- Jak podaje publikacja National Cancer Institute, nawet półtoraroczne maluchy doskonale wyczuwają niepokojącą atmosferę w domu
- Ukrywanie prawdy przed maluchem zazwyczaj sprawia, że jego wyobraźnia tworzy scenariusze o wiele gorsze od samej rzeczywistości
- Badania dowodzą, że małe dzieci o wiele łatwiej wyrażają trudne emocje poprzez zwykłe rysowanie lub zabawę klockami
- Zwykłe tłumaczenie sytuacji na przykładzie bólu brzucha pozwala przedszkolakowi szybciej zrozumieć powód wizyty u lekarza
- Wspólne czytanie bajki przed snem daje zdrowemu rodzeństwu ogromne poczucie bezpieczeństwa w tym nerwowym czasie
Dlaczego warto mówić dziecku o chorobie w rodzinie? Rozwiewamy obawy
Kiedy ktoś bliski ciężko choruje, na przykład babcia czy rodzeństwo, dorośli często chcą chronić malucha przed smutkiem. Wydaje nam się, że milczenie to najlepsza tarcza, ale dzieci bardzo szybko wyczuwają, że coś w domu jest nie tak (według publikacji National Cancer Institute nawet maluchy mające około półtorej roku doskonale rozumieją otaczający je świat). Ukrywanie prawdy często sprawia, że dziecięca wyobraźnia zaczyna tworzyć scenariusze o wiele gorsze niż sama rzeczywistość.
Zamiast używać ogólników w stylu "dziadek jest trochę chory", o wiele lepiej sprawdzi się szczere nazywanie rzeczy po imieniu. Samo słowo "chory" kojarzy się pociesze ze zwykłym przeziębieniem, co może rodzić mętlik w głowie, gdy widzi duże zmiany w wyglądzie bliskiej osoby. Dobrym pomysłem jest proste opowiedzenie o sytuacji, bo tylko wtedy dziecko może w pełni zrozumieć zmiany w domowym grafiku i odzyskać spokój.
Jak wytłumaczyć przedszkolakowi chorobę bliskiej osoby? Ważne zasady
Rozmowa z maluchem w wieku od dwóch do pięciu lat powinna być bardzo krótka i maksymalnie konkretna. Najlepiej posłużyć się prostymi przykładami z życia, przypominając dziecku moment, kiedy samo leżało w łóżku z powodu bólu brzucha lub gorączki, żeby łatwiej pojęło, po co bliskiej osobie potrzebny jest lekarz. Warto rozważyć wspólne narysowanie tego, co się dzieje, na przykład sali w szpitalu czy lekarstwa, ponieważ małe dzieci często nie potrafią ubrać swoich uczuć w słowa i o wiele łatwiej jest im wyrazić emocje przez zabawę klockami lub rysowanie. Warto też przygotować się na to, że kilkulatek będzie zadawał to samo pytanie wiele razy w ciągu jednego dnia. W takiej sytuacji nie warto tracić cierpliwości, a najlepszym wyjściem jest po prostu spokojne i łagodne udzielanie mu dokładnie tej samej odpowiedzi.
Co dokładnie mówić dziecku o chorobie w rodzinie? Bezpieczne komunikaty
Kiedy podejmujemy ten trudny temat z naszą pociechą, dobrym pomysłem jest wplecenie w rozmowę kilku bardzo jasnych i uspokajających zdań, które pomogą rozwiać najczęstsze dziecięce lęki:
- choroba absolutnie nie jest twoją winą i żadne twoje słowa ani myśli jej nie wywołały
- nie możesz zarazić się tym od chorej osoby, tak jak łapie się katar od kolegi w przedszkolu
- masz pełne prawo czuć złość, smutek i strach, bo to bardzo normalne emocje w takiej sytuacji
- bez względu na to, co się wydarzy, zawsze będziemy się tobą opiekować i będziesz bezpieczny
Te proste zdania upewniają dziecko, że nie zostaje samo ze swoimi zmartwieniami. Jeśli nie znasz odpowiedzi na jakieś trudne pytania starszego dziecka, po prostu szczerze się do tego przyznaj, obiecując, że postarasz się szybko dowiedzieć czegoś więcej.
Chore rodzeństwo w domu. Jak dbać o drugie dziecko w trudnym czasie?
Gdy jedno z dzieci w rodzinie zmaga się z przewlekłą chorobą, uwaga rodziców naturalnie skupia się na wizytach u lekarza i opiece nad słabszym maluchem. W takiej sytuacji zdrowe rodzeństwo może czuć się nieco odsunięte na boczny tor i bardzo tęsknić za dawną bliskością z mamą czy tatą. Brat lub siostra zmagają się z własnymi lękami o zdrowie chorego rodzeństwa, dlatego bardzo potrzebują jasnych i dostosowanych do ich wieku informacji o tym, co właściwie dzieje się w ich wspólnym domu.
Aby wesprzeć zdrowe dziecko, dobrym pomysłem jest znalezienie czasu tylko dla waszej dwójki, nawet jeśli miałyby to być bardzo krótkie chwile w ciągu dnia. Czasem wystarczy położyć zdrowego malucha spać kwadrans później, żeby w spokoju poczytać mu ulubioną bajkę, albo zjeść z nim osobną kolację bez codziennego pośpiechu. Nawet najprostsze rytuały dają sygnał, że dbasz o dobre samopoczucie każdego ze swoich dzieci, dając im jednocześnie bezpieczną przestrzeń do wygadania się ze wszystkich nagromadzonych smutków.
Źródła:
National Cancer Institute (NCI), “When Someone You Love Is Being Treated for Cancer”
Just One Norfolk (NHS) – “Supporting Siblings”
11
Podcasty
Playlisty tematyczne
