Organizer na zabawki: jak wybrać taki, żeby dziecko samo sprzątało?

• Niski organizer z otwartymi pojemnikami ułatwia dziecku samodzielne odkładanie zabawek
• Kilka prostych kategorii ułatwia sprzątanie bardziej niż wiele przegródek przeznaczonych na pojedyncze przedmioty
• Zdjęcia lub rysunki na pojemnikach pomagają rozpoznać miejsce nawet dziecku nieczytającemu
• Skrzynie z ciężką klapą mogą przytrzasnąć dziecku palce, a w niektórych przypadkach także głowę lub szyję

Organizer na zabawki w zasięgu dziecka

Organizer na zabawki powinien pozwalać dziecku samodzielnie odłożyć klocki, figurki czy kredki, bez pytania rodzica, gdzie jest ich miejsce. Dlatego najczęściej najlepiej sprawdza się niski regał albo zestaw pojemników ustawionych na podłodze lub na wysokości, do której dziecko swobodnie sięga. Gdy ulubione rzeczy trafiają na wysoką półkę, sprzątanie od początku wymaga pomocy dorosłego.

Warto też dopasować wielkość pojemników do dziecięcych rąk. W bardzo głębokim koszu łatwo lądują wszystkie zabawki naraz, a później trudno znaleźć potrzebną rzecz. Lżejsze pudełka z uchwytami dziecko może wysunąć, przenieść kawałek i odstawić z powrotem, o ile nie są przepełnione.

Nie trzeba kupować osobnego organizera dla każdej grupy zabawek. Ważniejsze jest, aby dziecko mogło łatwo wyjąć wybraną rzecz i równie łatwo odłożyć ją po zabawie. Jeśli pojemnik się zacina, spada z prowadnic albo żeby go wyjąć, trzeba najpierw zdjąć trzy inne pudełka, sprzątanie szybko zniechęci dziecko i rodzica.

Jak wybrać organizer na zabawki? Mniej kategorii ułatwia sprzątanie

Praktyczny organizer ma prosty podział dopasowany do zabawek, którymi dziecko bawi się najczęściej. Nie ma potrzeby rozdzielać osobno każdego rodzaju klocków, każdej lalki czy wszystkich drobnych akcesoriów. Małemu dziecku wystarczą szerokie, łatwe do zapamiętania kategorie, na przykład klocki, pojazdy czy materiały plastyczne.

Dobrym punktem wyjścia są cztery lub pięć pojemników. Można podzielić rzeczy tak:

• klocki i elementy do budowania
• pojazdy, figurki i zwierzątka
• materiały plastyczne
• pluszaki oraz zabawki do odgrywania ról
• puzzle, gry i układanki przechowywane osobno

W jednym pojemniku powinny znaleźć się rzeczy, które zwykle są używane razem. Na przykład elementy kolejki, tory i pociągi mogą mieć wspólne miejsce. Dziecko nie musi wtedy odkładać elementów jednej zabawy do kilku różnych pojemników.

Zdjęcia na pudełkach ułatwiają dziecku odkładanie zabawek

Oznaczenia na pojemnikach są szczególnie przydatne, gdy dziecko jeszcze nie czyta i dopiero uczy się, gdzie odkładać zabawki. Zamiast samych napisów można przykleić zdjęcie zawartości pojemnika lub prosty rysunek, na przykład auta, kredek czy klocków. Obraz daje konkretną podpowiedź i pozwala dziecku sprawdzić, czy odkłada rzecz na właściwe miejsce.

Najlepiej, aby oznaczenie pokazywało zawartość pudełka, a nie ogólny symbol, którego dziecko może nie rozpoznać. Zdjęcie własnych klocków będzie dla malucha czytelniejsze niż piktogram budowli. Jeśli zmieniasz zawartość pojemnika, zmień też etykietę. Dziecku będzie łatwiej utrzymać porządek, gdy obrazek zgadza się z tym, co jest w środku.

Kolory mogą pomagać, ale nie powinny być jedyną wskazówką. Dziecko może zapamiętać czerwone pudełko, ale gdy przeniesiesz je w inne miejsce, sam kolor nie podpowie mu, co powinno znaleźć się w środku. Połączenie zdjęcia, koloru i stałego miejsca na regale jest bardziej czytelne.

Skrzynia z klapą może być niewygodna i niebezpieczna

Skrzynia na zabawki z ciężką klapą może być mniej wygodna niż otwarte kosze i półki. Dziecko musi najpierw unieść pokrywę, utrzymać ją w górze i sięgnąć do środka, często głęboko. W takiej skrzyni trudno szybko znaleźć jedną rzecz, dlatego dziecko często wyjmuje na podłogę całą zawartość.

Jeśli w domu ma stanąć skrzynia, bezpieczniejszy będzie model bez zamknięcia, z lekką zdejmowaną pokrywą albo z mechanizmem, który utrzymuje klapę w każdej otwartej pozycji. Klapa nie powinna mieć zatrzasku, a skrzynia powinna mieć wentylację. Organizacje zajmujące się bezpieczeństwem dzieci ostrzegają, że dziecko może zatrzasnąć się w zamkniętej skrzyni, a opadająca pokrywa może uderzyć je lub przytrzasnąć mu głowę, szyję albo palce.

Wysoki regał ustaw stabilnie, a cięższe zabawki przechowuj na dolnych półkach. Mebel, który dziecko mogłoby przewrócić podczas wspinania się, przymocuj do ściany zgodnie z instrukcją producenta. Nie stawiaj na górze rzeczy, po które dziecko może próbować się wspiąć. Organizer ma zachęcać do samodzielności, a nie wymagać ryzykownego sięgania.

Jak zachęcić dziecko do sprzątania po zabawie?

Dziecku łatwiej sprzątać, gdy robi to regularnie po zabawie, a nie dopiero wtedy, gdy w pokoju zrobi się duży bałagan. Na początku warto sprzątać razem i mówić konkretnie: najpierw odkładamy klocki do żółtego pudełka, potem auta do kosza. Polecenie „posprzątaj pokój” jest dla małego dziecka zbyt ogólne, zwłaszcza gdy zabawek jest dużo.

Warto zachęcać dziecko, by odłożyło jedną zabawkę lub zestaw zabawek, zanim wyjmie kolejne. Nie chodzi o idealny porządek ani o to, by dziecko robiło wszystko bez pomocy. Dla młodszego dziecka wystarczającym zadaniem może być wrzucenie kilku klocków do pudełka, a potem stopniowe dokładanie kolejnych czynności.

Gdy organizer wciąż jest pełny po brzegi, warto schować część zabawek na kilka tygodni i zostawić na wierzchu te, które dziecko wybiera najczęściej. Gdy dziecko ma pod ręką mniej zabawek, łatwiej mu zdecydować, gdzie odłożyć każdą z nich. Wybierz prosty organizer, ustaw go w zasięgu dziecka i pokaż mu, gdzie odkładać poszczególne zabawki. Przez pierwsze dni sprzątajcie razem, zawsze w podobnej kolejności.

Źródła:

• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Toy Box Safety)
• U.S. Consumer Product Safety Commission (CPSC Warns Consumers of Dangers with Toy Chest Lids)
• U.S. Consumer Product Safety Commission (AnchorIt.gov)
• NAEYC (Support You Can See and Feel: Teaching Children with Autism)
• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Age-Appropriate Chores for Children)