Coroczne badanie Eurobarometr przeprowadzane we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej pokazuje, że zdaniem Polaków najważniejszym zadaniem rolników jest dostarczenie bezpiecznej, zdrowej i zrównoważonej żywności oraz dostarczenie szerokiego wyboru produktów wysokiej jakości. Zaskakujące w tym badaniu jest to, że aż 77 proc. pytanych mieszkańców naszego kraju uważa, że Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej wspiera w tym rolników finansowo poprzez m.in. dopłaty. W dodatku aż 70 proc. uważa, że pomoc ta jest mniej więcej wystarczająca!
i
Czym jest Wspólna Polityka Rolna?
To program działający nieprzerwanie od 1962 r. Polska została nim objęta 1 maja 2004 r. wraz z przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej. Na politykę rolną Unia przeznacza 30 proc. całego swojego budżetu. Jakie są cele polityki rolnej?
- zapewnienie godziwych dochodów rolnikom – stabilizacja i poprawa dochodów, co pomaga przetrwać wahania rynkowe i szok ekonomiczny,
- zwiększenie konkurencyjności – poprawa efektywności i innowacyjności w rolnictwie,
- wsparcie grup producentów, lepsze kontrakty i mechanizmy przeciwdziałania nieuczciwym praktykom handlowym,
- przeciwdziałanie zmianom klimatu – działania zwiększające adaptacyjność rolnictwa i redukujące emisje gazów cieplarnianych,
- ochrona środowiska i zasobów naturalnych –zdrowych gleb, czystej wody i bioróżnorodności.
- zachowanie krajobrazów wiejskich i różnorodności biologicznej,
- wsparcie wymiany pokoleniowej – zachęcanie młodych ludzi do wejścia w rolnictwo i przejmowania gospodarstw,
- rozwój obszarów wiejskich – inwestycje w infrastrukturę, usługi i działalność gospodarczą poza produkcją rolną,
- ochrona jakości żywności i zdrowia – zapewnianie bezpieczeństwa i jakości produktów,
- promowanie transferu wiedzy i innowacji – system doradztwa, szkolenia, badania i rozwój.
- Parlament Europejski nie tylko aktywnie uczestniczy we wdrażaniu Wspólnej Polityki Rolnej, ale także przyjmuje konkretne akty prawne, które mają chronić europejskich rolników.
Ochrona przed Mercosur
Wszyscy słyszeli tę nazwę, ale rzadko kto wie, o co w tej sprawie chodzi. Mercosur, czyli Wspólny Rynek Południa to południowoamerykański blok gospodarczy i polityczny skupiający Argentynę, Brazylię, Paragwaj, Urugwaj oraz Boliwię. Umowa Mercosur to porozumienie handlowe między Unią Europejską a Mercosur, które ma stworzyć strefę wolnego handlu poprzez m.in. zniesienie większości ceł i barier handlowych na ponad 90 proc. towarów, usług oraz ułatwienie dla inwestycji. Zawiera też kontyngenty na produkty rolne. I tego właśnie obawiają się m.in. polscy rolnicy. Domagają się odwołania umowy, ale nie jest to możliwe, bo zbyt wiele europejskich krajów cieszy się z powodu otwarcia południowoamerykańskich rynków dla europejskiego handlu. Parlament Europejski uznał jednak, że obawy rolników w niektórych sprawach są zasadne i przyjął klauzule, które mają ich chronić i umożliwić szybszą reakcję na zagrożenia.
Komisja Europejska ma rozpocząć dochodzenie w sprawie potrzeby zastosowania środków ochronnych, gdy import wrażliwych produktów rolnych, w tym drobiu, wołowiny, jaj, owoców cytrusowych i cukru, wzrośnie o 5 proc. względem średniej z trzech lat, a jednocześnie ceny importowe będą o 5 proc. niższe od krajowych. Wszczęcia dochodzenia może również zażądać państwo członkowskie, osoba fizyczna lub prawna reprezentująca daną branżę bądź stowarzyszenie w przypadku zagrożenia dla danego sektora. Co najmniej raz na 6 miesięcy Komisja Europejska będzie musiała przedstawić Parlamentowi sprawozdanie oceniające wpływ importu z krajów Mercosur wrażliwych produktów. Dzięki tym działaniom rolnicy mogą być pewni, że zadziałają prawa zdrowej konkurencji.
Pakiet uproszczeń i ułatwień Omnibus III
Omnibus III powstał pod presją protestów rolniczych. Ta dyrektywa jako pierwsza wprowadza zasady chroniące małe gospodarstwa – nastąpiło tu dla nich złagodzenie wymogów środowiskowych. Komisja Europejska przyjmując te przepisy przyznała się do nadmiernej biurokracji. Można się wiec spodziewać, że uproszczeń będzie więcej.
Kluczowe założenia pakietu Omnibus III dla rolnictwa to:
- maksymalnie jedna oficjalna kontrola na miejscu w gospodarstwie w ciągu roku,
- wsparcie dla małych gospodarstw: uproszczone płatności dla małych gospodarstw do 3 tys. euro rocznie oraz zwiększenie jednorazowej pomocy inwestycyjnej na rozwój do 75 tys. euro,
- ułatwienia w zakresie wymogów środowiskowych, w tym elastyczność w oraniu ziemi,
- mniej biurokracji - uproszczenie procedur administracyjnych.
Ochrona przed nieuczciwymi praktykami handlowymi
Dyrektywa w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych (UTP), przyjęta jeszcze w 2019 r., chroni rolników przed takimi praktykami jak opóźnione płatności czy odwoływanie zamówień z krótkim wyprzedzeniem przy sprzedaży produktów dużym sieciom supermarketów i firmom przetwórstwa spożywczego. Teraz przepisy ochronne (przyjęte w lutym tego roku) zostały rozszerzone.
Około 20 proc. produktów rolnych i spożywczych konsumowanych w Unii pochodzi z innego państwa członkowskiego. Dlatego nowe rozporządzenie ma poprawić współpracę organów odpowiedzialnych za egzekwowanie tej dyrektywy z krajów członkowskich, gdy dostawcy i nabywcy są w różnych państwach.
Nowe przepisy mają też chronić przed nieuczciwymi kontrahentami spoza Unii. Przykładowo, aby zapobiec obchodzeniu prawa poprzez przenoszenie działalności poza Unię Europejską oraz nieuczciwymi praktykami handlowymi nabywców spoza Unii.
Podcasty
Playlisty tematyczne
