Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego już w sobotę: 15 dużych zmian w rok. Psychiatra: kiedy ciągła adaptacja zaczyna przeciążać?

• Globalne badanie Deloitte alarmuje: pracownicy mierzą się z 15 dużymi zmianami rocznie, co drastycznie obniża ich dobrostan i zaangażowanie.
• W obliczu tych wyzwań kluczowa jest rezyliencja i stały rozwój, lecz co trzeci Polak nie ma do niego dostępu.
• Dowiedz się, jak elastyczne wsparcie i dbałość o zdrowie psychiczne mogą pomóc przetrwać rewolucję w pracy i dlaczego pracodawcy mają kluczową rolę.

Praca nie stoi w miejscu

Jak często trzeba dziś przestawiać się na nowe warunki, pokazuje globalne badanie Deloitte 2026 Global Human Capital Trends. Co trzeci badany pracownik deklarował, że w ciągu roku doświadczył 15 dużych zmian związanych z pracą. Deloitte wymienia wśród nich m.in. zmieniające się oczekiwania klientów, modyfikacje strategii i modeli biznesowych oraz zmiany związane ze sztuczną inteligencją i innymi technologiami.¹

Wysiłki, jakie pracownicy podejmują, aby dostosować się do tak intensywnego tempa zmian, mają negatywne konsekwencje, takie jak spadek poziomu dobrostanu - wskazywany przez 68 proc. respondentów - i zaangażowania - 50 proc. - a także wzrost obciążenia pracą, na który wskazało 60 proc. badanych.

Sama zmiana nie jest czymś złym. Może oznaczać awans, nową rolę albo sposób pracy, który docelowo okaże się lepszy. Każda zmiana wymaga od nas jednak wysiłku - mobilizuje nas do wyjścia z utartych schematów i nauki nowych kompetencji, co może prowadzić do dodatkowego obciążenia, także psychicznego. I właśnie tutaj na znaczeniu zyskuje rezyliencja, czyli zdolność do odzyskiwania równowagi w procesie adaptowania się do nowych warunków. Nie buduje się jej jednak dopiero wtedy, kiedy pojawia się kolejna zmiana. Łatwiej odnajdujemy się w nowych sytuacjach, kiedy na co dzień mamy dobre podstawy do funkcjonowania i przestrzeń na regenerację oraz rozwój. W dynamicznie zmieniającym się środowisku pracy znaczenie ma więc również to, czy mamy stały dostęp do wiedzy i wsparcia

- mówi dr hab. n. med. Andrzej Silczuk, psychiatra i ekspert Multi.Life.

Rozwój jest nieodłącznym elementem zmiany

Badanie Multi.Life wskazuje, że 82 proc. pracujących Polaków uznaje rozwój umiejętności za priorytet, a 90 proc. oczekuje wsparcia w rozwoju ze strony firmy. Jednocześnie co trzeci pracownik nie brał udziału w minionym roku w żadnych inicjatywach rozwojowych.

Rozwój z jednej strony może być wynikiem zmian, ale powinien też je wyprzedzać. Stała możliwość rozwoju jest jednym z elementów budowania odporności w sytuacji zmiany. Jeśli możemy rozwijać się elastycznie i w sposób dopasowany do swoich potrzeb, w różnych obszarach - nie tylko kompetencji zawodowych, ale też np. odporności na stres czy kondycji fizycznej - mamy lepszą bazę do radzenia sobie z nowymi wyzwaniami. W efekcie sama zmiana może być dla nas mniej obciążająca

- podkreśla Andrzej Silczuk.

Potrzeby związane z rozwojem obejmują przy tym bardzo różne obszary. W badaniu Multi.Life 43 proc. Polaków wskazało, że chciałoby nauczyć się lepiej dbać o zdrowie fizyczne, 36 proc. - budować odporność psychiczną, a 31 proc. - rozwijać kompetencje związane z nowymi technologiami.

Ludzie chcą się rozwijać, ale nie każda potrzeba oznacza konieczność dokładania kolejnego kilkugodzinnego szkolenia do kalendarza. Czasem potrzebny jest pełny kurs, a czasem konkretna wiedza właśnie wtedy, kiedy pojawia się nowe zadanie albo odpowiedzialność. Dlatego znaczenie ma nie tylko to, czy pracownik ma dostęp do rozwoju i wsparcia, ale również czy może dopasować ich formę i moment do własnej sytuacji

- mówi Izabela Nasiłowska-Włodarek, Business Development Director w Benefit Systems.

Podobny kierunek opisuje Deloitte. Autorzy raportu zwracają uwagę, że rozwój i dostosowywanie się do nowych warunków coraz częściej powinny być włączane w samo doświadczenie pracy, zamiast funkcjonować jako dodatkowe zadanie realizowane obok codziennych obowiązków. Wśród sposobów integrowania nauki z codzienną pracą Deloitte wskazuje m.in. praktyczne doświadczenia, coaching koleżeński oraz krótkie materiały i wskazówki dostępne wtedy, kiedy pojawia się konkretna potrzeba.

Taką elastyczność staramy się zapewniać również w Multi.Life. W jednym miejscu pracownik ma dostęp do materiałów eksperckich i kursów w różnych formatach audio i wideo, w tym treści podzielonych na kilkuminutowe odcinki, a także do konsultacji online z ekspertami z obszaru zdrowia, dobrostanu oraz rozwoju osobistego i zawodowego. Może korzystać z nich w dogodnym dla siebie czasie, przerwać kurs i wrócić do niego później. Dzięki temu rozwój może łatwiej wpisać się w codzienność, zamiast stawać się kolejnym sztywnym punktem w kalendarzu

- dodaje Izabela Nasiłowska-Włodarek.

Zdrowie psychiczne na co dzień

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego obchodzony jest 10 października. Według WHO służy zwiększaniu świadomości dotyczącej zdrowia psychicznego oraz mobilizowaniu działań na rzecz wsparcia.³

Zdrowie psychiczne nie zaczyna się dopiero w momencie kryzysu. Wcześniej jest codzienne funkcjonowanie - to, jak radzimy sobie z obowiązkami, jak reagujemy na nowe wymagania i ile mamy przestrzeni, żeby się do nich dostosować. Rolą pracodawcy nie jest zatrzymanie świata w miejscu ani sprawienie, żeby pracownik nigdy nie doświadczał stresu. Nie jest nią również przejmowanie odpowiedzialności za jego zdrowie. Może natomiast ułatwić dostęp do rzetelnej wiedzy i profesjonalnego wsparcia. Adaptacja jest naturalną częścią życia, również zawodowego. Dobrze jednak wiedzieć, gdzie można szukać pomocy, zanim trudniejszy moment przerodzi się w poważniejszy problem

- podsumowuje Andrzej Silczuk.