- Opryszczkę wargową u dzieci najczęściej wywołuje wirus HSV-1, który przenosi się przez bliski kontakt i ślinę
- Pierwsze zakażenie może obejmować nie tylko wargi, lecz także dziąsła i wnętrze jamy ustnej
- Dziecko może zakażać już od chwili, gdy czuje mrowienie lub swędzenie wargi, aż do całkowitego wygojenia zmiany. W tym czasie warto ograniczyć bliski kontakt
- Mycie rąk, używanie własnego kubka i nieodrywanie strupków pomagają zmniejszyć ryzyko zakażenia domowników
Opryszczka u dziecka: jak wyglądają objawy?
Opryszczka u dziecka najczęściej zaczyna się od swędzenia, pieczenia lub mrowienia wargi. Następnie pojawiają się drobne pęcherzyki wypełnione płynem, zwykle zebrane w grupie. Pęcherzyki pękają, mogą się sączyć, a potem pokrywają się strupem. Zmiana zwykle goi się w ciągu tygodnia lub dwóch.
Pierwsze zakażenie bywa bardziej dokuczliwe niż kolejne nawroty. Oprócz zmian na wargach mogą pojawić się bolesne nadżerki w jamie ustnej, zaczerwienione i obrzęknięte dziąsła, gorączka, ból gardła, powiększone węzły chłonne, ślinienie oraz niechęć do jedzenia i picia. Późniejsze nawroty często ograniczają się do jednej okolicy przy ustach.
Nie każda ranka na wardze jest opryszczką. Podobne dolegliwości mogą dawać afty, uraz po przygryzieniu, liszajec zakaźny albo choroba dłoni, stóp i jamy ustnej. Jeśli zmiany wyglądają nietypowo, są bardzo rozległe albo pojawiły się w okolicy narządów płciowych, skontaktuj się z lekarzem.
Skąd bierze się opryszczka wargowa u dziecka?
Opryszczkę wargową wywołuje zwykle wirus opryszczki pospolitej typu 1, czyli HSV-1. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim przez kontakt ze śliną lub skórą osoby zakażonej, na przykład podczas całowania albo dotykania zmiany opryszczkowej. Dziecko może zarazić się od dorosłego, rodzeństwa lub innego dziecka, również wtedy, gdy zakażona osoba nie ma widocznych zmian na ustach.
Po zakażeniu wirus pozostaje w organizmie i może uaktywniać się ponownie. Nawroty częściej pojawiają się podczas infekcji z gorączką, po dużym wysiłku lub przemęczeniu, po długiej ekspozycji na słońce, a także wtedy, gdy usta są spierzchnięte lub uszkodzone. Nawracająca opryszczka nie oznacza, że dziecko źle dba o higienę.
Kiedy dziecko z opryszczką może zakażać innych?
Opryszczka jest najbardziej zakaźna, gdy widoczne są pęcherzyki, nadżerki lub sącząca się zmiana. Wirus może jednak przenosić się już wtedy, gdy dziecko czuje pierwsze mrowienie albo swędzenie. Ostrożność warto zachować aż do pełnego wygojenia skóry. Dziecko może przenieść wirusa z wargi na palce, inne części skóry lub do oka, jeśli po dotknięciu zmiany potrze oczy.
Gdy dziecko ma aktywną opryszczkę, warto wprowadzić w domu kilka prostych zasad:
- mycie rąk wodą z mydłem po dotknięciu ust, zmiany opryszczkowej lub użytej chusteczki
- unikanie całowania domowników i bliskiego kontaktu twarzą w twarz
- nieudostępnianie innym kubków, butelek, sztućców, szczoteczek do zębów, ręczników ani pomadek
- przypominanie dziecku, by nie drapało zmian i nie odrywało strupków
- mycie przedmiotów, które miały kontakt ze śliną dziecka, na przykład gryzaków lub ustników bidonu
Szczególnie ważne jest, by osoba z aktywną opryszczką nie całowała noworodka ani małego niemowlęcia. Zakażenie HSV u tak małych dzieci może przebiegać ciężko. Jeśli w domu jest niemowlę, osoba z opryszczką powinna dokładnie myć ręce przed kontaktem z dzieckiem. Może też zakryć zmianę, jeśli nie będzie jej to podrażniać.
Jak złagodzić ból opryszczki u dziecka?
Przy zmianach na wardze warto pilnować, by dziecko nie drapało pęcherzyków i myło ręce po dotknięciu ust. Można podawać chłodne napoje oraz miękkie, niekwaśne jedzenie, jeśli zmiany są także w jamie ustnej. Kwaśne soki, ostre przyprawy i słone przekąski często nasilają pieczenie.
Jeśli dziecko odczuwa ból lub ma gorączkę, można podać lek przeciwbólowy lub przeciwgorączkowy dobrany do jego wieku i masy ciała, zgodnie z ulotką lub zaleceniem lekarza albo farmaceuty. Nie należy samodzielnie przekłuwać pęcherzyków ani stosować preparatów przeznaczonych dla dorosłych bez sprawdzenia, czy są odpowiednie dla dziecka. U dzieci z częstymi nawrotami lub ciężkim pierwszym zakażeniem lekarz może rozważyć leczenie przeciwwirusowe.
Opryszczka u dziecka: kiedy potrzebna jest szybka pomoc?
Skontaktuj się z lekarzem, jeśli podczas pierwszej opryszczki dziecko ma liczne zmiany w jamie ustnej, wysoką gorączkę lub wyraźny ból. Szybkiej konsultacji wymaga też sytuacja, gdy dziecko prawie nie pije, rzadko oddaje mocz, ma suche usta, płacze bez łez albo jest wyraźnie osłabione, ponieważ mogą to być objawy odwodnienia.
Pilnej pomocy wymaga pojawienie się pęcherzyków, zaczerwienienia, bólu lub światłowstrętu w okolicy oka. Skontaktuj się z lekarzem także wtedy, gdy dziecko ma atopowe zapalenie skóry, a na skórze pojawiają się liczne nowe pęcherze lub nadżerki. Pomoc jest potrzebna również wtedy, gdy dziecko ma obniżoną odporność albo zmiany nie goją się przez 7 do 10 dni. U noworodka gorączka lub pęcherzykowa wysypka po kontakcie z osobą z opryszczką wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
W codziennej opiece warto łagodzić ból i pilnować, by ślina oraz ręce dziecka nie miały kontaktu ze zmianą. Własne naczynia, mycie rąk oraz rezygnacja z całowania do czasu wygojenia zwykle wystarczą, by wyraźnie zmniejszyć ryzyko zakażenia innych osób w domu.
13
Źródła:
Podcasty
Playlisty tematyczne
