Poznaj nieustraszonych bohaterów Brygady

Dowódca „Bohun”

Major Antoni Szacki „Bohun” urodził się w 1902 r. w Wilnie. Jako dziecko został zesłany rodzicami na Syberię. Po odzyskaniu niepodległości wrócił do Warszawy i wstąpił do 1. Pułku Ułanów Krechowieckich.

Uczestniczył w wojnie z bolszewikami w 1920 r. Później ukończył Oficerską Szkołę Piechoty, a od 1934 r. był członkiem Obozu Narodowo- Radykalnego. Aresztowany przez Niemców po rozbiciu oddziału w czasie kampanii wrześniowej, uciekł z wiezienia i rozpoczął działalność konspiracyjną. Był członkiem Związku Jaszczurczego i Narodowych Sił Zbrojnych. W sierpniu 1944 r. został dowódcą Brygady Świętokrzyskiej. W styczniu 1945r. w obawieprzed Sowietami przeprowadził swoją jednostkę do Czech, po drodze wyzwalając niemiecki obóz koncentracyjny w Holiszowie. Po zakończeniu wojny Amerykanie zlikwidowali brygadę, Szacki zakończył karierę wojskową i prowadził gospodarstwo rolne we Francji. Kilka lat po wojnie polskie władze chciały jego ekstradycji, oskarżając goo kolaborację z Niemcami. Francuzi uznali jednak, że Szacki nie dopuścił się zarzucanego mu czynu i nie zgodzili się go wydać. Później komuniści próbowali go porwać, ale im się nie udało. Szacki wyjechał do USA, gdzie zmarł w 1992 r. BL

Niezłomny Komendant NSZ

Zygmunt Broniewski „Bogucki”, gen. brygady NSZ był synem przemysłowca, dyrektora cukrowni. W listopadzie 1918 r. wstąpił w Warszawie do 3. Pułku Ułanów, obejmując dowództwo 3. Szwadronu. Walczył w wojnie z bolszewikami w 1920 r.

W czasie II wojny działał w konspiracji, w Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy był komendantem Okręgu Lublin. Po utworzeniu NSZ został szefem Okręgu II liczącego 6–7 tys. żołnierzy. Działalność konspiracyjną finansował z dochodów swoich majątków. W październiku 1944 r. mianowano go komendantem głównym NSZ. Po ofensywie sowieckiej w styczniu 1945 r., wydał rozkaz dowódcy Brygady Świętokrzyskiej wymaszerowania na Zachód. Sam pozostał w kraju, aby kierować walką z polskimi komunistami. Zagrożony aresztowaniem przez UB, w sierpniu 1945 r. uciekł do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech. Odwiedził tam oddziały Brygady Świętokrzyskiej. Krótko był dowódcą ośrodka szkoleniowego kompanii wartowniczych w Bawarii, później wyjechał do Francji.  NSZ, komuniści aresztowali przy próbie przekroczenia granicy. W 1946 r. usłyszała wyrok ośmiu lat więzienia. W 1949 r. Broniewski po otrzymaniu fałszywej wiadomości, że żona nie żyje, zmarł.

Założyciel Związku Jaszczurczego

Władysław Marcinkowski „Jaxa” (ur. w 1906 r.) był synem dyrektora odlewni w Skarżysku- -Kamiennej. Skończył Politechnikę Warszawską i do wybuchu wojny pracował jako inżynier w dużej firmie założonej przez ojca. Politycznie był związany z ruchem narodowym.

Uczestniczył w kampanii wrześniowej, w czasie okupacji należał do władz naczelnych Grupy „Szańca”. Był jednym z organizatorów Związku Jaszczurczego, w którym odpowiadał za organizację pionu wojskowego. Po powstaniu Narodowych Sił Zbrojnych został członkiem Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej. W 1944 r., mając zapewnienie gen. Bora, że powstania nie będzie, opuścił Warszawę i wstąpił do Brygady Świętokrzyskiej, w której został zastępcą dowódcy. Zostawiając rodzinną firmę, Marcinkowski wyruszył z brygadą w marsz na Zachód, brał udział w wielu bitwach przeciw dwóm wrogom – hitlerowcom i komunistom. Po wojnie był oficerem łącznikowym brygady przy II Korpusie. Następnie wyjechał do Francji, a w 1951 r. zamieszkał z rodziną w Kanadzie. Zmarł w 1996 r.

Legendarny generał

George Patton, najważniejszy amerykański generał II wojny światowej, uratował życie żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej, odmówił ich wydania Sowietom.

Pochodził z rodziny pułkownika konfederatów, ukończył słynną akademię wojskową West Point. Był świetnym szermierzem – zaprojektował nowy model szabli dla amerykańskiej kawalerii. Startował też w pięcioboju nowoczesnym na olimpiadzie w Sztokholmiew 1912 r. W czasie II wojny dowodził 7. a następnie 3. Armią USA, jako najwyższy rangą amerykański generał w Europie. Był porywczy, bezkompromisowy i odważny, słynął z troski o żołnierzy. W grudniu 1943 r. podczas spotkania z gen. Andersem w Egipcie Patton otrzymał od niego godło II Korpusu Polskiego – warszawską syrenkę, którą nosił na rękawie munduru. Wojska Pattona przebyły drogę od Tunezji przez Sycylię, Normandię, Lotaryngię, Ardeny, Nadrenię, Palatynat, Bawarię do Czech. Nienawidził komunistów. Zmarł w wyniku ran odniesionych w wypadku samochodowym, do którego doszło 9 grudnia 1945 r. Miał to być jego ostatni dzień na terenie okupowanych Niemiec. Według części historyków był to zamach przeprowadzony przez sowieckie tajne służby.

Między młotem a swastyką

Władysław Kołaciński „Żbik” (ur. w 1911 r.) pochodziłz chłopskiej rodziny z okolic Piotrkowa. Przed wojną służył w Marynarce Wojennej, później pracował w PLL LOT.

W czasie kampanii wrześniowej walczył na Wybrzeżu. Po wydostaniu się z niewoli niemieckiej powrócił w rodzinne strony i włączył się w konspirację. W 1943 r. wstąpił do NSZ. Aresztowany przez gestapo w Częstochowie, po torturach w wiezieniu, uciekł z transportu do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Od września 1943 r. dowodził jednym z największych oddziałów partyzanckich NSZ, który rok później wszedł w skład Brygady Świętokrzyskiej. Po wejściu Armii Czerwonej rozwiązał oddział, odtwarzając go ponownie już w kwietniu 1945 r. Walczyli z komunistami głównie na terenie powiatu piotrkowskiego. We wrześniu 1945 r., obawiając się aresztowania przez komunistów, przedostał się na Zachód do II Korpusu gen. W. Andersa. Od 1950 r. mieszkał w USA. Zmarł w 1995 r. w Płocku. Opublikował wspomnienia pt. „Między młotem a swastyką”.

Partnerem  jest