Od 21 do 24 października w Krakowskim Parku Technologicznym zaprezentowano 48 filmów, w tym pięć premier światowych i piętnaście europejskich. W dwóch salach kinowych można było obejrzeć fabuły, dokumenty, animacje i krótkie metraże. Pokazom towarzyszyły spotkania z twórcami, debaty i prezentacje rozwiązań stosowanych w gospodarce.
Małopolska, z jej zapleczem akademickim, technologicznym i filmowym, była naturalnym miejscem tych spotkań. Sam Krakowski Park Technologiczny łączy wsparcie dla przedsiębiorstw wdrażających innowacje z działalnością na rzecz branży audiowizualnej. Jest również jedną z instytucji zaangażowanych w Gaia AI Factory, projekt mający ułatwić firmom i naukowcom dostęp do mocy obliczeniowej, danych oraz narzędzi potrzebnych do rozwijania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.
Kino o ambicjach, odkryciach i bliskości
Finałem festiwalu była sobotnia gala, podczas której ogłoszono laureatów konkursu filmowego. Grand Prix oraz nagrodę za najlepszą pełnometrażową fabułę otrzymały „Marzycielki” („Rule Breakers”) Billa Guttentaga. Film dwukrotnego laureata Oscara przedstawia inspirowaną prawdziwymi wydarzeniami historię Afghan Dreamers, pierwszej afgańskiej żeńskiej drużyny robotycznej. Najlepszym pełnometrażowym dokumentem został „Songs of Apollo” Kevina White’a, który w Krakowie miał światową premierę. Reżyser opowiada w nim o osobistym wymiarze kosmicznych wypraw poprzez muzykę towarzyszącą astronautom podczas misji księżycowych. Z kolei nagrodzony w kategorii krótkiego dokumentu „Loneliness 2.0” Katarzyny Lazzeri podejmuje temat relacji z chatbotami. Historia Wiktorii jest punktem wyjścia do opowieści o samotności, potrzebie bliskości i emocjonalnej cenie cyfrowej intymności. Wśród laureatów znalazły się także „Weird to Be Human” Jana Grabowskiego, uznany za najlepszy film polski, krótkometrażowa fabuła „Edge of Space” Jeana de Meurona oraz ręcznie malowana animacja „First!” Michała Gątarka. Wyróżnienie otrzymał dokument „Habitat i kosmiczne poligony” Huberta Kijka.
Sztuczna inteligencja po obu stronach ekranu
AI była podczas festiwalu zarówno tematem opowieści, jak i narzędziem pracy filmowców. W nowej kategorii konkursowej Best Artificial Worlds Film zwyciężył „The Gosari Monsoon” Eungyu Lee z Korei Południowej, który łączy lokalną mitologię z możliwościami kina generatywnego. Światowe premiery „AI’m” Karoliny Biedrowskiej i „God Mode” Patrycji Pulit oraz Wiktora Obroka uzupełniła dyskusja „Kino i AI: fikcja czy ostrzeżenie?”. Rozmowy z twórcami pozwalały przyjrzeć się zarówno nowym możliwościom realizacyjnym, jak i pytaniom o konsekwencje rozwoju sztucznej inteligencji.
W Małopolsce te zagadnienia mają również wymiar gospodarczy. Jak wskazuje marszałek województwa Łukasz Smółka, blisko jedna trzecia małopolskich firm korzysta już z narzędzi AI, najczęściej w marketingu, analizie danych i finansach.
– Kluczowe znaczenie ma dziś nie tylko rozwój sztucznej inteligencji, ale również bezpieczne i odpowiedzialne jej wykorzystanie. Wzmacnianie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych musi iść w parze z wdrażaniem nowych technologii – podkreśla Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego.
Odpowiedzią na część tych potrzeb ma być Gaia AI Factory. Liderem projektu jest Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH, a w przedsięwzięcie zaangażowane są m.in. Akademia Górniczo-Hutnicza, Uniwersytet Jagielloński i Krakowski Park Technologiczny. Współpraca tych instytucji ma pomóc przedsiębiorcom testować pomysły, korzystać z wiedzy naukowców i rozwijać własne zastosowania AI.
– Chcemy, aby Małopolska była miejscem, w którym nowe technologie powstają i znajdują zastosowanie. Dlatego inwestujemy w badania, wspieramy przedsiębiorców i rozwijamy współpracę uczelni z biznesem. Science & Technology Film Festival otwiera tę rozmowę na mieszkańców. Kino pozwala zainteresować nauką także tych, którzy na co dzień nie śledzą jej rozwoju, a spotkania z ekspertami dają możliwość zadawania pytań o korzyści, zagrożenia i odpowiedzialność. Potrzebujemy zarówno infrastruktury takiej jak Gaia AI Factory, jak i wiedzy, która pozwoli świadomie z niej korzystać – mówi Łukasz Smółka.
Kosmos, energia i woda
Praktycznym zastosowaniom nauki poświęcono trzy festiwalowe konferencje. Space Connect Summit dotyczył wykorzystania technologii kosmicznych w gospodarce, finansowania projektów i współpracy firm, nauki oraz administracji. Rozmowy obejmowały również możliwości przenoszenia rozwiązań opracowanych dla sektora kosmicznego do innych branż. Podczas „Energy Connect – Technologie przyszłości” ważne miejsce zajęła polska energetyka jądrowa. W wydarzeniu uczestniczył minister energii Miłosz Motyka, a debacie towarzyszyła ekspozycja edukacyjna „Polski Atom”. Osobne panele poświęcono rolnictwu i transportowi, omawiając m.in. automatyzację oraz wykorzystanie danych w produkcji żywności i mobilności. Z kolei „Water Connect | Polska Woda 4.0” zgromadziło przedstawicieli instytucji publicznych, uczelni, przedsiębiorstw komunalnych i firm technologicznych. W panelach „Bezpieczeństwo, woda i energia” oraz „Technologia dla wody” rozmawiano o ochronie zasobów, odporności infrastruktury, monitorowaniu jakości wody i wcześniejszym wykrywaniu zagrożeń. Program uzupełniały prezentacje Wód Polskich i Wodociągów Miasta Krakowa, strefa wystawowa, pokazy filmowe oraz zajęcia edukacyjne dla uczniów.
Połączenie sztuki i technologii znalazło wyraz również w festiwalowych nagrodach. Statuetki zaprojektował dr Stanisław Juszczak z Wydziału Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Do wykonania każdej wykorzystano ponad 10 kilometrów wiązki światłowodowej, a przechodzące przez ich strukturę światło rozkłada obraz na tysiące punktów.
Drugą edycję festiwalu objęli patronatem honorowym Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Obrony Narodowej, Ministerstwo Energii, Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Polska Agencja Kosmiczna, Wydział IV Nauk Technicznych Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie oraz Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie.