęciem żłobka lub przedszkola albo gdy zachorowania pojawią się w najbliższym otoczeniu.
Po bezpośrednim kontakcie z osobą chorą na odrę nie należy czekać na objawy. Rodzic powinien jak najszybciej zadzwonić do przychodni lub punktu szczepień. W rozmowie warto podać wiek dziecka, datę kontaktu z chorym oraz informację o wcześniejszych dawkach szczepionki MMR. U osób nieuodpornionych szczepienie podane do 72 godzin od kontaktu może być elementem ochrony poekspozycyjnej, a u dzieci, które nie mogą zostać zaszczepione, lekarz może rozważyć inne postępowanie.
Szczepienie chroni nie tylko zaszczepione dziecko. Zmniejsza też ryzyko przeniesienia wirusa na niemowlęta, kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością. Gdy podejrzewasz odrę, najpierw zadzwoń do przychodni, ogranicz kontakty dziecka z innymi osobami i uważnie obserwuj jego stan.
20
Źródła:
Podcasty
Playlisty tematyczne
