Zawał serca zimą to nie tylko wina mrozu. Sprawdź, jakie inne czynniki mogą być groźne

• Badania dowodzą, że największe ryzyko zawału serca występuje w Wigilię, kiedy notuje się 37-procentowy wzrost przypadków
• Metaanaliza pięciu badań potwierdza, że szczepienia przeciwko grypie mogą znacząco wzmocnić serce zimą i zmniejszyć ryzyko zawału
• Nagły wysiłek fizyczny na mrozie, taki jak odśnieżanie, gwałtownie podnosi ciśnienie krwi i stanowi poważne zagrożenie dla układu krążenia

Jak mróz wpływa na serce? Zimą rośnie ciśnienie i ryzyko zawału

Zimą nasze serce staje przed nie lada wyzwaniem, pracując ciężej, aby utrzymać prawidłową temperaturę ciała. Niskie temperatury powodują zwężanie się naczyń krwionośnych, co sprawia, że serce musi pompować krew z większą siłą. W efekcie może pojawić się wysokie ciśnienie tętnicze, co jest szczególnie odczuwalne u osób starszych, u których ta zależność bywa znacznie silniejsza.

To nie tylko teoria. Potwierdzają to dane naukowe – szwedzka analiza informacji dotyczących ponad 274 tysięcy pacjentów, przeprowadzona w latach 1998-2013, wykazała, że w najzimniejszych miesiącach roku liczba zawałów serca jest większa niż w najcieplejszych. Zależność między ciśnieniem a temperaturą jest więc realnym zagrożeniem dla seniorów i stanowi poważny sygnał alarmowy.

Dlaczego w święta wzrasta ryzyko zawału? Uważaj na stres i odśnieżanie

Okres świąteczny, choć radosny, bywa niestety niebezpieczny dla układu krążenia. Badania dowodzą, że największe ryzyko zawału serca występuje w Wigilię, kiedy notuje się 37-procentowy wzrost przypadków, a w całym okresie świątecznym (tydzień między Świętami Bożego Narodzenia i Nowym Rokiem) ryzyko to rośnie o 15 % w porównaniu do pozostałych dni grudnia. Jedną z głównych przyczyn jest stres, który według publikacji na łamach jednego z czasopism medycznych z 2017 roku, jest istotnym czynnikiem ryzyka zawału.

Równie zdradliwy może być nagły wysiłek fizyczny na mrozie, jak choćby odśnieżanie. Serce zaczyna wtedy bić szybciej, podczas gdy naczynia krwionośne zwężają się pod wpływem zimna, co gwałtownie podnosi ciśnienie krwi. Dla osób z istniejącymi chorobami serca, takimi jak choroba wieńcowa, taka kombinacja może okazać się niezwykle groźna.

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie zimą? Najważniejsze zasady dla wiarygodnego wyniku

Regularne monitorowanie ciśnienia zimą to podstawa profilaktyki, ale kluczowe jest, aby wiedzieć, jak prawidłowo mierzyć ciśnienie. Pomiary warto wykonywać zawsze o tej samej porze dnia, najlepiej po 5-minutowym odpoczynku w spokojnym pomieszczeniu o temperaturze pokojowej. Ważne jest, aby nie robić tego bezpośrednio po posiłku czy zapaleniu papierosa, ponieważ wyniki mogą być wówczas niemiarodajne. Warto również pamiętać, by unikać nagłych zmian temperatury. Szok termiczny przy przejściu z ciepłego domu na mróz dodatkowo obciąża serce, a zalecana różnica temperatur nie powinna przekraczać 6-7°C.

Jak wzmocnić serce zimą? Rola szczepień, witaminy D i aktywności fizycznej

Istnieje kilka skutecznych sposobów, aby wzmocnić serce zimą. Ciekawych danych dostarczają badania dotyczące szczepień przeciwko grypie. Metaanaliza pięciu badań wykazała, że u osób zaszczepionych ryzyko zawału może być mniejsze o 26%, a zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych o 33%. Dobrym pomysłem jest także zwrócenie uwagi na witaminę D. Jej niedobór może negatywnie wpływać na ogólny stan zdrowia, a synteza w organizmie jest zimą ograniczona z powodu braku słońca. Warto też pamiętać o ruchu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo, co można realizować nawet przez proste ćwiczenia w domu dla seniora.

Dieta na zdrowe serce zimą. Co jeść, a czego unikać w chłodne dni?

Nasza zimowa dieta może stać się prawdziwą tarczą dla serca. Dobrym punktem wyjścia jest ograniczenie soli do maksymalnie 5 gramów dziennie (około jednej płaskiej łyżeczki). Warto również włączyć do jadłospisu warzywa korzeniowe, takie jak buraki czy marchew, które dzięki błonnikowi mogą pomóc obniżyć zły cholesterol (LDL). W diecie na serce nie powinno zabraknąć odpowiedniej ilości białka wspierającego odporność oraz zdrowych tłuszczów z oliwy, orzechów i nasion, które pomagają utrzymać ciepłotę ciała. Nie należy też zapominać o nawodnieniu. W chłodne dni mniej odczuwamy pragnienie, a odwodnienie może negatywnie wpłynąć na pracę układu krążenia.