Od zera do milionera - taki "awans" tylko w Łodzi: Jak z wsi staliśmy się ośrodkiem przemysłowym? [POZNAJ MIASTO]

2015-10-18 10:19 Emilia Białecka
Fabryka Izraela Poznańskiego w Łodzi, ok. 1895
Autor: Bronisław Wilkoszewski - Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi Fabryka Izraela Poznańskiego w Łodzi, ok. 1895

Łódź - ziemia obiecana. Miasto, w którym możliwy był awans "od zera do milionera". Jak to się stało, że z niewielkiej miejscowości rozwinął się prężnie działający ośrodek przemysłowy? Poznaj miasto!

Fenomen wielokulturowej i wielonarodowej Łodzi intryguje od początków Łodzi po dziś. Jak to się stało, że z niewielkiej miejscowości, w której w 1820 roku mieszkało zaledwie 767 osób, rozwinął się prężnie działający ośrodek przemysłowy w którym tuż przed wybuchem I wojny światowej żyło i pracowało już 600 tysięcy ludzi z różnych stron Europy?

Polacy, Żydzi, Niemcy i Rosjanie mieli bezpośredni wpływ na powstawanie miasta w sferze nie tylko finansowej, ale też kulturowej, architektonicznej czy religijnej. Najwięcej w Łodzi było Polaków, których w roku 1914 było blisko 300 tysięcy (50% ogółu mieszkańców). Kolejni  byli Żydzi, stanowiący ok. 30% mieszkańców. Następnie Niemcy, z populacją sięgającą 18 %. Najmniej liczni byli Rosjanie, których w tym samym czasie było 10%.

Łódź - ziemia obiecana

Dla wszystkich przybywających tu osób, bez względu na narodowość, Łódź stawała się przysłowiową "ziemią obiecaną", miejscem, w  którym mieli szansę na zmianę życia. Łódź była miastem gdzie kariera „od zera do milionera” była jak najbardziej możliwa. Mieszkańcy byli różni pod każdym względem:  tradycji, religii i zwyczajów. Musiało to powodować różne konflikty i napięcia, jednak potrafiono porozumieć się ponad podziałami. Funkcjonowanie dużego, gwałtownie rozwijającego się miasta napędzało współpracę między jego mieszkańcami. Niemcy w głównej mierze zajmowali się prowadzeniem fabryk i przemysłem, Rosjanie byli głównie urzędnikami, nauczycielami i pracownikami wojska, Polacy stanowili głównie siłę roboczą Łodzi, pracowali w fabrykach, Żydzi związani byli przede wszystkim z handlem, prowadzili także własne, małe warsztaty rzemieślnicze.

W Łodzi, do 1939 roku można było zobaczyć modlących się w kościołach katolików, śpiewających psalmy protestantów, wyznawców prawosławia w cerkwiach i pobożnych Żydów w synagogach i domach modlitw.

Architektura Łodzi
 

Dzięki współpracy mieszkańców wielokulturowej Łodzi miasto wzbogaciło się o przepiękne budowle: kościoły, w tym katedrę, cerkwie, synagogi, szkoły, szpitale, domy dla sierot, komunikację miejską, kolej i wiele innych...

Wielokulturowa i wielonarodowa Łódź budowana przez Polaków, Niemców, Żydów i Rosjan istniała i kwitła do wybuchu II wojny światowej, jej ślady są widoczne w mieście także dziś. Wystarczy się tylko trochę rozejrzeć!


Materiał przygotowała:

Justyna Tomaszewska - przewodnik po Łodzi, pracuje w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, od czterech lat prowadzi bloga Kolorek z Łodzi, na którym opisuje ciekawostki o mieście dla dzieci i ich rodziców, udowadniając, że Łódź to piękne i ciekawe miasto.