Jak pożegnać smoczek, gdy dziecko nie chce się z nim rozstać?

• Smoczek często pomaga maluchowi się wyciszyć, dlatego warto zastąpić go innym rytuałem bliskości.
• Ograniczanie smoczka do snu ułatwia rezygnację z niego w ciągu dnia
• Rytuał pożegnania porządkuje zmianę i nie powinien przypominać kary
• Długie, intensywne ssanie może wpływać na ustawienie zębów i zgryz

Dlaczego dziecko nie chce oddać smoczka? To rzadko jest zwykły upór

Dla wielu dzieci smoczek nie jest tylko przedmiotem, ale znanym sposobem na poradzenie sobie ze zmęczeniem, nudą, napięciem albo rozłąką. Szczególnie mocno może być związany z zasypianiem, powrotem ze żłobka czy trudnym momentem dnia. Nagłe odebranie go bez przygotowania może więc wywołać złość i płacz, nawet jeśli dziecko na co dzień rozwija się prawidłowo.

Zanim zaczniesz ograniczać smoczek, obserwuj, kiedy dziecko najczęściej go szuka. Jeśli prosi o niego po jedzeniu, z nudów lub podczas oglądania bajki, warto zaproponować zabawę, rozmowę albo inną aktywność. Gdy sięga po smoczek przy silnym zmęczeniu, lepiej sprawdzi się spokojny rytuał wyciszający niż odwracanie uwagi na siłę.

Odstawianie smoczka krok po kroku i bez pośpiechu

Stopniowe ograniczanie dobrze sprawdza się u dzieci, które używają smoczka przez większą część dnia. Na początek można wprowadzić prostą zasadę, że smoczek zostaje w łóżeczku i jest dostępny wyłącznie na drzemkę oraz noc. Dzięki temu dziecko nadal ma znane wsparcie przy śnie, ale zyskuje więcej czasu na rozmowę, zabawę i swobodne mówienie.

Kolejnym etapem może być skracanie czasu ze smoczkiem przed snem. Dziecko może mieć go podczas czytania książki, a później odkładać go do pudełka przed zaśnięciem. Warto zapowiadać zmianę tymi samymi słowami i trzymać się ustalonej zasady przez kilka dni.

Pomaga także wprowadzenie przedmiotu dającego poczucie bezpieczeństwa, który nie służy do ssania, na przykład małego kocyka, maskotki lub lalki. Powinien on towarzyszyć dziecku podczas przytulania i wieczornego wyciszania. Nie zastąpi smoczka od razu, ale z czasem stanie się częścią nowego rytuału.

Rytuał pożegnania smoczka bez zawstydzania dziecka

Gdy dziecko rozumie już proste zasady, można zaplanować symboliczne pożegnanie ze smoczkiem. Wspólne włożenie smoczków do pudełka na pamiątki daje dziecku jasny sygnał, że zmiana jest zaplanowana i nie stanowi kary. Wiele maluchów łatwiej znosi rozstanie ze smoczkiem, gdy jest o nim wcześniej uprzedzone, niż kiedy przedmiot nagle „znika”.

W czasie odstawiania szczególnie ważna jest spokojna reakcja dorosłego. Zawstydzanie, wyśmiewanie i kary zwiększają napięcie, przez co potrzeba ssania może się nasilić. Lepiej zauważać małe postępy i przypominać, co dziecko może zrobić zamiast sięgać po smoczek:

• przytulić się do rodzica lub maskotki
• posłuchać czytanej książeczki lub kołysanki
• napić się wody z kubka
• zająć ręce rysowaniem, układanką lub plasteliną

Wpływ smoczka na rozwój mowy i stan zębów

Część dzieci sama rezygnuje ze smoczka między 2. a 4. rokiem życia, jednak kluczowe jest to, jak długo i intensywnie z niego korzysta. Smoczek trzymany w buzi przez wiele godzin ogranicza okazje do mówienia, odpowiadania i wchodzenia w interakcje z innymi. Dlatego pierwszym krokiem powinna być rezygnacja ze smoczka w ciągu dnia, a dopiero w kolejnym etapie przy zasypianiu.

Długotrwałe ssanie może sprzyjać zmianom ustawienia zębów i zgryzu, takim jak zgryz otwarty, krzyżowy lub wysunięcie przednich zębów. Jeśli widoczne są zmiany w zgryzie, dziecko stale oddycha przez usta albo smoczek wyraźnie utrudnia mu mówienie, warto omówić to z dentystą dziecięcym lub ortodontą. Nie należy przecinać ani uszkadzać smoczka, aby zniechęcić dziecko do ssania, ponieważ uszkodzony przedmiot może stwarzać ryzyko zadławienia.

Źródła:

• ZERO TO THREE (From Baby to Big Kid: Month 20)
• HealthyChildren.org / American Academy of Pediatrics (Baby Pacifiers & Thumb Sucking: What Parents Need to Know)
• Mayo Clinic (Pacifiers: Are they good for your baby?)
• American Association of Orthodontists (How Do Pacifiers & Thumb Sucking Affect Children's Teeth?)
• Ministerstwo Zdrowia / Gov.pl (Zadbaj o uśmiech swojego dziecka od najmłodszych lat!)
• NIDCD / National Institutes of Health (Speech and Language Developmental Milestones)
• U.S. Consumer Product Safety Commission (Pacifiers Business Guidance)