- Zdrowe niemowlę przed ukończeniem około 6. miesiąca życia nie potrzebuje dodatkowej wody do picia
- Wodę warto proponować przy posiłkach po rozpoczęciu rozszerzania diety
- W pierwszym roku życia mleko matki lub mleko modyfikowane pozostaje głównym źródłem płynów i pożywienia
- Mieszankę mleczną trzeba przygotowywać dokładnie według proporcji podanych przez producenta
Kiedy można podawać niemowlęciu wodę?
Wodę można zacząć podawać około 6. miesiąca życia, razem z rozpoczęciem rozszerzania diety. Na początku wystarczą małe łyki proponowane podczas lub po posiłku. Na tym etapie dziecko uczy się pić wodę z kubka. Woda nie zastępuje mleka, które nadal jest podstawą jego diety.
Jeśli zdrowe niemowlę nie ukończyło jeszcze około 6. miesiąca życia, wystarcza mu mleko mamy albo prawidłowo przygotowane mleko modyfikowane. Dotyczy to także dni ciepłych. Dziecko karmione piersią może wtedy częściej domagać się karmienia, a niemowlę karmione mlekiem modyfikowanym powinno otrzymywać swoje zwykłe porcje mieszanki.
Dlaczego niemowlę przed 6. miesiącem nie potrzebuje dodatkowej wody?
Mleko kobiece i mleko modyfikowane dostarczają nie tylko energii i składników odżywczych, ale też płynów. Podanie wody małemu niemowlęciu może sprawić, że szybciej poczuje ono sytość i wypije mniej mleka, którego potrzebuje do wzrostu. Podawanie niemowlęciu zbyt dużej ilości wody może być niebezpieczne, ponieważ zaburza stężenie elektrolitów, czyli minerałów potrzebnych organizmowi do prawidłowego działania.
Podawanie wody nie pomoże uspokoić płaczu ani nie rozwiąże problemu czkawki, kolki czy zaparcia u kilkutygodniowego dziecka. W takich sytuacjach lepiej sprawdzić, czy dziecko nie jest głodne, zmęczone, przegrzane albo czy karmienie przebiega prawidłowo. Jeżeli niemowlę wyraźnie mniej moczy pieluchy, jest apatyczne, ma suche usta, gorączkę, wymiotuje lub ma biegunkę, potrzebna jest konsultacja z lekarzem, a nie samodzielne zwiększanie ilości wody.
Ile wody potrzebuje niemowlę po rozpoczęciu rozszerzania diety?
Po rozpoczęciu rozszerzania diety proponuj wodę regularnie, ale bez namawiania do wypicia konkretnej porcji. Kilka łyków z kubka przy posiłku zwykle wystarczy na początku. Niemowlę nadal czerpie większość płynów z mleka. Jego ilość w diecie zmniejsza się stopniowo, w miarę jak dziecko zjada więcej posiłków.
Orientacyjne zapotrzebowanie dzieci w wieku od 6. do 11. miesiąca życia wynosi 800 do 1000 ml płynów na dobę. Nie chodzi wyłącznie o wodę do picia. Wlicza się do niej również mleko, woda zawarta w zupach, warzywach, owocach i innych posiłkach. Nie trzeba więc próbować podawać niemowlęciu 800 ml czystej wody dziennie.
Wodę najlepiej podawać w małym, otwartym kubku. Jeśli dziecko jeszcze nie potrafi z niego pić, można wybrać kubek ze słomką. Butelka ze smoczkiem nie jest potrzebna do nauki picia wody. Rozlewanie i krztuszenie się pojedynczymi łykami na początku nauki może się zdarzać, dlatego w kubku powinno być tylko trochę płynu, a dziecko powinno pić pod opieką dorosłego.
Jaka woda dla niemowlęcia będzie odpowiednia?
Po rozpoczęciu rozszerzania diety najlepiej proponować dziecku czystą wodę, bez dodatku cukru, soków, syropów i substancji smakowych. Dla niemowlęcia odpowiednia jest woda źródlana albo naturalna woda mineralna niskozmineralizowana, niskosodowa i niskosiarczanowa. Informacje o zawartości składników mineralnych znajdują się na etykiecie.
Wodę z kranu można podawać wtedy, gdy nadaje się ona do picia i jej jakość nie budzi zastrzeżeń. Jeśli w budynku są stare rury albo masz wątpliwości co do jakości wody, sprawdź komunikaty lokalnych wodociągów lub wybierz wodę butelkowaną o odpowiednim składzie. Gotowanie wody nie usuwa z niej wszystkich zanieczyszczeń, na przykład pochodzących z instalacji. Nie podawaj niemowlęciu słodzonych napojów, herbatek granulowanych ani soków zamiast wody.
Woda do mleka modyfikowanego to nie dodatkowy napój
Woda użyta do przygotowania mleka modyfikowanego jest częścią mieszanki, a nie dodatkową porcją wody do picia. Mleko trzeba przygotowywać dokładnie według instrukcji producenta: najpierw odmierza się wodę, a potem dodaje liczbę miarek proszku wskazaną na opakowaniu. Nie wolno przygotowywać mieszanki z większą ilością wody, nawet w upał, gdy dziecko ma zaparcie albo wydaje się bardziej spragnione.
Przy gorączce, biegunce lub wymiotach zapotrzebowanie na płyny może się zmienić, ale postępowanie zależy od wieku i stanu dziecka. W takiej sytuacji skontaktuj się z pediatrą, zwłaszcza gdy niemowlę ma mniej mokrych pieluch, nie chce pić mleka albo jest wyraźnie osłabione. Na co dzień warto pamiętać, że przed rozpoczęciem rozszerzania diety dziecku wystarcza mleko. Później można proponować wodę małymi łykami podczas posiłków, nadal podając mleko zgodnie z potrzebami dziecka.
Źródła:
- Diety NFZ (Woda i napoje w diecie małych dzieci)
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (Rozszerzanie diety – woda i napoje w diecie niemowlaka)
- Ministerstwo Zdrowia (Karmienie piersią w standardzie opieki okołoporodowej)
- HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Recommended Drinks for Children Age 5 & Younger)
- CDC (Infant Formula Preparation and Storage)