Oferują rabat za numer PESEL. Eksperci alarmują, by nie tracić kontroli

Coraz częściej w sieci pojawiają się oferty kuszące rabatem w zamian za podanie danych osobowych. Problem w tym, że część osób bez wahania ujawnia także numer PESEL - jedną z najważniejszych informacji identyfikujących obywatela. Eksperci ostrzegają, że taka nieostrożność może skończyć się kradzieżą tożsamości, wyłudzeniami finansowymi i długotrwałymi problemami.

Po wycieku z ALAB oszuści mogą wziąć chwilówkę na twój PESEL. Tych 10 rad pozwoli temu zapobiec

i

Autor: Getty Images

Nie podawaj numeru PESEL w internecie

W dobie zakupów online, promocji i widma rabatów łatwo o pochopne decyzje. Adres e-mail czy numer telefonu są dziś powszechnie zostawiane w sieci - tak deklaruje większość Polaków - ale aż co dziesiąta osoba byłaby skłonna podać nawet numer PESEL w zamian za korzyść. To alarmujące, bo PESEL to numer identyfikacyjny, który może otworzyć przestępcom wiele drzwi.

Numer PESEL

PESEL to unikalny identyfikator przypisany każdej osobie w Polsce, obowiązkowy do wielu formalności - od systemów ubezpieczeń zdrowotnych po urząd stanu cywilnego. Numer ten nie może być zmieniony i jest używany w wielu procesach administracyjnych i finansowych.

Warto jednak zdawać sobie sprawę, że nieostrożne podanie PESEL, szczególnie w zestawieniu z imieniem, nazwiskiem, adresem czy numerem dowodu osobistego, może umożliwić oszustom:

  • zaciąganie kredytów lub pożyczek w twoim imieniu,
  • zakupy ratalne czy umowy usług bez twojej wiedzy,
  • podszywanie się pod ciebie w kontaktach z instytucjami,
  • wykonywanie formalności finansowych i prawnych bez zgody - np. w bankach czy w urzędach.

Dalsza część artykułu znajduje się pod galerią.

Oszuści przejęli ponad 1500 kont na Facebooku, żeby wyłudzać pieniądze. Gang młodych informatyków rozbity

Jak oszuści wykorzystują dane?

Eksperci zauważają, że cyberprzestępcy często łączą dane z różnych źródeł, tworząc bardzo przekonujące scenariusze oszustw. Jednym z nich jest vishing - czyli telefon podszywający się pod bank, urząd lub firmę telekomunikacyjną, który w stresowej rozmowie potrafi nakłonić do podania kolejnych informacji. Oszuści mogą też korzystać z wycieków baz danych, skradzionych dokumentów lub informacji pozostawionych w sieci przez nas samych.

Cyberprzestępcy stosują tzw. vishing, czyli dzwonią do potencjalnych ofiar, podszywając się pod znane firmy lub instytucje. W efekcie będąc w stresowej sytuacji, gdy np. rozmówca po drugiej stronie słuchawki twierdzi, że nasze konto zostało zablokowane, możemy nieświadomie podać oszustom pozostałe dane potrzebne do dokonania wyłudzenia jak PESEL, numer dowodu tożsamości, hasła, loginy i inne wrażliwe informacje - mówił "Rzeczpospolitej" ekspert ChronPESEL Bartłomiej Drozd.

Zastrzeżenie numeru PESEL - ochrona, którą warto znać

W odpowiedzi na rosnące ryzyko wprowadzono system zastrzegania numeru PESEL, który ma utrudnić jego nieautoryzowane wykorzystanie. To narzędzie, dostępne dla każdego dorosłego obywatela Polski, które może skutecznie blokować próby wyłudzeń finansowych lub administracyjnych.

Po zastrzeżeniu numeru PESEL:

  • banki i instytucje finansowe muszą sprawdzać jego status przed udzieleniem kredytu lub pożyczki,
  • osoby trzecie nie będą mogły wykorzystać twojego numeru do zawierania umów czy dużych transakcji,
  • ochrona obejmuje również próby zakładania kont czy wyłudzania duplikatów kart SIM.

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki