Matura biologia 2026 odpowiedzi. Rozwiązania zadań [ARKUSZE CKE, ODPOWIEDZI]

Kiedy CKE udostępni oficjalne arkusze z biologii?

Centralna Komisja Egzaminacyjna ma w zwyczaju udostępniać oryginalne testy w dniu egzaminu, zwykle w godzinach popołudniowych, przeważnie w okolicach 14:00. Gdy tylko autoryzowane materiały egzaminacyjne pojawią się na serwerach, niezwłocznie zaprezentujemy je na naszych łamach. Dopiero wtedy zyskamy stuprocentową pewność, na ile internetowe spekulacje pokryły się z rzeczywistością. Arkusze są już dostępne!

W zamieszczonej poniżej galerii można zapoznać się z arkuszami maturalnymi wraz z sugerowanymi odpowiedziami z biologii z 2026 roku

Czego szukano w sieci przed maturą z biologii 2026?

Polowanie na przecieki i egzaminacyjne "pewniaki" na moment przed wejściem na salę to wśród uczniów coroczny rytuał. Tym razem w ostatnich minutach przed rozpoczęciem testu odnotowano lawinowy wręcz skok zapytań o bardzo konkretne zagadnienia. W czołówce najczęściej wyszukiwanych terminów pojawiły się:

• tkanki roślinne,
• krzyżówki genetyczne,
• oddychanie komórkowe.

Istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że zadania z tych właśnie sekcji tematycznych trafiły ostatecznie do oficjalnych arkuszy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE). Niespotykane zainteresowanie tymi konkretnymi hasłami wyraźnie sugeruje nieoficjalny wypływ informacji do internetu.

Czy to prawdziwy przeciek z CKE czy tylko przypadek?

Wszelkie doniesienia o wcześniejszym dostępie do zadań opierają się na razie wyłącznie na śledzeniu trendów w sieci i pozostają w sferze domysłów. Podobne gorączkowe poszukiwania powtarzają się przy każdym cyklu egzaminacyjnym, choć nie zawsze okazują się trafione. Warto przypomnieć, że uczniowie rozwiązujący test w obu obowiązujących formułach (2023 oraz 2015) otrzymali na uporanie się z poleceniami dokładnie 180 minut. Dodatkowy egzamin z biologii od lat cieszy się ogromną popularnością, co tylko potęguje towarzyszący mu gigantyczny stres.

Analiza potencjalnych zadań z matury rozszerzonej z biologii

Zadanie 1 (Albumina)

Zadanie 1.1. (0–1) Uwzględniając skład albuminy, wykaż, że strukturę III-rzędową tego białka stabilizuje maksymalna możliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych.

Proponowane rozwiązanie (odpowiedź nie jest w 100% pewna): Mostki disiarczkowe tworzone są przez pary aminokwasów - cystein. Zgodnie z tabelą, albumina zawiera 35 reszt cysteiny. Aby utworzyć jeden mostek disiarczkowy, potrzebne są dwie reszty cysteiny. Maksymalna liczba mostków, jakie mogą powstać z 35 reszt cysteiny, wynosi 17 (35 reszt / 2 = 17 z resztą 1). Zgodnie z informacją w zadaniu, strukturę albuminy stabilizuje dokładnie 17 mostków disiarczkowych, co stanowi maksymalną możliwą liczbę przy tej liczbie reszt cysteinowych.

Zadanie 1.2. (0–1) Uzasadnij, że dzięki związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez albuminę możliwy staje się transport tych kwasów we krwi. W odpowiedzi uwzględnij rozpuszczalność albuminy oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu.

Proponowane rozwiązanie (odpowiedź nie jest w 100% pewna): Albumina jest białkiem globularnym, dobrze rozpuszczalnym w wodzie, która jest głównym składnikiem osocza krwi. Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe są natomiast związkami hydrofobowymi (niepolarnymi) i dlatego są nierozpuszczalne w wodnym środowisku osocza. Albumina, dzięki swojej budowie, posiada regiony hydrofobowe, które mogą wiązać te kwasy tłuszczowe, tworząc z nimi rozpuszczalne w wodzie kompleksy. Umożliwia to efektywny transport nierozpuszczalnych kwasów tłuszczowych we krwi.

Zagadnienia dotyczące fotosyntezy na maturze z biologii?

Zadanie 2 (Fotosynteza)

Zadanie 2.1. (0–1) Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. PS II w komórkach miękiszu asymilacyjnego roślin jest zlokalizowany w: A. błonie komórkowej. B. błonach tylakoidów. C. zewnętrznej błonie otoczki chloroplastu. D. wewnętrznej błonie otoczki chloroplastu.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: B. błonach tylakoidów. Zarówno Fotosystem I (PS I), jak i Fotosystem II (PS II) są kompleksami białkowo-barwnikowymi zlokalizowanymi w błonach tylakoidów gran i tylakoidów stromy wewnątrz chloroplastów.

Zadanie 2.3. (0–1) Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D. W wyniku reakcji zachodzących podczas fazy fotosyntezy zależnej od światła elektrony z PS I są przenoszone na [A/B]. Produkt tej reakcji jest wykorzystywany podczas etapu [C/D] cyklu Calvina. A. ADP, B. NADP+, C. redukcji, D. regeneracji

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Elektrony z PS I są przenoszone na B (NADP+), który ulega redukcji do NADPH. NADPH jest siłą redukcyjną wykorzystywaną podczas etapu C (redukcji) kwasu 3-fosfoglicerynowego do aldehydu 3-fosfoglicerynowego w cyklu Calvina.

Inne możliwe zadania w arkuszach z biologii 2026

Zadanie 16 (Ekspresja genów)

Zadanie 16.1. (0–1) Uzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D. Alternatywne składanie RNA zachodzi w przypadku genów [A/B] i polega na łączeniu [C/D] w różnych kombinacjach. A. ciągłych, B. nieciągłych, C. eksonów, D. intronów

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Alternatywne składanie RNA zachodzi w przypadku genów B (nieciągłych), które składają się z eksonów i intronów. Proces ten polega na łączeniu C (eksonów) w różnych kombinacjach, co prowadzi do powstania różnych wariantów mRNA, a w konsekwencji różnych białek, z jednego genu.

Zadanie 17 (Mitoza)

Zadanie 17.1. (0–1) Podaj nazwę wiązania chemicznego hydrolizowanego przez separazy.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Wiązanie peptydowe. Separaza jest enzymem proteolitycznym (proteazą), a jej substratem jest białko (kohezyna). Proteazy hydrolizują wiązania peptydowe w białkach.

Zadanie 17.2. (0–1) Podaj nazwy dwóch faz mitozy, na których granicy dochodzi do zniesienia przylegania chromatyd siostrzanych dzięki działaniu separaz.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Metafaza i anafaza. Rozcięcie kohezyn przez separazy jest kluczowym wydarzeniem, które inicjuje anafazę, pozwalając na rozdzielenie chromatyd siostrzanych.

Zadanie 17.3. (0–1) Podaj nazwę fazy cyklu komórkowego, podczas której zachodzi replikacja DNA, prowadząca do wytworzenia chromatyd siostrzanych.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Faza S (faza syntezy). Jest to część interfazy, w której komórka podwaja ilość swojego materiału genetycznego.

---

Zadanie 4 (Bakterie i antybiotyki)

Zadanie 4.1. (0–1) Wykaż, że działanie linezolidu – polegające na uniemożliwieniu połączenia się podjednostek rybosomu – wpływa negatywnie na funkcjonowanie bakterii.

Proponowane rozwiązanie (odpowiedź nie jest w 100% pewna): Rybosomy są odpowiedzialne za proces translacji, czyli syntezy białek. Poprzez uniemożliwienie połączenia się podjednostek rybosomu, linezolid blokuje syntezę białek w komórce bakteryjnej. Białka są niezbędne do przeprowadzania wszystkich procesów życiowych, m.in. metabolicznych, budulcowych i enzymatycznych, dlatego zablokowanie ich produkcji prowadzi do zahamowania wzrostu i śmierci bakterii.

Zadanie 4.2. (0–1) Opisz różnicę w budowie bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. W odpowiedzi odnieś się do budowy struktur otaczających komórkę u obu grup bakterii.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Bakterie Gram-dodatnie posiadają grubą ścianę komórkową zbudowaną z wielu warstw mureiny, która znajduje się bezpośrednio na zewnątrz błony komórkowej. Natomiast bakterie Gram-ujemne mają cienką warstwę mureiny, która jest zlokalizowana w przestrzeni peryplazmatycznej pomiędzy wewnętrzną błoną komórkową a dodatkową błoną zewnętrzną, której brak u bakterii Gram-dodatnich.

---

Zadanie 9 i 10 (Anatomia i fizjologia człowieka)

Zadanie 9. (0–1) Podaj nazwy kości oznaczonych na rysunku literami X i Y.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: X: obojczyk Y: łopatka

Zadanie 10. (0–1) Uzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D. Głównym azotowym produktem metabolizmu białek u ssaków jest [A/B], którego synteza odbywa się w komórkach [C/D]. A. mocznik, B. kwas moczowy, C. nerek, D. wątroby

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Głównym azotowym produktem metabolizmu białek u ssaków jest A (mocznik), którego synteza odbywa się w komórkach D (wątroby).

---

Zadanie 21 (Ekologia)

Zadanie 21.1. (0–1) Podaj nazwę zależności międzygatunkowej występującej między pająkiem z rodzaju Pamphobeteus a żabą C. royi. Odpowiedź uzasadnij z uwzględnieniem przykładów korzyści lub strat właściwych dla wymienionych organizmów.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Nazwa zależności: Mutualizm (protokooperacja). Uzasadnienie: Jest to zależność, w której oba gatunki odnoszą korzyści. Pająk zapewnia żabie ochronę przed drapieżnikami, natomiast żaba zjada mrówki, które mogą stanowić zagrożenie dla jaj i potomstwa pająka.

Zadanie 21.2. (0–1) Podaj różnicę w sposobie trawienia pokarmu przez pająki i przez płazy.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Pająki trawią pokarm na zewnątrz organizmu (trawienie zewnętrzne) – wstrzykują do ofiary enzymy trawienne, a następnie wysysają upłynnioną treść. Płazy połykają ofiarę w całości i trawią ją wewnątrz swojego przewodu pokarmowego (trawienie wewnętrzne).

---

Zadanie 22 (Cykle życiowe pasożytów)

Zadanie 22.1. (0–1) Wypisz z tekstu żywicieli pośrednich oraz żywicieli ostatecznych przywry B. polymorphus.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Żywiciele pośredni: racicznica zmienna, ryby z rodziny karpiowatych. Żywiciele ostateczni: różne gatunki ptaków rybożernych.

Zadanie 22.2. (0–1) Uzasadnij, że obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego przywry B. polymorphus.

Proponowane rozwiązanie (odpowiedź nie jest w 100% pewna): Obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna, ponieważ jest ona pierwszym żywicielem pośrednim. Zgodnie z tekstem, larwa (miracidium) musi wniknąć do ciała racicznicy, aby przekształcić się w kolejne stadium rozwojowe (sporocystę i cerkarię). Bez tego etapu cykl rozwojowy pasożyta zostaje przerwany i nie może on przejść do kolejnego żywiciela.