- Lęk przed psami może pojawić się także bez wcześniejszego pogryzienia
- Zmuszanie do pogłaskania psa zwykle nasila napięcie i utrwala złe skojarzenia
- Pomaga stopniowe oswajanie z lękiem, na przykład obserwowanie psa z bezpiecznej odległości
- Warto szukać pomocy, gdy strach utrudnia dziecku spacery, chodzenie do szkoły lub spotkania rodzinne
Dziecko bardzo boi się psów. Skąd bierze się ten lęk?
Dziecko, które bardzo boi się psów, może reagować lękiem na szczekanie, gwałtowny ruch, duży rozmiar zwierzęcia albo samą myśl, że pies może podejść. Czasem początek lęku łatwo wskazać, na przykład po pogryzieniu, oszczekaniu lub zobaczeniu przestraszonej osoby. Niekiedy nie było jednego konkretnego zdarzenia. Dla dziecka wystarczy, że pies kiedyś skoczył, biegł w jego stronę albo zachowywał się głośno i nieprzewidywalnie.
Lęk przed zwierzętami często pojawia się u młodszych dzieci i może z czasem słabnąć. Warto jednak przyjrzeć się jej bliżej, gdy dziecko wpada w panikę na widok psa z daleka, odmawia wyjścia z domu, nie chce chodzić do znajomych albo stale wypatruje psów podczas spaceru. Mogą pojawić się też objawy z ciała: drżenie, płacz, ból brzucha, mdłości lub przyspieszone bicie serca.
Nie zmuszaj dziecka do kontaktu z psem
Nie zmuszaj dziecka do kontaktu z psem, nawet jeśli zwierzę jest spokojne, małe i dobrze znane rodzinie. Słowa takie jak: „Podejdź, nic ci nie zrobi, pogłaszcz go szybko” mogą sprawić, że dziecko poczuje się niezrozumiane i straci poczucie wpływu na sytuację. Nie pomagają też żarty z lęku ani porównywanie z rodzeństwem.
Zamiast przekonywać dziecko, nazwij jego emocje. Możesz powiedzieć: „Widzę, że bardzo się przestraszyłeś. Jesteśmy w bezpiecznej odległości, nie musisz teraz podchodzić”. Taki komunikat nie oznacza, że na zawsze będziecie omijać każdy kontakt z psami. Pokazuje dziecku, że jego emocje są traktowane poważnie, a kolejny krok zostanie dobrany do jego możliwości.
Dobrze jest też nie składać obietnic, których nie da się zagwarantować, na przykład że żaden pies nigdy nie ugryzie. Lepiej powiedzieć, że psy mogą różnie reagować, dlatego przy kontakcie ze zwierzęciem trzeba przestrzegać zasad bezpieczeństwa. Dziecko może nauczyć się rozpoznawać sytuacje, w których nie podchodzi się do zwierzęcia.
Jak pomóc dziecku oswoić lęk przed psami?
Oswajanie lęku przed psami warto zacząć od sytuacji, która wywołuje niewielkie napięcie, ale nie przytłacza dziecka strachem. Wspólnie ustalcie prostą drabinkę kroków. Dziecko może powiedzieć, który krok jest łatwy, a który na razie zbyt trudny. Nie przechodźcie do kolejnego kroku tylko dlatego, że dorosły uważa, że dziecko jest już gotowe.
Przykładowa droga może wyglądać tak:
- oglądanie rysunków lub spokojnych zdjęć psów
- obejrzenie krótkiego filmu z psem bez głośnego szczekania
- przyglądanie się psu przez okno albo z drugiej strony ulicy
- stanie w bezpiecznej odległości od spokojnego psa na smyczy
- krótkie przebywanie w tym samym miejscu z psem, bez dotykania go
- pozwolenie spokojnemu psu, by powąchał dziecko, jeśli dziecko tego chce, a właściciel wyrazi zgodę
Jeden krok warto powtórzyć kilka razy, w różnych dniach, aż dziecko zacznie odczuwać mniejsze napięcie. Dziecko powinno móc w każdej chwili powiedzieć, że chce przerwać, i odejść razem z tobą. Celem nie musi być głaskanie każdego psa. Wystarczy, że dziecko odzyska swobodę na spacerze i będzie umiało bezpiecznie zachować się w pobliżu zwierzęcia.
Zasady bezpiecznego kontaktu z psem
Zasady bezpiecznego kontaktu z psem uczą dziecko, jak zachować ostrożność bez wpadania w panikę. Nie podchodzi się do obcego psa, nie wkłada rąk przez płot i nie dotyka zwierzęcia bez zgody właściciela. Nawet przyjazny pies może przestraszyć się hałasu lub gwałtownego ruchu, a także zareagować nerwowo, gdy ktoś budzi go albo przeszkadza mu podczas jedzenia.
Jeśli właściciel zgadza się na kontakt, pies powinien sam podejść, a dziecko nie musi go dotykać. Nie należy przytulać psa, nachylać się nad nim ani zbliżać twarzy do jego pyska. Kontakt dziecka z psem, także rodzinnym, wymaga obecności uważnego dorosłego.
Warto przećwiczyć z dzieckiem, co zrobić, gdy zbliża się obcy pies bez smyczy: zatrzymać się, nie krzyczeć ani nie uciekać, ustawić się lekko bokiem, patrzeć w inną stronę i spokojnie poczekać, aż pies odejdzie. Jeśli pies przewróci dziecko, powinno ono zwinąć się w kłębek i osłonić rękami głowę oraz szyję. Takie ćwiczenie można zrobić w domu w formie krótkiej zabawy, bez straszenia.
Kiedy lęk przed psem wymaga wsparcia psychologa?
Wsparcie psychologa dziecięcego warto rozważyć, gdy lęk trwa przez wiele tygodni, narasta albo wyraźnie utrudnia codzienne życie. Sygnałem może być niechęć do chodzenia do szkoły, na plac zabaw lub do bliskich, częste napady silnego lęku albo wyraźne objawy z ciała. Pomoc jest szczególnie wskazana po pogryzieniu albo innym przerażającym zdarzeniu z udziałem psa.
Psycholog może pomóc ułożyć bezpieczny plan stopniowego oswajania lęku i nauczyć dziecko, jak radzić sobie z napięciem. Rodzic otrzymuje wtedy konkretne wskazówki, jak wspierać dziecko bez zawstydzania go i jednocześnie nie podporządkowywać życia rodzinnego unikaniu psów. Jeśli dziecko zostało ugryzione lub podrapane, ranę trzeba od razu umyć wodą z mydłem i skontaktować się z lekarzem, nawet gdy wydaje się niewielka.
Na początek wybierzcie najłatwiejszy krok, na przykład spokojne przyjrzenie się psu z drugiej strony ulicy przez kilkanaście sekund. Powtarzajcie ten krok wtedy, gdy dziecko jest wypoczęte i wie, że w każdej chwili może przerwać ćwiczenie. Małe postępy są ważniejsze niż szybkie doprowadzenie do bezpośredniego kontaktu ze zwierzęciem.
13
Źródła:
Podcasty
Playlisty tematyczne
