Brak koncentracji u dziecka? To może być wina szybkich bajek i nadmiaru ekranów

2026-05-27 8:09

Zwykłe ułożenie kilku klocków z maluchem potrafi czasem skończyć się płaczem i rzucaniem zabawek po całym pokoju. Kupujemy kolejne układanki i edukacyjne nowości z nadzieją na chwilę upragnionej ciszy. Prawdziwy powód takiego rozkojarzenia leży jednak często w tym, co nasze dziecko oglądało rano na tablecie.

Brak koncentracji u dziecka? To może być wina szybkich bajek i nadmiaru ekranów

i

Autor: pressfoto/ Freepik.com
  • Jak podaje czasopismo BMC Psychology, szybkie bajki omijają ważny fragment mózgu i mocno przebodźcowują głowę przedszkolaka
  • Badania z magazynu Frontiers in Psychology potwierdzają, że nadmiar ekranów ma bardzo wyraźny związek z problemami z uwagą u małych dzieci
  • Zwykłe wyłączenie grającego w tle telewizora to najprostszy krok pozwalający zwalczyć brak koncentracji u dziecka
  • Schowanie do szafy nadmiaru grających zabawek i podanie prostych drewnianych klocków znacznie ułatwia maluchowi naturalne skupienie

Dlaczego szybkie bajki psują skupienie u dziecka? Przyczyny

Pewnie nieraz zauważyliście, że maluch po seansie przed telewizorem nie potrafi usiedzieć w miejscu i ciągle zmienia zabawki. Powodem często nie jest sam fakt oglądania, ale to, jakie dokładnie programy włączamy naszej pociesze. Szybkie bajki, w których akcja pędzi, a kolorowe sceny zmieniają się w ułamku sekundy, potrafią mocno przebodźcować małą głowę przedszkolaka.

Jak możemy przeczytać na łamach czasopisma BMC Psychology, takie dynamiczne animacje angażują tylko te części mózgu, które odruchowo reagują na proste dźwięki i błyski. Omijają przy tym korę przedczołową, czyli dokładnie ten fragment, który uczy się cierpliwości i świadomego utrzymywania uwagi na jednym zadaniu. W efekcie dziecko przyzwyczaja się do ciągłej karuzeli bodźców, co bardzo utrudnia mu późniejsze skupienie się na prostej zabawie.

Kłopoty z uwagą u przedszkolaka. Czy to zawsze wina telewizora?

Zgodnie z badaniem opublikowanym w czasopiśmie Frontiers in Psychology, spędzanie długich godzin przed tabletem czy telewizorem ma wyraźny związek z kłopotami z uwagą u maluchów w wieku od 3 do 5 lat. Prawda jest jednak taka, że trudno jednoznacznie ocenić, co tutaj było pierwsze, ponieważ dzieci z naturalnie słabszą koncentracją mogą po prostu chętniej uciekać w ten wygodny, cyfrowy świat. Żeby przerwać to błędne koło, warto rozważyć ustalenie w domu jasnych limitów czasu przed ekranem, co ułatwi nam kontrolę nad całą sytuacją. Dobrym pomysłem może być też wprowadzenie konkretnych chwil bez elektroniki, na przykład podczas jedzenia wspólnego obiadu przy stole. Taki nawyk świetnie wycisza całą rodzinę i daje przestrzeń na swobodną rozmowę bez telefonu w ręku.

Ochrona przed infekcjami - Plac Zabaw odc. 14
Materiał sponsorowany

Jak skutecznie ćwiczyć koncentrację u małego dziecka? Zasady

Cierpliwość to umiejętność, którą możemy powoli wypracować z dzieckiem w trakcie zwykłego, codziennego życia. Zgodnie z podpowiedziami serwisu HealthyWA, aby pomóc maluchowi w rozwijaniu uwagi, warto trzymać się kilku prostych kroków:

  • dobrym krokiem będzie wyłączenie grającego w tle telewizora i znalezienie cichego, uporządkowanego miejsca do wspólnej zabawy
  • warto pozwolić maluchowi porządnie się wybiegać na podwórku, zanim zaproponujemy mu spokojne układanie klocków przy stoliku
  • dobrze jest wybierać proste planszówki i puzzle dopasowane do wieku dziecka, żeby zadanie nie było dla niego za trudne ani zbyt nudne
  • świetnie sprawdza się dzielenie zadaniami i wprowadzanie zasady naprzemienności, mówiąc głośno "teraz moja kolej, a teraz twoja kolej"

Warto też pamiętać, by po prostu zauważać starania i chwalić pociechę za podjęty trud. Nawet jeśli dziecko nie dokończy swojej budowli czy układanki, dobre słowo i docenienie jego chęci zachęci je do ponownej próby bez niepotrzebnej złości i frustracji.

Brak cierpliwości przy zabawkach. Dlaczego maluch się nudzi?

Jako rodzice często kupujemy dzieciom grające i świecące gadżety, licząc w głębi duszy na to, że zajmą one naszego brzdąca na dłuższą chwilę. Rzeczywistość bywa jednak inna, a maluch po dosłownie kilku minutach rzuca nową rzecz w kąt, głośno domagając się innej formy rozrywki. Takie zachowanie pojawia się najczęściej wtedy, gdy otoczenie wokół jest zbyt chaotyczne, a mała głowa ma przed sobą po prostu zbyt duży wybór.

Małe dzieci najlepiej przyswajają nowe umiejętności właśnie poprzez żmudne, wielokrotne powtarzanie tych samych, prostych ruchów. Zwykłe drewniane sortery z dziurkami, nakładane kubki czy proste gry w dopasowywanie obrazków zmuszają małe rączki do pracy, a umysł do szukania rozwiązań, w przeciwieństwie do krzykliwych zabawek, które wszystko robią za dziecko. Kiedy schowamy do szafy nadmiar kolorowych gratów i zostawimy jedną rzecz, dziecko odruchowo łapie odpowiedni rytm i znacznie szybciej uczy się naturalnego skupienia.

Źródła:

Namazi S, Sadeghi S. “The immediate impacts of TV programs on preschoolers’ executive functions and attention: a systematic review.” BMC Psychology (2024)

Frontiers in Psychology — “Passive and active screen time relate differently to attention in preschool children”

HealthyWA (Government of Western Australia, Child and Adolescent Health Service) — “Play and Learning 5: Concentration and attention”

North Carolina Department of Health and Human Services (NCDHHS) — “Rethink Screen Time” (PDF)

Quiz. Dzieciństwo w PRL-u. Sprawdź, ile pamiętasz z tego okresu
Pytanie 1 z 15
Aby grać w tę grę, trzeba było zaczepić na nogi pewien przedmiot. Dzieci, a zwłaszcza dziewczynki, uwielbiały tę zabawę. Chodzi o:

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki