Znaleziono najstarsze malowidła człowieka? Ponad 67 tysięcy lat!

Niezwykłe znalezisko w Indonezji. Odciski ludzkich rąk znalezione w jaskini mają 67 tysięcy lat

Wszystko wskazuje na to, że właśnie dokonał się poważny przełom w archeologii! Badania naukowe opublikowane 22 stycznia 2026 roku, opisywane m.in. przez Al Jazeerę, wskazują, że odciski dłoni w jaskiniach na indonezyjskiej wyspie Muna na Morzu Banda, u południowo-wschodniego wybrzeża Celebesu, mogą mieć nawet 67 800 lat. Jeśli te datowania są prawdziwe, mówimy o najstarszych znanych malowidłach jaskiniowych na świecie. Dla porównania, malowidła w Lascaux powstały około 17 000 – 15 000 lat p.n.e. Rysunki są skromne w formie: jasne kontury dłoni na wapiennych ścianach jaskiń. Powstały poprzez przykładanie ręki do skały i rozdmuchiwanie pigmentu. To nie są przypadkowe ślady, a czyjeś celowe działanie.

Naukowiec trafił na odciski dłoni ukryte pod znacznie młodszymi scenami, między innymi przedstawieniem człowieka jadącego konno

Kluczowe jest to, że "dłonie" odkryto pod późniejszymi malowidłami. Archeolog Adhi Agus Oktaviana z indonezyjskiej agencji badawczej BRIN od 2015 roku systematycznie przeszukiwał jaskinie regionu Muna (prowincja Sulawesi). Trafił na odciski dłoni ukryte pod znacznie młodszymi scenami, między innymi przedstawieniem człowieka jadącego konno. Dopiero dokładna analiza potwierdziła, że starsze warstwy rzeczywiście kryją ludzkie dłonie. Datowanie wykonano metodą uranowo-torową, dziś uznawaną za jedną z najdokładniejszych w badaniach sztuki naskalnej. Naukowcy pobrali mikroskopijne, pięciomilimetrowe próbki kalcytu, który przez tysiące lat narastał na powierzchni malowideł. Jak podkreśla Maxime Aubert z australijskiego Griffith University, metoda pozwala określić minimalny wiek malowidła. Rysunki z wyspy Muna są co najmniej tak stare, jak wskazują pomiary.

Aubert i jego współpracownik Adam Brumm zwracają uwagę na to, że charakterystycznie zmienione końcówki palców mogą sugerować próbę przedstawienia czegoś innego niż ludzka ręka. "To wygląda tak, jakby twórcy chcieli przekształcić dłoń w coś innego – być może w zwierzęcy pazur" – mówi Brumm. Już wcześniej Sulawesi dostarczało dowodów na istnienie bardzo starej sztuki naskalnej. Nowe znalezisko jest jednak o ponad 15 tysięcy lat starsze niż to, które ten sam zespół badaczy opisał w 2024 roku.