- U niemowląt i małych dzieci lekkie wygięcie nóg na zewnątrz często jest naturalnym etapem rozwoju
- Nogi zwykle stopniowo prostują się w pierwszych latach życia. U części dzieci później pojawia się też przejściowe ustawienie kolan bardziej do środka
- Buty ortopedyczne, wkładki ani ćwiczenia nie przyspieszają prostowania nóg, które są naturalnie wygięte
- Z pediatrą warto skonsultować wyraźną różnicę w wyglądzie obu nóg, nasilające się wygięcie, ból, utykanie lub obrzęk
Krzywe nóżki u niemowlęcia: jak wyglądają?
Krzywe nóżki u niemowlęcia najczęściej oznaczają, że nogi wyginają się lekko na zewnątrz. Gdy dziecko złączy stopy lub kostki, między jego kolanami widać odstęp. Taki wygląd nóg może być widoczny od urodzenia, ponieważ w czasie ciąży rozwijały się one w zgiętej pozycji.
Wygląd nóg może zmieniać się zależnie od pozycji dziecka, napięcia mięśni i tego, czy maluch leży, siedzi czy podejmuje próby stania. U niemowlęcia, które jeszcze nie chodzi, lekkie wygięcie obu nóg zwykle nie jest powodem do niepokoju, jeśli nie towarzyszą mu ból, obrzęk ani wyraźna różnica w wyglądzie nóg.
Naturalne prostowanie nóg trwa dłużej niż kilka miesięcy
Naturalne wygięcie nóg na zewnątrz jest częste przez pierwsze 18–24 miesięcy życia. Kiedy dziecko zaczyna chodzić, może stać szeroko dla utrzymania równowagi, przez co krzywizna wydaje się bardziej zauważalna. Z czasem nogi stopniowo się prostują, a u części dzieci później pojawia się przejściowy etap kolan skierowanych bardziej do środka.
Tempo zmian nie jest identyczne u każdego dziecka. U wielu dzieci wygięcie wyraźnie zmniejsza się przed 3. rokiem życia, a ustawienie nóg może stopniowo zmieniać się także w kolejnych latach wzrostu. Podczas bilansów zdrowia pediatra ocenia rozwój dziecka, w tym sposób stania i chodzenia.
Buty ortopedyczne nie są sposobem na fizjologicznie krzywe nóżki
Przy naturalnym wygięciu nóg nie ma potrzeby kupowania specjalnych butów, wkładek ani szyn. Badania nie potwierdzają, że takie rozwiązania przyspieszają prostowanie nóg u zdrowego dziecka. Mogą za to ograniczać swobodę ruchu i niepotrzebnie utrudniać naukę chodzenia.
Nie trzeba też ustawiać nóg na siłę ani prostować ich podczas przewijania. Nie warto również stawiać niemowlęcia na nogi, zanim samo zacznie wstawać. Najlepsze warunki do rozwoju ruchowego to bezpieczna przestrzeń na podłodze, możliwość zmieniania pozycji i ruch w tempie dziecka. Jeśli maluch już chodzi, potrzebuje wygodnych butów we właściwym rozmiarze, a nie obuwia korygującego ustawienie nóg.
Krzywe nóżki u dziecka: kiedy potrzebna jest konsultacja?
Krzywe nóżki warto omówić z pediatrą, gdy jedna noga jest wyraźnie bardziej wygięta od drugiej, krzywizna jest duża albo z czasem się nasila. Warto skonsultować się z pediatrą również wtedy, gdy wygięcie nie zmniejsza się, gdy dziecko ma około 2–3 lat. Lekarz oceni dziecko w ruchu i zdecyduje, czy wystarczy obserwacja, czy potrzebne są dalsze badania.
Nie należy czekać do rutynowej wizyty, jeśli dziecko odczuwa ból, utyka, nie chce obciążać nogi albo pojawia się obrzęk, zaczerwienienie czy ocieplenie stawu. Warto zwrócić uwagę także na to, czy dziecko nie rośnie wyraźnie wolniej niż wcześniej. Rzadko przyczyną wygięcia są zaburzenia wzrostu kości, w tym choroba Blounta, albo krzywica, czyli zaburzenie mineralizacji kości. Nietypowe objawy wymagają wtedy oceny specjalisty.
W codziennej obserwacji najważniejsze jest to, czy obie nogi wyglądają podobnie i czy dziecko rozwija się ruchowo bez bólu. Jeśli masz wątpliwości, rób co kilka miesięcy zdjęcie dziecka stojącego w podobnej pozycji albo krótkie nagranie jego chodu. Materiały pokaż pediatrze podczas wizyty. Ułatwi to ocenę, czy ułożenie nóg rzeczywiście się zmienia.
Źródła: