Ochrona emerytury przed długami partnera. Ten prosty dokument nie wpływa na prawo do spadku

• Rozdzielność majątkowa to kluczowe zabezpieczenie chroniące twoją emeryturę i oszczędności przed długami partnera
• Analiza przepisów Kodeksu Cywilnego wskazuje, że intercyza nie zmienia ustawowego porządku dziedziczenia i nie pozbawia prawa do spadku
• Orzeczenia sądów jednoznacznie potwierdzają, że intercyza nie ma żadnego wpływu na prawo do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku
• Całkowity koszt intercyzy u notariusza to jednorazowy wydatek rzędu 600 złotych, a cała procedura zajmuje mniej niż godzinę

Jak ochronić emeryturę przed długami współmałżonka? Wyjaśniamy, czym jest intercyza

Rozdzielność majątkowa, potocznie zwana intercyzą, to umowa, dzięki której mąż i żona posiadają oddzielne majątki i samodzielnie nimi zarządzają. Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym, po jej zawarciu nie powstaje majątek wspólny, co daje każdemu z małżonków pełną kontrolę nad własnymi finansami. Badanie Santander Consumer Banku z sierpnia 2023 roku pokazuje, że świadomość tej formy ochrony jest niska, zwłaszcza wśród seniorów. To swego rodzaju sygnał alarmowy, bo na rozdzielność decyduje się zaledwie 5 procent osób w wieku 60-69 lat.

Główną korzyścią dla osób po 60. roku życia jest ochrona własnej emerytury i oszczędności przed ewentualnymi długami współmałżonka, które mógłby on zaciągnąć bez wiedzy drugiej strony. Jak wynika z art. 41 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, po podpisaniu intercyzy takie zobowiązania obciążają wyłącznie majątek osobisty dłużnika. To kluczowe zabezpieczenie i ważny element dbania o bezpieczeństwo finansowe seniorów, zwłaszcza w czasach, gdy badanie z marca 2025 roku wykazało, że aż 46 procent emerytów uważa kwotę co najmniej 4 tysięcy złotych netto za niezbędną do godnego życia.

Koszt i procedura podpisania intercyzy. Jak wygląda wizyta u notariusza?

Ustanowienie rozdzielności majątkowej jest zaskakująco proste i można to zrobić w dowolnym momencie trwania małżeństwa. Cała procedura zamyka się zazwyczaj w jednej wizycie u notariusza, która trwa od 30 do 60 minut. Najważniejsze jest, aby oboje małżonkowie wyrazili zgodną wolę podpisania umowy, przy czym nie trzeba podawać żadnych przyczyn takiej decyzji. Całkowity koszt intercyzy u notariusza to wydatek rzędu 550-600 złotych brutto. W porównaniu z ryzykiem utraty oszczędności życia jest to niewielka inwestycja w finansowy spokój.

Intercyza a prawo do spadku i renty rodzinnej. Czy są powody do obaw?

Jedną z największych obaw seniorów jest utrata prawa do świadczeń po śmierci partnera. Warto jednak od razu podkreślić, że ten niepokój jest całkowicie bezpodstawny. Kwestia taka jak intercyza a renta rodzinna jest jasno uregulowana. Rozdzielność majątkowa nie ma żadnego wpływu na prawo do otrzymania tego świadczenia po zmarłym współmałżonku. Potwierdziły to liczne orzeczenia sądów, które jasno wskazują, że prawo do renty zależy od istnienia faktycznej, opartej na uczuciach więzi małżeńskiej, a nie od ustroju majątkowego.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku dziedziczenia. Intercyza nie zmienia porządku dziedziczenia ustawowego, więc nie trzeba się martwić o swoje prawa do spadku. Zgodnie z Kodeksem Cywilnym (art. 931), małżonek pozostaje jednym z głównych spadkobierców. Warto jednak pamiętać o drugiej stronie medalu. W skład spadku wchodzą nie tylko aktywa, ale również długi zmarłego, co dodatkowo podkreśla, jak ważna jest ochrona własnego majątku jeszcze za życia.

Wady i ograniczenia intercyzy. O czym musisz pamiętać przed podpisaniem umowy?

Intercyza to potężna tarcza chroniąca przed długami, ale ma swoje ograniczenia. Istnieje ważny wyjątek, ponieważ umowa nie obejmuje zobowiązań zaciągniętych w celu zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny, takich jak opłaty za mieszkanie, wyżywienie czy ubrania. Zgodnie z art. 30 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, za takie długi małżonkowie wciąż odpowiadają solidarnie. Co więcej, kluczowe jest poinformowanie wierzycieli o podpisaniu umowy. Jeśli tego nie zrobimy, mogą oni próbować dochodzić spłaty z majątku, który w innej sytuacji byłby wspólny. Warto też wiedzieć, że rozdzielność majątkowa uniemożliwia wspólne rozliczanie podatku dochodowego (PIT), co może być mniej korzystne przy dużych różnicach w dochodach małżonków.