Dziecko chce codziennie nosić tę samą bluzę. Czy to powód do zmartwienia?

• Sama potrzeba noszenia jednej ulubionej bluzy zwykle nie świadczy o trudnościach rozwojowych
• O wyborze mogą decydować miękkość materiału, metka, szwy, zapach i znany krój
• Warto rozdzielić potrzebę noszenia ulubionego ubrania od zasad higieny
• Pomoc jest wskazana, gdy problem z ubraniem wyraźnie utrudnia dziecku codzienne funkcjonowanie

Dziecko chce codziennie nosić tę samą bluzę. Co może za tym stać?

Dziecko może wybierać tę samą bluzę, bo jest miękka, luźna, ciepła albo po prostu dobrze znana. Wie, jak układa się na ciele i czego może się po niej spodziewać. Rano, gdy trzeba szybko wyjść do żłobka, przedszkola lub szkoły, taki pewny wybór może też dawać poczucie spokoju.

U części dzieci ważny jest wygląd. Bluza z ulubionym bohaterem, w konkretnym kolorze albo kojarząca się z miłym wydarzeniem może być czymś więcej niż zwykłym ubraniem. Dziecko nie zawsze umie dokładnie wyjaśnić, dlaczego chce założyć właśnie tę bluzę. Warto potraktować ten wybór jako wskazówkę, zamiast od razu zakładać, że chodzi o upór.

Gdy dziecku przeszkadzają metki, szwy i faktura materiału

Niektórym dzieciom bardzo przeszkadzają rzeczy, których inne prawie nie zauważają: szorstki materiał, drapiąca metka, szew przy nadgarstku, ucisk przy szyi czy zbyt wysoka temperatura. W takiej sytuacji konkretna bluza może być jedyną, którą dziecko chętnie nosi przez cały dzień. Dziecko może mówić, że inne ubranie drapie, jest za ciasne albo po prostu źle się je nosi.

Wrażliwość na dotyk zdarza się także u dzieci, które nie mają żadnych rozpoznanych trudności rozwojowych. Może również towarzyszyć większej wrażliwości na bodźce, występującej między innymi u dzieci w spektrum autyzmu lub z ADHD. Sama niechęć do innych bluz nie jest jednak podstawą do takich wniosków.

Zamiast przekonywać dziecko, że inna bluza powinna być przyjemna, sprawdźcie razem, czym różni się od tej ulubionej. Zwróć uwagę na skład i grubość materiału, fason, metki, szwy, kaptur oraz sposób prania. Tak łatwiej kupić lub przygotować ubrania, które mają podobne cechy.

Ulubiona bluza a codzienna higiena

Ulubiona bluza nie musi trafiać do prania po jednym krótkim dniu noszenia. Jeśli jest czysta, sucha, nie pachnie potem, a dziecko nie miało jej na sobie podczas intensywnej aktywności, może być noszona przez kilka dni. Inaczej jest z bielizną, skarpetkami i koszulką noszoną bezpośrednio na skórze, które trzeba zmieniać częściej.

Warto ustalić prostą zasadę: ulubiona bluza może być noszona przez kolejne dni, ale trafia do prania, gdy jest zabrudzona, przepocona albo nieprzyjemnie pachnie. Dobrze mieć dwie podobne bluzy, najlepiej w tym samym fasonie i z podobnego materiału. Gdy jedna jest w praniu lub schnie, dziecko może założyć drugą.

Jeśli dziecko nie chce rozstać się z bluzą nawet na czas prania, ustalcie wspólnie, kiedy trafi ona do pralki. Powiedz dziecku, kiedy bluza będzie znów gotowa do założenia, i pozwól mu wybrać podobne ubranie na ten czas. Nie trzeba udawać, że druga bluza jest identyczna, jeśli różni się w dotyku lub kroju.

Jak rozmawiać, gdy dziecko odmawia założenia innej bluzy?

Rozmowa o ubraniu zwykle idzie lepiej poza porannym pośpiechem. Zapytaj konkretnie: co przeszkadza w innych bluzach, czy drapią, uciskają, są za ciepłe, pachną inaczej, a może trudno je włożyć przez głowę. Małe dziecko może łatwiej odpowiedzieć, gdy pokażesz mu dwie bluzy i zapytasz, która z nich jest przyjemniejsza w dotyku.

Nie zmuszaj dziecka do całodziennego noszenia ubrania, które wyraźnie wywołuje ból lub silny dyskomfort. Inne bluzy można natomiast oswajać stopniowo, w spokojnym czasie, zaczynając od przymierzenia ich na kilka minut w domu. Pomaga też wybór między dwiema bluzami wybranymi wcześniej wspólnie z dzieckiem, zamiast pytania o dowolne ubranie z całej szafy.

Przydatne bywa przygotowanie ubrań wieczorem. Dziecko ma wtedy czas dotknąć materiału, przymierzyć bluzę i powiedzieć, co mu nie odpowiada. Dzięki temu rano łatwiej uniknąć szukania ubrania w ostatniej chwili i kolejnego sporu o to, co dziecko ma założyć.

Kiedy niechęć do ubrań powinna zwrócić uwagę rodzica?

Warto przyjrzeć się sytuacji bliżej, jeśli trudność nie dotyczy tylko jednej bluzy. Niepokojące może być to, że dziecko odmawia noszenia wielu rodzajów ubrań, bardzo się denerwuje przy drobnej zmianie stroju, nie chce wychodzić z domu albo przez problem z ubraniem nie może chodzić do przedszkola czy szkoły.

Ważne jest też to, jak dziecko radzi sobie na co dzień. Zwróć uwagę, czy przeszkadzają mu także metki, skarpetki, buty, mycie włosów, hałas, zapachy albo zmiany planu dnia. Pojedyncze zachowanie nie jest podstawą do rozpoznania autyzmu. Jeśli podobne trudności utrzymują się i wyraźnie utrudniają dziecku codzienne życie, warto omówić je z pediatrą lub psychologiem dziecięcym.

Najczęściej wystarczy zadbać o dwie rzeczy: komfort dziecka oraz to, by ubranie było czyste i odpowiednie do pogody. Jeśli ulubiona bluza nie utrudnia dziecku codziennego funkcjonowania, a problem rozwiązuje pranie i podobne ubrania na zmianę, zwykle nie ma powodu do niepokoju.

Źródła:

• HealthyChildren.org (Defiant Behavior: How Play Can Help Children Cope With Change)
• Raising Children Network (DSM-5-TR criteria for autism diagnosis: parent guide)
• Child Mind Institute (Sensory Processing FAQ)
• Autism Central NHS (Personal care)
• University Hospitals Dorset NHS Foundation Trust (Practical Tips for Clothing, Tactile Sensitivity, and Getting Dressed!)