Wydarzenie zostało zorganizowane przez Fundację FAPA oraz Fundację im. XBW. Partnerem instytucjonalnym forum był Uniwersytet Warszawski, partnerem strategicznym Polska Spółka Gazownictwa, a partnerem wydarzenia Narodowy Bank Polski. Debaty prowadził redaktor naczelny Super Biznesu.
Forum poświęcono dwóm obszarom, które coraz mocniej wpływają na bezpieczeństwo państwa: energetyce oraz systemowi finansowemu. Uczestnicy debat podkreślali, że odporność Polski zależy nie tylko od decyzji centralnych, ale także od sprawnej infrastruktury, lokalnych źródeł energii, stabilności banków i zaufania obywateli do instytucji publicznych.
Energetyka jako fundament bezpieczeństwa
Pierwsza debata, zatytułowana „Bezpieczeństwo energetyczne a odnawialne źródła energii”, dotyczyła transformacji energetycznej, rozwoju energetyki rozproszonej i modernizacji sieci. W panelu udział wzięli dr Marek Sawicki, Marszałek Senior Sejmu RP, Michał Szczerba, poseł do Parlamentu Europejskiego, dr Konrad Wojnarowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii, Józef Matysiak, Zastępca Prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Remigiusz Adamiak, Dyrektor Departamentu Strategii PSG.
W dyskusji mocno wybrzmiał postulat odejścia od myślenia o energetyce wyłącznie w kategoriach dużych, scentralizowanych źródeł. Uczestnicy wskazywali, że bezpieczeństwo energetyczne powinno być budowane także lokalnie, z wykorzystaniem potencjału samorządów, rolnictwa i przedsiębiorstw.
Szczególne miejsce w rozmowie zajęły biogaz i biometan, które mogą stabilizować system lepiej niż źródła zależne od warunków pogodowych. Dr Marek Sawicki zwracał uwagę, że Polska potrzebuje większej autonomii energetycznej na poziomie lokalnym, a powiaty mogłyby w przyszłości w większym stopniu opierać się na własnych źródłach energii.
Wiceminister energii dr Konrad Wojnarowski wskazywał, że strategia energetyczna państwa musi opierać się na kilku filarach. Odnawialne źródła energii wymagają stabilizacji, dlatego w debacie pojawiły się także atom, gaz oraz modernizacja infrastruktury przesyłowej.
Osobnym wątkiem była woda. Uczestnicy debaty zwracali uwagę, że bezpieczeństwo energetyczne i gospodarcze jest coraz mocniej związane z dostępem do zasobów wodnych. Brak odpowiedniej strategii w tym obszarze może w przyszłości stać się poważnym problemem dla rolnictwa i przemysłu.
Stabilne finanse i gotówka w czasie kryzysu
Druga debata, „Bezpieczeństwo ekonomiczne i finansowe Polski”, pokazała, że odporność państwa zależy również od systemu bankowego, dostępu do pieniądza oraz ochrony obywateli przed nowymi formami przestępczości. W panelu udział wzięli prof. dr hab. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, prof. dr hab. Przemysław Litwiniuk, członek Rady Polityki Pieniężnej, dr Tomasz Pawlonka, dyrektor Zespołu Badań i Analiz ZBP oraz dyrektor Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości, a także Bartosz Kublik, Prezes Banku Ochrony Środowiska.
Jednym z głównych tematów była rola gotówki. Eksperci wskazywali, że fizyczny pieniądz pozostaje ważnym elementem bezpieczeństwa obywateli, szczególnie w sytuacjach awarii, kryzysów infrastrukturalnych lub zagrożeń cybernetycznych. Ma także znaczenie społeczne, ponieważ pozwala funkcjonować osobom wykluczonym cyfrowo.
Prof. Marcin Wiącek zwracał uwagę, że dostęp do gotówki można rozpatrywać również w kontekście praw obywatelskich. W tym ujęciu nie chodzi wyłącznie o wygodę płatności, ale o możliwość normalnego uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym.
Uczestnicy rozmowy dyskutowali także o znaczeniu własnej waluty, kosztach pozostawania poza strefą euro oraz warunkach, które musiałyby zostać spełnione, aby Polska mogła rozważać taki krok. Podkreślano, że jest to decyzja nie tylko ekonomiczna, ale również prawna i społeczna.
Ważną częścią debaty były cyberzagrożenia. Dr Tomasz Pawlonka ze Związku Banków Polskich wskazywał na rosnącą skalę oszustw finansowych, w tym tych wykorzystujących sztuczną inteligencję i technologię deepfake. Eksperci podkreślali, że nawet najlepiej zabezpieczone systemy wymagają edukacji użytkowników, ponieważ to człowiek często pozostaje najsłabszym ogniwem bezpieczeństwa.
Odporność państwa wymaga współpracy
Wspólnym mianownikiem obu debat była odporność państwa. W energetyce oznacza ona zdolność do zapewnienia dostaw energii mimo kryzysów i zakłóceń. W finansach, możliwość utrzymania zaufania, płynności i dostępu obywateli do podstawowych usług także wtedy, gdy zawodzą systemy cyfrowe.
Uczestnicy I Forum Bezpieczeństwa Polski 2026 zgodzili się, że bezpieczeństwo wymaga współpracy administracji, biznesu, instytucji publicznych, sektora finansowego, nauki i samorządów. Państwo odporne to takie, które potrafi reagować na kryzysy, ale także przewidywać je wcześniej.
Organizatorzy zapowiedzieli już kontynuację cyklu. II Forum Bezpieczeństwa Polski 2026 odbędzie się 14 lipca na Uniwersytecie Warszawskim i będzie poświęcone bezpieczeństwu surowcowemu i energetycznemu, znaczeniu local content dla bezpieczeństwa strategicznego oraz bezpieczeństwu żywnościowemu Polski. Do udziału w debatach zaproszeni zostali m.in. Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Urszula Pasławska, przewodnicząca sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, prof. dr hab. Adam Niewiadomski, Prorektor Uniwersytetu Warszawskiego, prof. dr hab. Mariusz Maciejczak ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, a także Konrad Wojnarowski - Podsekretarz Stanu Ministerstwa Energii, Ministerstwo Aktywów Państwowych, ARiMR, KOWR oraz przedstawiciele sektora surowcowo-energetycznego i przemysłowego.