Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej to nowe polskie święto państwowe poświęcone upamiętnieniu żołnierzy największej organizacji konspiracyjnej działającej w okupowanej Europie podczas II wojny światowej.
Przypada 14 lutego, ponieważ właśnie tego dnia w 1942 r. wydano rozkaz o przekształceniu konspiracyjnego Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Decyzję tę podjął Naczelny Wódz Władysław Sikorski, podporządkowując podziemne siły zbrojne rządowi polskiemu na uchodźstwie.
Armia Krajowa była zbrojnym ramieniem Polskiego Państwa Podziemnego i prowadziła działania sabotażowe, wywiadowcze i partyzanckie przeciw okupantom niemieckiemu i sowieckiemu. Przez jej szeregi przewinęło się około 450 tys. osób, co czyni ją największą podziemną armią w okupowanej Europie!
Sejm uchwalił Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej w styczniu 2025 r. a 14 lutego 2025 odbyły się pierwsze oficjalne obchody. Pomysł ustanowienia święta wyszedł m.in. od środowisk kombatanckich i organizacji zrzeszających weteranów Armii Krajowej. W tym roku Urząd d.s. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego organizują tego dnia Defiladę Szacunku.
Defilada Szacunku z kombatantami
Uroczystości Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej rozpoczną się złożeniem wieńców przy pomniku gen. Stefana „Grota” Roweckiego przy ul. Chopina. O godz. 11 w kościele Świętego Krzyża w Warszawie odprawiona zostanie Msza Święta a po nabożeństwie ulicami stolicy przejdzie uroczysty przemarsz, m.in. przez Krakowskie Przedmieście i Nowy Świat do Pomnika Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej przy Wiejskiej.
– Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej to dzień wdzięczności wobec tych, którzy w najtrudniejszych warunkach walczyli o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej. Wydarzenie jest wyrazem szacunku dla kombatantów oraz zaproszeniem do wspólnego, międzypokoleniowego przeżywania historii i wartości, na których zbudowana jest nasza wspólnota narodowa – zapowiedział Lech Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Centralnym punktem obchodów będzie uroczystość patriotyczna z ceremoniałem wojskowym, obejmująca przemówienia okolicznościowe, Apel Pamięci oraz złożenie wieńców. Kombatanci AK zostaną uhonorowani medalami. Okazją do świętowania z kombatantami będzie piknik patriotyczny.
Ulice zamknięte na Defiladę
W związku z Defiladą Szacunku W sobotę (14 lutego) od godz. 10.30 będą zamknięte ulice:
- Krakowskie Przedmieście i Nowy Świat, od Tokarzewskiego-Karaszewicza do Ronda de Gaulle’a
- Ul. Królewska straci połączenie z Krakowskim Przedmieściem
- Świętokrzyska, między Mazowiecką a Kopernika. Ulicą Tamka pod górę wjadą wyłącznie dojeżdżający do ulicy Kopernika i szpitala dziecięcego
- Od godz. 11:30 nie będzie przejazdu Alejami Jerozolimskimi pomiędzy Kruczą a Mostem Poniatowskiego. Jadący od strony Pragi będą musieli zjechać na Wisłostradę, a z Wisłostrady nie będzie wjazdu w stronę centrum.
- Zamknięty zostanie również kolejny odcinek Nowego Światu, Plac Trzech Krzyży i Aleje Ujazdowskie od Placu Trzech Krzyży do Pięknej.
- Kierowcy nie pojadą Książęcą oraz Żurawią i Hożą od Kruczej do Placu Trzech Krzyży. Zamknięty będzie też odcinek Wilczej między Mokotowską a Alejami Ujazdowskimi oraz Wiejska od Pięknej do Matejki.
Urzędnicy ostrzegają, że w dniu uroczystości, w godzinach 9-12, samochody pozostawione na placu przed kościołem Wizytek mogą zostać odholowane na koszt właściciela.
Komunikacja miejska pojedzie objazdami
Od godz. 10:30 autobusy linii 106, 111, 116, 128, 175, 178, 180, 503 i „Zakochany autobus” (W26) nie będą kursowały Traktem Królewskim, od placu Zamkowego do Ronda de Gaulle’a. Od godziny 11:30 autobusy komunikacji miejskiej nie przejadą odcinkiem od Placu Zamkowego do Pięknej. Na objazdy pojadą linie 108, 117, 118, 127, 131, 158, 166, 171, 507, 517 i 521.
Od godz. 11:30 tramwaje nie będą kursowały Alejami Jerozolimskimi. Linie 7, 9, 22 i 24 po stronie śródmiejskiej skończą trasy na pętli Plac Starynkiewicza. Z kolei po stronie praskiej tramwaje 7 i 22 pojadą Aleją Waszyngtona do Ronda Wiatraczna, a 9 i 22 dojadą Aleją Zieleniecką do pętli przy Teatrze Powszechnym.
Autobusy i tramwaje wrócą na swoje trasy około godziny 12:45.