- Warszawska ulica Ludna, niegdyś niemal pusta, dziś jest tętniącym życiem punktem stolicy, której nazwa w 1770 roku miała ironiczny charakter.
- Od XVIII-wiecznych ogrodów i pierwszego w Warszawie parku angielskiego, przez fabryki i tramwaje, aż po zniszczenia wojenne.
- Poznaj fascynującą historię ulicy Ludnej na Powiślu, która jest świadkiem burzliwych przemian Warszawy.
- Jak pusta droga stała się częścią Centralnego Parku Kultury? Odkryj sekrety Ludnej!
Od wąwozu rzeczki do angielskiego parku
Zanim Ludna stała się ulicą, była po prostu odcinkiem drogi biegnącej wąwozem niewielkiej rzeczki. Już w pierwszej połowie XVIII wieku wokół niej rozciągały się bujne ogrody. Prawdziwa transformacja zaczęła się jednak około 1740 roku, kiedy to powstała tu tak zwana Ekonomia Saska – rozległy kompleks obejmujący ogród warzywniczo-owocowy, browar, piekarnię, kuźnię i liczne zabudowania gospodarcze.
W połowie XVIII wieku, kiedy Ludna zyskała status ulicy, wciąż była bardzo słabo zaludniona, zaledwie trzema niewielkimi domami. Sytuacja zaczęła się zmieniać, gdy w 1770 roku wzniesiono nowy browar projektu architekta Szymona Bogumiła Zuga. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 1772 roku, za sprawą Kazimierza Poniatowskiego, brata króla Stanisława Augusta. To właśnie on założył przy rogu Ludnej i Solca wspaniały ogród i wzniósł pałac. Co ciekawe, wzdłuż Ludnej powstał wtedy pierwszy w Warszawie park angielski, ozdobiony sztucznymi ruinami i klasyczną kolumnadą, również zaprojektowany przez Zuga.
Powódź, fabryki i tramwaje
Losy Ludnej były zmienne. W latach 1783-1784 ogród Poniatowskiego przeszedł w ręce Aleksandra Sapiehy. Niestety, w 1813 roku ulica została doszczętnie zniszczona przez katastrofalną powódź, która na długo odcisnęła piętno na jej wyglądzie.
W czasach Królestwa Kongresowego na terenie dawnej Ekonomii Saskiej, w przebudowanym browarze, uruchomiono fabrykę kobierców. Industrializacja postępowała – w 1865 roku powstały tu zakłady gazowe, które funkcjonowały aż do około 1930 roku, a później służyły jako zakład doświadczalny gazowni. Na rozparcelowanym terenie ogrodu "Na Solcu" zaczęły wyrastać kamienice czynszowe, a w 1922 roku przez Ludną poprowadzono linię tramwajową, co znacząco zwiększyło jej dostępność i znaczenie.
Zabudowa międzywojenna i zniszczenia wojenne
Okres międzywojenny przyniósł dalszy rozwój. Przy ulicy Ludnej 9 w latach 1923-1924 wzniesiono dom mieszkalny Pocztowej Kasy Oszczędności, świadczący o rosnącym znaczeniu tej części miasta. Niestety, rozwój ulicy został brutalnie przerwany przez II wojnę światową. Zabudowa Ludnej uległa zniszczeniu w 1944 roku, pozostawiając po sobie ruiny i zgliszcza.
Powojenna odbudowa i współczesność
Po wojnie, w latach pięćdziesiątych, Ludna znalazła się na terenie nowo utworzonego Centralnego Parku Kultury, znanego dziś jako Park im. marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.
W latach 1964-1968, na części ulicy, powstały nowe domy mieszkalne osiedla "Ludna", zaprojektowane przez architektów Z. Stępińskiego i A. Milewskiego. Przy rogu Wioślarskiej, pod obecnym numerem 1, wzniesiono również siedzibę Biura Projektów Służby Zdrowia. Dziś ulica Ludna to miejsce, gdzie historia splata się z nowoczesnością, a dawne ogrody i fabryki ustąpiły miejsca zielonym przestrzeniom parkowym i osiedlom mieszkaniowym, przypominając o bogatej i często zaskakującej przeszłości warszawskiego Powiśla.
8
Podcasty
Playlisty tematyczne
