To miasto-ogród jest urokliwym letniskiem pod Warszawą. Stoi tu kilkaset zabytkowych willi

2026-04-05 16:00

Milanówek, urokliwe miasto-ogród pod Warszawą, od przełomu XIX i XX wieku przyciągał zamożnych mieszkańców stolicy, którzy budowali tu letnie rezydencje. Dziś to miejsce zachwyca setkami zabytkowych willi, z których wiele to prawdziwe architektoniczne arcydzieła. Poznaj historię tego wyjątkowego miejsca, gdzie tradycja spotyka się z nowoczesnością, a dawne letnisko stało się domem dla wielu współczesnych gwiazd.

Z letniska w willowisko

Historia Milanówka jako miejsca wypoczynku i zamieszkania dla zamożnych Warszawiaków zaczęła się na dobre na przełomie XIX i XX wieku. Dogodne położenie przy Drodze Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej sprawiło, że po parcelacji gruntów, bogatsi mieszkańcy stolicy chętnie nabywali tu działki, by budować letnie rezydencje. Wśród nich znalazł się sam Bolesław Prus, który postawił tu niewielką drewnianą willę.

Z czasem, urokliwy klimat i malownicze otoczenie sprawiły, że wielu letników postanowiło osiedlić się w Milanówku na stałe. Ich sezonowe domy ewoluowały w miejskie wille, często projektowane przez wybitnych architektów epoki, którzy, dzięki silnym więziom towarzyskim z elitą artystyczną i intelektualną, chętnie podejmowali się zleceń dla swoich przyjaciół i znajomych.

W ten sposób w Milanówku powstały prawdziwe arcydzieła architektury, m.in.: willa Jankota/Janrata (1926) zaprojektowana przez Bohdana Pniewskiego, jednego z najważniejszych architektów epoki, odpowiedzialnego za monumentalne gmachy w Warszawie, a także willa Mironówka (1913): stworzona przez Czesława Przybylskiego (twórcę m.in. Domu bez kantów i przedwojennego dworca głównego Warszawy) we współpracy ze Zdzisławem Kalinowskim.

Łącznie, pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX wieku, w Milanówku wzniesiono kilkaset willi i domków. Kilkadziesiąt z nich zostało indywidualnie wpisanych do rejestru zabytków, a 388 ujęto zbiorczo jako zespół urbanistyczno-krajobrazowy. 

Przeczytaj więcej o Milanówku w serwisie Muratorplus

Jedwab i mały Londyn, czyli inne dziedzictwo Milanówka

Nowsza historia Milanówka to nie tylko urokliwe wille. Miasto-ogród posiadało również wydzieloną część przemysłową. W latach 20. XX wieku uruchomiono tu produkcję jedwabiu w Centralnej Doświadczalnej Stacji Jedwabniczej, która kontynuowała działalność również po wojnie, już w realiach PRL-u. 

W czasie II wojny światowej Milanówek odegrał znaczącą rolę. W kościele pw. św. Jadwigi ukryto urnę z sercem Fryderyka Chopina, która wcześniej spoczywała w warszawskim kościele Świętego Krzyża. Z kolei w czasie Powstania Warszawskiego miasto zyskało przydomek "Mały Londyn", stając się przejściową siedzibą najważniejszych organów Polskiego Państwa Podziemnego. 

Milanówek cieszy się popularnością do dziś - nic dziwnego, że w tym urokliwym zakątku Mazowsza swoje domy mają m.in. legendarna aktorka Krystyna Janda, komentator i dziennikarz sportowy Włodzimierz Szaranowicz, słynny językoznawca Jerzy Bralczyk, pisarka Katarzyna Grochola, czy aktorka Dorota Stalińska. W przeszłości swoje domy mieli tu też literat Jarosław Marek Rymkiewicz, aktor Andrzej Zaorski, czy piosenkarka Edyta Górniak. 

Zobacz najpiękniejsze wille Milanówka w galerii zdjęć:

Wojna o targowisko w Milanówku

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki