Kompletowanie wyprawki szkolnej to coroczny rytuał końca wakacji, który dla połowy rodziców przebiega bez większych problemów, jednak dla drugiego tak samo dużego odsetka pozostaje źródłem stresu. Głównym powodem napięcia są koszty, wskazywane przez 61% badanych z tej grupy. Długie listy przekazywane przez szkoły niepokoją 38%, a spodziewane trudności ze znalezieniem odpowiednich produktów wymienia 36% ankietowanych.
Wyprawka szkolna stanowi dla rodziców nie tylko listę produktów do zakupu, ale także wiąże się z konkretnymi decyzjami budżetowymi, logistycznymi i jakościowymi. Rodzice dążą do dokonania rozsądnych i wygodnych zakupów, bez kompromisów w kwestii jakości. Jak zauważa Wojciech Kudaś, Chief Commercial Officer, część rodzin zaczyna przygotowania wcześniej, inni czekają na wytyczne szkolne lub promocje, ale wspólnym mianownikiem jest chęć efektywnego skompletowania całego koszyka szkolnego.
Koszty wyprawki a budżet domowy
Choć wydatki nadal budzą obawy, coraz mniej rodziców przewiduje, że będą wyższe niż przed rokiem. W tegorocznym badaniu na taki scenariusz szykuje się 50% ankietowanych – o 10 punktów procentowych mniej niż rok temu i o 13 punktów mniej niż dwa lata temu.
Sama wyprawka pozostaje jednak poważną pozycją w rodzinnym budżecie. Najwięcej rodziców (37%) planuje wydać od 301 do 500 zł. Kolejne 26% przeznaczy na zakupy od 501 do 700 zł, a 14% – od 700 do 1000 zł. Łącznie ponad połowa badanych zakłada więc wydatek przekraczający 500 zł, a co czwarty – ponad 700 zł. Tylko 12% zmieści się w kwocie 300 zł, odpowiadającej wysokości świadczenia z programu „Dobry Start”.
Wśród osób, które zakładają wzrost wydatków, najczęściej wskazywanym powodem pozostają wyższe ceny produktów. Mówi o nich 68% badanych z tej grupy. Również ten odsetek jednak maleje – dwa lata temu sięgał aż 83%. Jednocześnie bardzo dużą rolę odgrywa jakość. Niemal połowa rodziców (49%), którzy planują wydać mniej niż przed rokiem, może sobie na to pozwolić, ponieważ część dobrej jakości produktów kupionych wcześniej nadal jest w zadowalającym stanie. Stawianie na trwałość nie zawsze oznacza zatem większy wydatek – może także ograniczyć koszty w kolejnym sezonie.
Rodzice coraz rzadziej koncentrują się wyłącznie na cenie pojedynczego produktu, przykładając większą wagę do trwałości plecaka, wygody piórnika czy praktyczności przyborów. Często są gotowi zapłacić więcej, oczekując w zamian uzasadnionej jakości i funkcjonalności. W tym kontekście, "dobra cena" coraz częściej oznacza rozsądną relację między ceną, jakością a przewidywanym czasem użytkowania produktu.
Strategie zakupowe rodziców: wczesne przygotowania kontra ostatnia chwila
Niemal dwóch na pięciu rodziców planuje skompletować wyprawkę co najmniej miesiąc przed rozpoczęciem roku szkolnego. Odsetek ten pozostaje zbliżony do ubiegłorocznego – wyraźna zmiana zachodzi natomiast w ostatnich tygodniach wakacji.
Mniej rodziców zamierza zrobić zakupy na około dwa tygodnie przed pierwszym dzwonkiem – ich udział spadł z 32% przed rokiem do 25% obecnie. Jednocześnie rośnie grupa odkładająca wyprawkę na ostatnią chwilę. Tydzień przed rozpoczęciem roku szkolnego lub jeszcze później zakupy planuje zrobić 37% ankietowanych, wobec 29% rok wcześniej.
Sezon wyprawkowy zaczyna dzielić się więc na dwie fale: w pierwszej uaktywniają się rodzice, którzy chcą rozłożyć wydatki w czasie, a w drugiej na zakupy ruszają ci, którzy temat otwierają dopiero pod koniec sierpnia. Późniejszy termin nie musi jednak oznaczać przypadkowych decyzji. Co piąty rodzic (20%) częściej niż wcześniej szuka promocji i okazji zakupowych. Jeszcze większy odsetek (32%) korzysta z porównywarek cenowych lub aplikacji zakupowych. Tylko 9% respondentów deklaruje, że robi zakupy spontanicznie.
Skompletowanie wyprawki rzadko odbywa się podczas jednorazowych, dużych zakupów. Rodzice rozkładają proces w czasie, niektórzy zaczynają wcześniej, inni czekają na wytyczne szkolne, promocje lub ostateczne decyzje dzieci. Dla sektora handlowego oznacza to konieczność utrzymania szerokiej i dostępnej oferty przez cały sezon, zarówno w kanałach online, jak i stacjonarnych, szczególnie w ostatnich dniach sierpnia, kiedy przygotowania nabierają tempa dla wielu rodzin.
Omnichannel w praktyce: internet i sklep stacjonarny uzupełniają się
Sztywny podział na zakupy online i stacjonarne coraz słabiej opisuje rzeczywiste zachowania rodziców. Większość z nich korzysta z obu kanałów, wybierając je zależnie od rodzaju produktu.
Zeszyty i drobiazgi, takie jak przybory do pisania, najczęściej kupowane są stacjonarnie – robi tak odpowiednio 58% i 55% badanych. Tornistry i podręczniki częściej trafiają natomiast do koszyka internetowego – w obu przypadkach tę formę zakupów wskazuje 47% rodziców.
Oba światy łączy usługa click & collect. Z możliwości zamówienia produktów online i odebrania ich w sklepie korzysta już 61% badanych. W przypadku wyprawki rodzice mogą w ten sposób wcześniej zarezerwować najważniejsze pozycje z listy, a pozostałą ofertę obejrzeć i uzupełnić na miejscu. Aż 20% respondentów korzysta z opcji odbioru w sklepie, ponieważ przy okazji robi dodatkowe zakupy.
Przy wyborze sklepu – zarówno stacjonarnego, jak i online – liczą się przede wszystkim: szeroki asortyment, oferowane promocje i niskie ceny. Przy zakupach offline dużą przewagą sklepu jest także to, że oferuje możliwość skompletowania całej wyprawki w jednym miejscu (33% wskazań).
Zjawisko omnichannel jest wyraźnie widoczne w procesie kompletowania wyprawki. Rodzice często łączą różne kanały zakupowe: oglądają produkty w sklepach stacjonarnych, a następnie kupują online, lub odwrotnie. W przypadku większych wydatków, takich jak plecaki czy tornistry, decyzje są podejmowane rozważniej; niemal połowa kupujących online wcześniej ogląda wybrany model w sklepie fizycznym. Drobne przybory, takie jak długopisy czy zeszyty, częściej kupowane są spontanicznie podczas wizyty w sklepie stacjonarnym. Dla sprzedawców oznacza to konieczność dostosowania oferty, zapewniając szeroki wybór i wygodę porównywania online, a także możliwość obejrzenia produktów i szybkiego uzupełnienia braków w salonach.
Wyprawka wykracza poza szkolną listę
Dla większości rodzin szkolna lista jest dopiero początkiem zakupów. Aż 71% rodziców planuje kupić w sezonie także produkty spoza podstawowego zestawu przyborów. Najczęściej jest to wyposażenie pokoju dziecka, takie jak biurko czy krzesło – wskazywane przez 36% badanych. Kolejne miejsca zajmują sprzęt elektroniczny, planowany przez 30%, oraz akcesoria sportowe, które zamierza kupić 25% rodziców. Co piąty badany planuje również zakup zabawek edukacyjnych lub rozwojowych.
Zakres "wyprawki" znacząco się poszerzył, wykraczając poza tradycyjne artykuły szkolne. Podczas sierpniowych zakupów rodzice coraz częściej uwzględniają wyposażenie przestrzeni do nauki, sprzęt elektroniczny, taki jak tablety czy smartfony, a także akcesoria sportowe. Zmiana ta jest istotna dla handlu, ponieważ powrót do szkoły stał się szerokim momentem zakupowym, obejmującym edukację, organizację dnia i rozwój dziecka, a nie tylko sezonem na artykuły papiernicze.
Jakość i trwałość pozostają dla rodziców priorytetem (94% wskazań). W dalszej kolejności liczą się cena (93%), funkcjonalność (93%), ergonomia (93%) oraz wygląd (91%). Ten ostatni element nabiera szczególnego znaczenia, ponieważ dzieci są bardzo aktywnymi uczestnikami zakupów. Aż 98% uczniów w wieku 6-9 lat i 97% uczniów w wieku 10-12 lat bierze udział w kompletowaniu swojej wyprawki, a wśród nastolatków w wieku 13-15 lat prawie co piąty podejmuje wszystkie decyzje samodzielnie.
Rodzice poszukują trwałości, wygody i dobrej ceny, a 47% z nich deklaruje chęć skompletowania całej wyprawki w jednym miejscu, jeśli wiązałoby się to z atrakcyjnym rabatem. Uczniowie natomiast zwracają uwagę przede wszystkim na wygląd (39% wskazań) i aktualne trendy (37%). Skuteczna oferta wyprawkowa musi zatem pogodzić te dwie perspektywy. Szkolna lista określa, co należy kupić, ale nie narzuca konkretnych wyborów estetycznych. Dzieci aktywnie wyrażają swoje preferencje, traktując wyprawkę jako element codziennego stylu. Wygląd staje się więc integralną częścią funkcjonalności, a rolą sprzedawców jest zaoferowanie produktów, które z jednej strony zapewnią rodzicom jakość i rozsądną cenę, a z drugiej – umożliwią dzieciom wybór odpowiadający ich upodobaniom.
Podcasty
Playlisty tematyczne
