Matura historia 2026 odpowiedzi. Jakie tematy w arkuszu? Analiza przecieków i możliwe zadania [18.05.2026]

Uwaga: Poniższy artykuł bazuje na niepotwierdzonych informacjach i spekulacjach pojawiających się w mediach społecznościowych tuż po rozpoczęciu egzaminu. Oficjalne arkusze CKE zostaną opublikowane dopiero po południu. Wszystkie poniższe informacje należy traktować jako przypuszczenia.

Oficjalne arkusze CKE poznamy około godziny 14:00. Wtedy każdy maturzysta będzie mógł ostatecznie zweryfikować, czy jego odpowiedzi były trafne. Do tego czasu warto podchodzić do wszelkich "przecieków" z dużą dozą sceptycyzmu.

Matura z historii 2026. Gorączka w sieci i "pewniaki"

Jak co roku, egzaminowi z historii towarzyszą ogromne emocje. Uczniowie, którzy rozpoczęli 180-minutowe zmagania z zadaniami, mają do zdobycia 60 punktów. Arkusz tradycyjnie składa się z części testowej, opartej na analizie różnorodnych źródeł historycznych, oraz wypracowania na jeden z pięciu podanych tematów.

W sieci krążą już pierwsze doniesienia. Na co mogli postawić w tym roku autorzy zadań? Analizując powtarzające się spekulacje, można wskazać kilka kluczowych obszarów.

• Praca ze źródłami: Podstawa matury z historii. Zadania wymagają analizy tekstów, map, ikonografii czy danych statystycznych z różnych epok.
• Polska w XX-leciu międzywojennym: Kwestie budowy państwowości, przewrót majowy i rządy sanacji to tematy, które często powracają.
• Rzeczpospolita Obojga Narodów: Złoty wiek, demokracja szlachecka, ale też kryzys i upadek w XVII i XVIII wieku to niewyczerpane źródło pytań maturalnych.
• Okres powstań narodowych: Romantyczny zryw czy polityczne szaleństwo? Pytania o sens i skutki powstań w XIX wieku są bardzo prawdopodobne.
• Historia powszechna: Często w formie porównawczej, np. systemy totalitarne, zimna wojna czy rewolucje, które zmieniły oblicze świata.

W galerii poniżej znajdziesz arkusze maturalne z historii - matura próbna 2026

Analiza przykładowych zadań maturalnych z historii i rozwiązania

Na podstawie typowych zadań maturalnych i krążących w sieci domysłów, przygotowaliśmy przykładowe polecenia, które mogły znaleźć się w tegorocznym arkuszu.

---

Możliwe zadanie 1: Analiza tekstu źródłowego (XVIII wiek)

Przeczytaj fragment tekstu i wykonaj polecenia.

"Nierząd, który od wieku prawie opanował naród nasz, który moc rządu do ostatniego stopnia osłabił, który ojczyznę naszą na łup prawie wydał, a imię polskie na hańbę u postronnych wystawił, ten nierząd, mówię, ma swoje źródło w wadliwej formie rządu naszego. [...] Liberum veto, to okropne narzędzie samowoli, które zrywało sejmy, które zniszczyło wszelką władzę, musi być na zawsze zniesione. Tron elekcyjny, co przy każdym bezkrólewiu ojczyznę na szarpanie sąsiadom wystawiał, musi ustąpić miejsca tronowi dziedzicznemu."

Polecenie a): Podaj nazwę obozu politycznego, z którym można utożsamić autora powyższego tekstu.

Rozwiązanie: Obóz reform (lub Stronnictwo Patriotyczne).

Polecenie b): Wymień i wyjaśnij dwie wady ustrojowe Rzeczypospolitej, które krytykuje autor tekstu.

Rozwiązanie:

1. Liberum veto: Autor krytykuje zasadę jednomyślności, która pozwalała jednemu posłowi zerwać obrady sejmu i unieważnić wszystkie podjęte uchwały. Nazywa ją "narzędziem samowoli", które osłabiało władzę państwową.
2. Wolna elekcja: Autor wskazuje na negatywne skutki wyboru króla przez szlachtę. Każde bezkrólewie stwarzało ryzyko ingerencji obcych mocarstw w wewnętrzne sprawy Polski i prowadziło do destabilizacji państwa. Dlatego postuluje wprowadzenie tronu dziedzicznego.

---

Możliwe zadanie 2: Wypracowanie historyczne

Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.

• Temat 1: Scharakteryzuj i oceń politykę zagraniczną Kazimierza Wielkiego. W swojej pracy uwzględnij relacje z Czechami, zakonem krzyżackim oraz Rusią Halicką.
• Temat 2: Rewolucja przemysłowa w XIX wieku – proces modernizacji czy źródło nowych problemów społecznych? Rozważ problem, analizując zmiany w gospodarce i społeczeństwie na ziemiach polskich i w Europie.
• Temat 3: Zimna wojna. Scharakteryzuj przyczyny, główne przejawy i skutki rywalizacji bloków wschodniego i zachodniego w latach 1947–1991.

---

Możliwe zadanie 3: Analiza Mapy

Na podstawie zamieszczonej mapy Europy z 1923 roku wykonaj polecenia.

Polecenie a): Podaj nazwy dwóch państw, które powstały lub odzyskały niepodległość po I wojnie światowej, a których terytoria przed 1914 rokiem w całości wchodziły w skład Austro-Węgier.

Rozwiązanie: Czechosłowacja, Austria, Węgry.

Polecenie b): Wyjaśnij, powołując się na postanowienia traktatu wersalskiego, dlaczego Niemcy zostały oddzielone od Prus Wschodnich.

Rozwiązanie: Zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego, Polsce przyznano dostęp do morza w postaci tzw. "korytarza pomorskiego". Był to pas terytorium należący przed wojną do zaboru pruskiego (część Pomorza Gdańskiego), który oddzielał główną część Niemiec od ich prowincji – Prus Wschodnich.

Możliwe zadania na arkuszach maturalnych z historii 2026 i rozwiązania

Źródło 1. Chrzest bojowy – rysunek satyryczny z epoki

Rysunek satyryczny przedstawiający postać w pikielhaubie (symbolizującą Prusy) kopiącą postać symbolizującą Francję.

Źródło 2. Dokument z epoki

Jak tylko wiadomość o zrzeczeniu się księcia Hohenzollern została przez królewsko-hiszpański rząd oficjalnie zakomunikowana gabinetowi cesarsko-francuskiemu, zażądał ambasador francuski w Ems od [króla] upoważnienia do depeszowania do Paryża, że [...] król zobowiązuje się po wsze czasy nie dać nigdy swojego przyzwolenia w wypadku, jeżeli Hohenzollernowie zechcą powrócić do wysuwania swej kandydatury. [Król] na to odmówił przyjęcia jeszcze raz ambasadora francuskiego i przez adiutanta urzędowo go zawiadomić polecił, że [...] nie ma nic więcej do zakomunikowania ambasadorowi.

Zadanie 1 (0-1)

Polecenie: Rozstrzygnij, czy rysunek ze źródła 1. nawiązuje do wydarzenia, które było skutkiem publikacji dokumentu zacytowanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w obu źródłach.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności):

Rozstrzygnięcie: Tak.

Uzasadnienie: Tekst w źródle 2. opisuje wydarzenia w Ems (tzw. depesza emska), których zredagowanie i opublikowanie przez Bismarcka sprowokowało Francję do wypowiedzenia wojny Prusom w 1870 r. Rysunek satyryczny (źródło 1.) w alegoryczny sposób przedstawia wojnę francusko-pruską i klęskę Francji, która była bezpośrednim skutkiem publikacji wspomnianego dokumentu. Postać w pikielhaubie symbolizuje Prusy, które "dają nauczkę" Francji.

---

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

Feldmarszałek Iwan Paskiewicz otrzymał tytuł księcia warszawskiego i stanowisko namiestnika Królestwa Polskiego. Car Mikołaj ogłosił Statut organiczny dla Królestwa Polskiego. Traciło ono swoją odrębność państwową i stanowić miało integralną część cesarstwa rosyjskiego.

Źródło 2. Moneta Królestwa Polskiego

Moneta o nominale 3 ruble / 20 złotych. Tłumaczenie: 3 ruble, 81 części czystego złota.

Zadanie 2.1 (0-1)

Polecenie: Podaj nazwę dokumentu, który został zastąpiony przez cara statutem wspomnianym w źródle 1.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności): Konstytucja Królestwa Polskiego (z 1815 r.).

Zadanie 2.2 (0-1)

Polecenie: Rozstrzygnij, czy moneta ze źródła 2. i tekst ze źródła 1. przedstawiają skutki tego samego wydarzenia historycznego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności):

Rozstrzygnięcie: Tak.

Uzasadnienie: Oba źródła przedstawiają skutki upadku powstania listopadowego. Źródło 1. opisuje likwidację odrębności państwowej Królestwa Polskiego przez nadanie mu Statutu Organicznego, który zastąpił konstytucję. Źródło 2. pokazuje monetę z podwójnym, rosyjsko-polskim nominałem, co jest symbolem unifikacji systemu monetarnego i utraty autonomii Królestwa Polskiego, co również było konsekwencją upadku powstania.

Zadanie 2.3 (0-1)

Polecenie: Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności):

1. Car przywołany w źródle 1. sprawował władzę podczas obrad kongresu wiedeńskiego. - F
2. Królestwo, o którym mowa w źródle 1., powstało na mocy postanowień pokoju w Tylży. - F

---

Źródło 1. Znaczek pocztowy

Znaczek pocztowy "30. ROCZNICA PODPISANIA TRAKTATU WERSALSKIEGO" z wizerunkami Ignacego Jana Paderewskiego i Romana Dmowskiego.

Źródło 2. Fragment dokumentu

Dawne ziemie niemieckie na wschód od linii idącej od Morza Bałtyckiego bezpośrednio na zachód od Świnoujścia i stąd wzdłuż rzeki Odry, łącznie z częścią Prus Wschodnich oraz łącznie z obszarem dawnego Wolnego Miasta Gdańska, będą pod administracją Państwa Polskiego.

Zadanie 3.1 (0-1)

Polecenie: Podaj nazwisko jednego z dwóch delegatów Polski upamiętnionych na znaczku ze źródła 1.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności): Paderewski / Dmowski

Zadanie 3.2 (0-1)

Polecenie: Rozstrzygnij, czy fragment dokumentu przedstawiony w źródle 2. jest częścią traktatu, do którego odnosi się znaczek ze źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności):

Rozstrzygnięcie: Nie.

Uzasadnienie: Znaczek ze źródła 1. upamiętnia podpisanie traktatu wersalskiego w 1919 roku, który ustalał m.in. zachodnią granicę Polski po I wojnie światowej. Dokument ze źródła 2. opisuje natomiast granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej oraz przyłączenie ziem na zachód od Świnoujścia, co jest postanowieniem konferencji poczdamskiej z 1945 roku, dotyczącej granic Polski po II wojnie światowej.

---

Źródło 1. Rozporządzenie językowe

§ 1. C.k. władze i urzędy [...] dalej c.k. Krajowa Rada Szkolna i c.k. sądy używać będą tak w służbie wewnętrznej, jako też w korespondencji z sądowymi niewojskowymi władzami, urzędami i sądami w kraju języka polskiego [...]. § 3. Podobnież będą i prokuratorie państwowe w kraju używać języka polskiego w stosunkach służbowych z władzami, urzędami i sądami w kraju [...].

Źródło 2. Fragment relacji

Do ferii wielkanocnych 1901 roku naukę religii pobieraliśmy w języku polskim. Dnia 24 stycznia nauczyciele zaczęli nas obdarowywać niemieckimi katechizmami. [...] Ze sprzeciwiając się nauczycielowi odebraliśmy w dniu 2 V karę chłosty od nauczyciela Koraierskiego [...]. Inspektor szkolny [...] często pytał nas: „Kim jesteście?”. Odpowiedź była jedna: „Jesteśmy Polakami”.

Zadanie 4

Polecenie: Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. dotyczą tego samego zaboru. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź (brak 100% pewności):

Rozstrzygnięcie: Nie.

Uzasadnienie: Źródło 1. to rozporządzenie wydane przez władze "c.k." (cesarsko-królewskie), co jest jednoznaczne z zaborem austriackim (Galicją), gdzie wprowadzono język polski do urzędów w ramach autonomii. Źródło 2. opisuje walkę o naukę religii w języku polskim i represje za sprzeciw wobec germanizacji (niemieckie katechizmy, chłosta), co jest charakterystyczne dla zaboru pruskiego, zwłaszcza w okresie Kulturkampfu i działalności Hakaty. Wydarzenia te znane są jako strajk dzieci we Wrześni.