Informacje podane na etykietach często pozostawiająwiele do życzenia. Niekiedy są to stosunkowo drobne uchybienia. Zdarzają się jednak iwymyślne, z premedytacjąstosowanechwytymającenaceluoszukanie klientów. Jednym z najczęstszych problemów dla wielu konsumentów jest brak lub słabaczytelnośćinformacjidotyczącej trwałości produktu - wytłaczanej na opakowaniu lub złożonej zbyt drobnymdrukiem.Częstowystępuje także niezgodność nazwy produktu z jego składemrecepturowym - np. parówki wieprzowe, wktórych pierwszymwskładzie recepturowym składnikiem (awięcnajwiększymilościowo) jest mięso drobiowe; schab w majeranku wytworzony zmięsadrobiowego;parówki cielęce, które z cielęciną wspólnąmają tylkonazwę dodatku przyprawowego itd.
"Utajnione" informacje
Wśród najczęstszych nieprawidłowościwymienićmożna brak: Nazwy i rodzaju produktu. Wykazu składników. Warunkówprzechowywania. Adresu producenta. Informacjiozawartościwprodukcieskładnika, któryjestwymienionywnazwielubprzedstawiony w formie graficznej (np. produkt onazwiejogurt zmalinamipowinienzawierać informacjęotym, ilemalindoniegododano). Określenia zawartości składnika netto. Numeru partii. Określenia roli substancji dodatkowejwprodukciebądźpodanianazwy substancjidodatkowej lubjej symboluE.Prawidłowy sposóboznakowaniatonp.: nazwasubstancji-beta-karoten (lubwymiennie symbol E 160a), oraz jej funkcja technologiczna-barwnik; innyprzykład:benzoesan sodu (lub symbol E 211) - substancja konserwująca. Informacji o wartości odżywczej produktu wsytuacji, kiedy producent zamieścił na opakowaniu oświadczenie żywieniowe -wtedyminimum wymaganych informacji to: energetyczność, ilość białka, tłuszczu i węglowodanów (przykłademtakiego oświadczenia jest stwierdzenie: wysokazawartośćbłonnika;podwyższona zawartośćwitaminy C, produkt light).
Prawda z niedomówieniem
Na etykietach znajdziemy także informacje, które co prawda są prawdziwe, ale ich obecnośćmożewprowadzaćwbłąd,np. sugerować niższą jakość innych produktów spożywczychlubdawaćdozrozumienia,że produkt posiada szczególne właściwości. Przykłademmożebyćumieszczenienastępujących określeń: "Bez dodatku cukru" na opakowaniach sokuwinogronowego i gruszkowego. Soki te niemogą być słodzone. "Bez konserwantów" na jogurtach. Jogurtówniemożna utrwalać konserwantami chemicznymi. "Bez cholesterolu" na olejach roślinnych. Olejeroślinne nie zawierają cholesterolu.
Uwaga - oszustwo!
Na etykietach produktów znajdziemy także informacje, które można nazwać zwyczajnym oszustwem. Przykłady to: Wykorzystanienazw"ser"lub"masło", które są zarezerwowane wyłącznie dla przetworów mlecznych, w stosunku do produktówzawierającychwswoimskładzie tłuszcze roślinne (tłuszczmleczny jest znacznie droższy niż tłuszcz roślinny, awięcmasło, które jest tanie, to najprawdopodobniejmasło, które zostało zafałszowane). Nieuprawnionewykorzystanie nazwchronionych (oscypek, feta, bryndza). Sugerowanie ekologicznego pochodzenia np. przez stwierdzenie:"pochodzącyz czystegoekologicznie regionu". Umieszczenie informacji sugerującychwłaściwości lecznicze (szczególnie częstewprzypadku miodów,produktówmlecznych, takichjakjogurty, napojówwzbogacanych), co jestwprzypadku żywności zabronione. Zamieszczenie informacji typu: "w polewie czekoladowej"zamiast"wpolewieosmakuczekoladowym", gdypolewaniejest zrobionaz czekolady; "owocowy", podczas gdy dowytworzenia produktu nie użyto soków/owoców, a jedynie aromaty owocowe. Zamieszczenie grafiki wprowadzającej w błąd, np. na opakowaniu jaj rysunku kur chodzących po podwórzu, podczas gdy jaja pochodzą z chowu klatkowego, awięc takiego,wktórymkury wklatkach niemają nawet ściółki
Korzystaj ze swoich praw
Jeśli kupiłeś w sklepie produkt spożywczy, któremu coś "dolega" - np. jest nieświeży, przeterminowany albo zawartość jest niezgodna z informacjami na opakowaniu - masz prawo zwrócić je sprzedawcy.Wprzypadku szybko psującej się żywności reklamację możesz złożyć w następujących terminach: - 3 dni od chwili otwarcia (żywność paczkowana); - 3 dni od momentu zakupu (żywność sprzedawana luzem).Warto pamiętać, że tak samo możesz reklamować również produkty kupione w promocji.
Wiedza - twój parasol ochronny
1.Nie sugeruj się atrakcyjną szatą graficzną opakowania ani wyeksponowaną fantazyjną nazwą, która często zamiast informowaćorodzajuwyrobu, może wprowadzić w błąd. Należy szukać na opakowaniu nazwy rodzajowej, z reguły podanej znacznie mniejszą czcionką lub zboku opakowania.
2.Analizuj i porównuj. Aby dokonać świadomego wyboru, dobrze jest analizować i porównywać składy podobnychproduktów. Możemy kupić dżem wytworzonyz 30g lub z 50g owoców na100 g produktu, napój "z sokiem" zawierający 1 proc. lub 20 proc. soku, wodę smakową z konserwantami chemicznymi lub bez nich. Zawartość mięsa w parówkach może wynosić od 20 do 70 proc., wędlina o nazwie drobiowa może okazać się produktem z mięsa wieprzowego, a niektóre z przetworów mięsnych wytwarza się z produktu określanego jako MOM.
3.Uważaj na MOM - jest to tzw.mięso oddzielone mechanicznie. MOM uzyskuje się w wyniku mechanicznego usunięcia reszty tkanek przylegających do kości, po oddzieleniu od nich mięśni. Zgodnie zprzepisami MOM nie może być określany jako mięso (w przypadku wędlin sprzedawanych na wagę, czyli luzem, sprzedawca ma obowiązek podawania składu wędlin na wywieszkach).
4.Nie ulegaj pierwszemu wrażeniu.Syrop o apetycznej nazwie "malina" wytworzony jest głównie z cukru i soku aroniowego, a malin w nim praktycznie nie ma. Napis "100%" na kartonie produktu wyglądającego jak sok po dokładniejszym obejrzeniu okazuje się sloganem -"100% smaku"czy "100% witaminy C",a soku jest w tym napoju jedynie 20 proc. Butelka ozdobiona postaciami z kreskówek, którą zachwyci się nasze dziecko, może zawierać napój sztucznie barwiony i konserwowany chemicznie, a jogurt o fantazyjnej nazwie "jagodowa poezja" okaże się produktem "o smaku jagodowym", który smak i zapach zawdzięcza tylko aromatom i barwnikom.
Podcasty
Playlisty tematyczne
