Noworodek słabo się poci. Dlatego tak łatwo go przegrzać!

• Noworodki wytwarzają mniej potu, a ich regulacja temperatury ciała dopiero się rozwija
• Ciepły kark lub klatka piersiowa mówią więcej o temperaturze dziecka niż chłodne dłonie
• Przegrzanie podczas snu może zwiększać ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej
• Temperatura 38°C lub wyższa u noworodka wymaga pilnego kontaktu z lekarzem

Dlaczego noworodek łatwo się przegrzewa?

Noworodek może pocić się słabiej niż dorosły, ponieważ jego gruczoły potowe nie działają jeszcze tak sprawnie. Pot pomaga organizmowi oddawać nadmiar ciepła, ale u noworodka nie chłodzi tak skutecznie jak u starszych dzieci i dorosłych. Dlatego brak mokrych włosów czy wilgotnej skóry nie daje pewności, że dziecku nie jest za gorąco.

Noworodek łatwo się przegrzewa także dlatego, że ma dużą powierzchnię ciała w stosunku do masy i szybko spala energię. Nie wybiera też sam ubrania ani warunków, w których śpi. Szczególnej uwagi wymagają wcześniaki, dzieci z małą masą urodzeniową oraz chore noworodki. Ich organizm może mieć większą trudność z utrzymaniem właściwej temperatury.

Po czym poznać, że noworodkowi jest za gorąco?

To, czy noworodkowi jest za gorąco, najlepiej ocenić po dotknięciu karku, pleców lub klatki piersiowej. Skóra w tych miejscach nie powinna być gorąca ani wilgotna. Chłodne rączki i stopy są częste u małych dzieci i same w sobie nie świadczą o tym, że trzeba dokładać kolejną warstwę.

Sygnały, że dziecku może być za gorąco, to:

• gorący lub spocony kark, brzuch albo klatka piersiowa
• zaczerwieniona, bardzo ciepła lub wilgotna skóra
• wyraźnie przyspieszony oddech lub niepokój
• osłabienie, wiotkość lub trudność w wybudzeniu
• mniejsze zainteresowanie karmieniem i mniej mokrych pieluch

Nie każdy z tych objawów oznacza samo przegrzanie. Ciepła skóra, rozdrażnienie czy senność mogą też pojawić się w przebiegu infekcji. Jeśli zachowanie noworodka wyraźnie różni się od tego, jakie jest zwykle, nie zakładaj, że przyczyną są tylko zbyt ciepłe ubrania.

Jak chronić noworodka przed przegrzaniem w domu, podczas snu i na spacerze?

Podczas snu noworodek powinien leżeć na plecach, na twardym i płaskim materacu, bez luźnej kołdry, koca, poduszki czy pluszaków. Nadmiar warstw ubrań i pościeli zwiększa ryzyko przegrzania, a przegrzewanie podczas snu wiąże się z większym ryzykiem nagłej śmierci łóżeczkowej. W domu dziecko nie potrzebuje czapki, chyba że zalecił ją lekarz.

W pokoju, w którym śpi niemowlę, bezpieczna temperatura wynosi zwykle 16–20°C. Dziecko warto ubierać warstwowo, aby łatwo zdjąć jedną warstwę, gdy robi się cieplej. Nie stawiaj łóżeczka przy grzejniku, kominku ani w miejscu nasłonecznionym.

Na spacerze zwracaj uwagę nie tylko na temperaturę powietrza, ale też na słońce i to, czy w wózku jest przewiew. Nie przykrywaj budki grubym kocem ani pieluszką, ponieważ pod takim przykryciem temperatura może szybko wzrosnąć. Samochód nie jest miejscem do czekania z dzieckiem, nawet przez chwilę, także przy pozornie łagodnej pogodzie.

Dziecko jest gorące? Co zrobić od razu

Jeśli noworodek wydaje się przegrzany, przenieś go do chłodniejszego, zacienionego miejsca, zdejmij nadmiar ubrań lub okrycie i zaproponuj karmienie. Nie wkładaj dziecka do lodowatej wody i nie przykładaj lodu do skóry. Po kilku minutach, gdy dziecko nie jest już mocno otulone i przebywa w chłodniejszym miejscu, zmierz mu temperaturę termometrem.

Temperatura 38°C lub wyższa u noworodka wymaga pilnego kontaktu z lekarzem, nawet jeśli dziecko było wcześniej zbyt ciepło ubrane. Natychmiastowej pomocy wymaga dziecko, które trudno wybudzić, ma wyraźnie przyspieszony lub utrudniony oddech, sinieje, jest wiotkie, odmawia karmienia albo ma wyraźnie mniej mokrych pieluch niż zwykle. Jeśli dziecko czuje się dobrze, regularnie sprawdzaj jego kark i klatkę piersiową. Nie dokładaj kolejnej warstwy ubrań tylko dlatego, że ma chłodne stopy.

Źródła:

• PubMed (Narrative Review on Infants' Thermoregulatory Response to Heat)
• NHS (How to dress a newborn baby)
• Safe to Sleep, NICHD (Ways to Reduce Baby's Risk)
• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Back to Sleep, Tummy to Play)
• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Fever and Your Baby)
• Ministerstwo Zdrowia (Niemowlęta oraz małe dzieci)