- Światowy dzień żartów ma swoje korzenie w XVI-wiecznych zmianach systemu mierzenia czasu.
- Niektórzy badacze szukają początków tego zwyczaju w antycznych uroczystościach pełnych przebieranek i śmiechu.
- Wyjaśniamy, skąd wzięło się to święto, i kiedy dotarło nad Wisłę.
Obchodzony na początku czwartego miesiąca roku prima aprilis to czas celowego wprowadzania w błąd znajomych oraz robienia im rozmaitych dowcipów. Współcześnie traktujemy to jako doskonałą rozrywkę, ale rodowód tego zwyczaju wciąż pozostaje owiany tajemnicą i intryguje historyków. Najbardziej znana hipoteza łączy ten dzień z reformą kalendarzową zainicjowaną w 1582 roku przez papieża Grzegorza XIII. Wtedy to wprowadzono kalendarz gregoriański, przesuwając początek roku na 1 stycznia. Wcześniej mieszkańcy wielu europejskich państw witali nowy rok na przełomie marca i kwietnia. Osoby ignorujące papieskie zarządzenie lub nieświadome wprowadzonych zmian kontynuowały świętowanie w starym terminie, stając się obiektem kpin i żartów ze strony otoczenia.
Zobacz także: Psychotest. Wybór sernika zdradza ukryte cechy osobowości. Sprawdź, co mówi o tobie ten deser
Pochodzenie Prima Aprilis. Starożytne korzenie święta
Kolejna koncepcja przesuwa narodziny tej tradycji do czasów antycznych. Mieszkańcy starożytnego Rzymu pod koniec marca hucznie celebrowali uroczystości ku czci bogini Kybele, znane jako Hilaria, podczas których obowiązywały radosne maskarady i wzajemne żarty. Analogiczne zachowania spotykano również w epoce średniowiecza na Starym Kontynencie, gdzie nadejście wiosny naturalnie sprzyjało radosnej zabawie, odwracaniu ról społecznych oraz płataniu figli.
Prima aprilis w Polsce. Jak to święto dotarło nad Wisłę?
Moda na pierwszokwietniowe dowcipy opanowała Europę przede wszystkim na przełomie XVII i XVIII stulecia. Na ziemie polskie ten wesoły obyczaj przywędrował najpewniej już w XVI wieku z terenów dzisiejszych Niemiec i błyskawicznie zyskał uznanie w kręgach szlacheckich. Dawne kroniki wyraźnie wspominają o celowym wprowadzaniu ludzi w błąd dokładnie pierwszego dnia kwietnia. Co niezwykle interesujące, nasi przodkowie traktowali tę tradycję bardzo poważnie i uważali, że bezkarne żartowanie dozwolone jest wyłącznie do południa, a późniejsze figle mogą sprowadzić na autora nieszczęście. Z upływem lat prima aprilis przerodził się w zjawisko o zasięgu globalnym. Obecnie do radosnego oszukiwania włączają się nie tylko zwykli obywatele, ale również korporacje, środki masowego przekazu i urzędy państwowe.
Pierwszy kwietnia stanowi swoisty fenomen historyczny, który zręcznie splata ze sobą prastare obrzędy oraz naturalną ludzką chęć do zabawy. Mimo że dokładne okoliczności powstania tego święta uciekają jednoznacznym ocenom badaczy, od wielu pokoleń dostarcza ono mnóstwa uśmiechu i pozwala na całkowicie bezkarne drwienie z rzeczywistości.
17
Podcasty
Playlisty tematyczne
