Problemy z odbijaniem po karmieniu: skąd się biorą?

• Połykanie powietrza podczas łapczywego ssania często utrudnia spokojne odbicie po karmieniu niemowlęcia
• Brak odbicia po każdym posiłku nie musi oznaczać problemu, jeśli dziecko pozostaje spokojne
• Zbyt szybki wypływ mleka i przepełniony żołądek mogą nasilać ulewanie oraz gazy
• Po karmieniu pomaga pionowe potrzymanie, lecz do snu niemowlę zawsze układa się na plecach

Skąd bierze się powietrze w brzuszku?

Główną przyczyną trudności z odbiciem jest połykanie powietrza podczas karmienia, czyli aerofagia. Dochodzi do niej, gdy maluch pije łapczywie, często odrywa się od piersi lub smoczka, krztusi się lub nie nadąża z połykaniem pokarmu. Nagromadzone w żołądku powietrze powoduje prężenie się, gazy i niepokój.

Ulewanie po odbiciu

Odbijanie to nic innego jak usuwanie nadmiaru gazów z żołądka. Często uwalnia się wtedy niewielka ilość mleka, co jest w pełni naturalne. Układ pokarmowy niemowlęcia wciąż dojrzewa, a płynna dieta i pozycja leżąca sprzyjają cofaniu się pokarmu.

Takie ulewanie zwykle nie musi oznaczać choroby, jeśli dziecko chętnie je, jest w dobrej formie i prawidłowo przybiera na masie. Nie każde karmienie musi też kończyć się odbiciem. U części niemowląt rutynowe odbijanie nie zmniejsza dyskomfortu, a może nawet zwiększać liczbę ulewań.

Modyfikacja techniki karmienia piersią i butelką

Warto przyjrzeć się tempu karmienia, bo zbyt szybki wypływ mleka może utrudniać dziecku spokojne ssanie. Przy piersi sygnałem może być kaszel, prychanie, krztuszenie się, gwałtowne przełykanie lub częste odrywanie się. Czasem pomaga zmiana pozycji na taką, w której głowa dziecka znajduje się wyżej niż brzuszek, albo zrobienie krótkiej przerwy podczas karmienia.

Przy karmieniu butelką znaczenie ma zarówno pozycja dziecka, jak i przepływ smoczka. Dziecko nie powinno pić na płasko leżąc na plecach, ponieważ mleko może wtedy płynąć zbyt szybko. Butelkę najlepiej trzymać bardziej poziomo, a tempo dopasowywać do reakcji niemowlęcia.

Sygnały, że podczas karmienia przydaje się chwila przerwy, to między innymi:

• bardzo szybkie i nerwowe łykanie
• mleko wypływające z kącików ust
• odwracanie głowy od piersi lub butelki
• szeroko otwarte oczy i rozczapierzone palce
• kaszel, krztuszenie się lub wyraźne prężenie ciała

Jak pomóc dziecku odbić bez uciskania brzuszka?

Po posiłku warto przytrzymać niemowlę w pozycji pionowej przez 15-20 minut. Głowę i tułów należy delikatnie podeprzeć, a plecy gładzić lub lekko oklepywać. Nie trzeba uciskać brzuszka ani czekać na odbicie na siłę, jeśli maluch jest spokojny.

U części dzieci korzystne są krótsze i częstsze karmienia, zwłaszcza gdy po długiej przerwie wypijają dużą porcję bardzo szybko. Przepełniony żołądek łatwiej oddaje mleko i gaz do przełyku. Warto obserwować, czy zmiana tempa karmienia zmniejsza ulewanie oraz napięcie dziecka po posiłku.

Niepokojące objawy i zasady bezpiecznego snu

Gdy niemowlę słabo przybiera na wadze, odmawia jedzenia, krztusi się, cierpi przy ulewaniu lub pojawiają się wymioty chlupoczące, żółte, zielone bądź z krwią, konieczna jest pilna wizyta u lekarza. Osobną kwestią jest bezpieczny sen. Po karmieniu i odbiciu malucha zawsze należy układać do spania na plecach, na twardym i pustym materacu.

Źródła:

• La Leche League International (Why Infant Reflux Matters)
• La Leche League International (Breast Milk Oversupply and Overactive Milk Ejection Reflex)
• La Leche League International (Bottles and Other Tools - How to Get Baby to Take a Bottle)
• NIH / PubMed Central (Understanding aerophagia and eructation in newborns)
• La Leche League International (Reflux)
• NIDDK (Acid Reflux (GER & GERD) in Infants)
• NIDDK (Symptoms & Causes of GER & GERD in Infants)
• Office on Women's Health (Newborn care and safety)