Spis treści
Sklep Billa w Warszawie - pierwszy supermarket w historii stolicy
Upadek żelaznej kurtyny i transformacja ustrojowa przyniosły Polakom nie tylko wolność, ale i rewolucję w codziennych sprawunkach. Gdy szara rzeczywistość PRL-u odchodziła w niepamięć, do naszego kraju coraz odważniej zaczęły zaglądać zagraniczne korporacje. To one postanowiły zaszczepić nad Wisłą zachodnie standardy i nowoczesne formaty sklepów, które wcześniej znaliśmy tylko z filmów.
Był to symboliczny koniec epoki wielkich domów towarowych, takich jak kultowy „Sezam” przy Marszałkowskiej. Choć początkowo klienci podchodzili do nowinek z rezerwą, kolorowy świat zachodniej komercji szybko ich uwiódł. Dziś chyba już nikt nie wyobraża sobie bez nich zakupów.
Gdzie jednak wszystko się zaczęło? Mało kto pamięta, że pionierem na stołecznym rynku był format austriackiej firmy Billa. Wielkie otwarcie tego historycznego supermarketu nastąpiło w grudniu 1990 roku. Co ciekawe, inwestorzy wybrali lokalizację z dala od ścisłego centrum – przy ul. Ostrobramskiej 73 na Gocławiu.
Austriacy przetarli szlaki innym gigantom. Udało im się otworzyć jeszcze jedną placówkę na Mokotowie, ale ich sen o potędze nie trwał długo. Niestety, ostatecznie po kilku latach sieć zniknęła z polskiego rynku.
Mimo upływu lat, wspomnienia o tamtym zakupowym szaleństwie wciąż są żywe. Jak wyglądały początki kapitalizmu w Warszawie? Świadkowie tamtych zdarzeń przywołują niezwykłe obrazy:
„Pamiętam, jak otworzyli. Całe osiedle Ostrobramska pielgrzymowało do Billi, a charakterystyczne żółto-czerwone reklamówki walały się po trawnikach, chodnikach, a jak wiało to i na drzewach” – opisuje w sieci jedna z osób, która była świadkiem działalności sklepu.
Inna osoba wspomina, że ten sklep był tak wyjątkowy, że specjalnie dla niego przyjechała aż z Łodzi.
Miejsce po sklepie Billa dziś - co się tam znajduje?
Co pozostało po tym symbolu lat 90.? Widok może rozczarować sentymentalnych warszawiaków. Budynek, w którym tętniło życie, został rozebrany. Jednak zdjęcia satelitarne wciąż zdradzają zarysy dawnych fundamentów, przypominając o rozmiarach tamtego obiektu. Część terenu zajmuje dziś parking dilera samochodowego, ale większość terenu to jednak zupełnie nieużytki odgrodzone od sąsiedztwa. Wokół wyrosły nowe osiedla, a ta działka wciąż czeka na lepsze czasy.
Od strony ulicy teren zasłania obecnie gigant – market budowlany Leroy Merlin. Postanowiliśmy sprawdzić, jaka przyszłość czeka ten zapomniany grunt. Rzecznik polskiego oddziału sieci wyjaśnił, że działka nie należy do nich. Sprawa własności jest jasna, choć skomplikowana. Andrzej Opala, rzecznik dzielnicy Praga-Południe przekazał, że nieruchomości te stanowią własność Skarbu Państwa i zostały oddane w użytkowanie wieczyste podmiotom trzecim.
Jeszcze kilkanaście lat temu wydawało się, że los działki jest przesądzony. Stojące tam billboardy informowały, że w tym miejscu ma powstać Castorama. Ostatecznie sklep tej sieci otwarto, ale 600 metrów dalej, przy ulicy Grochowskiej.
Czy budowlany gigant ma jeszcze jakieś plany wobec tego terenu? Zapytaliśmy u źródła, jednak odpowiedź była bardzo wymijająca.
„Uprzejmie informujemy, że nie udzielamy informacji dotyczących kwestii własnościowych ani ewentualnych planów inwestycyjnych związanych z konkretnymi nieruchomościami” – odparła sieć.
Pierwszy supermarket, hipermarket i galeria handlowa w Warszawie
Wyścig o miano pierwszego zagranicznego sklepu w stolicy do dziś budzi emocje. Kto był pionierem? Na podstawie dostępnych źródeł i wspomnień mieszkańców rysuje się następująca chronologia:
- pierwszym supermarketem była Billa przy ul. Ostrobramskiej (otwarcie w grudniu 1990 roku)
- pierwszym hipermarketem był HIT przy ul. Górczewskiej (otwarcie jesienią 1993 roku)
- pierwszym nowoczesnym centrum handlowym było istniejące do dziś Centrum Handlowe Panorama przy ul. Witosa (otwarcie w 1993 roku)
- pierwszą nowoczesną galerią handlową było City Center przy ul. Złotej (otwarcie w 1991 roku, rozebrano w 2007 roku, dziś w tym miejscu stoi słynny wieżowiec Złota 44)
Rok 1990 roku przyniósł jeszcze jedno ważne wydarzenie. To wtedy nastąpiło powstanie pierwszego sklepu sieci IKEA, który uruchomiono we wrześniu na Ursynowie. Szwedzi szybko poszli za ciosem – dwa lata później powstał pierwszy duży sklep zlokalizowany w samym centrum miasta, przy Alejach Jerozolimskich. Prawdziwa ekspansja nastąpiła w 1993 roku wraz z otwarciem sklepu w Jankach.
Zobacz na zdjęciach, jak zimą 2026 roku prezentuje się miejsce po dawnym supermarkecie Billa: