Powrót pierścienia Zygmunta I Starego
Powrót złotego pierścienia króla Zygmunta I Starego do Polski zbiega się z 35. rocznicą traktatu o dobrym sąsiedztwie z Niemcami. Warto dodać, że niedawno do kraju wróciły także inne cenne zabytki, takie jak część średniowiecznego rękopisu z pieśnią „Gaude Mater Polonia” oraz 11 małych modeli z dawnego Muzeum Komunikacji w Warszawie. Przekazanie tych dóbr miało miejsce w połowie czerwca tego roku. „Dzisiejszy powrót jest częścią większej zmiany. W ostatnich miesiącach naprawdę widzimy nowe otwarcie w relacjach polsko-niemieckich w obszarze zwrotu dóbr kultury” – ministra kultury Marta Cienkowska.
Od czwartku złoty sygnet króla Zygmunta I Starego można oglądać w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Jak ocenił prof. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, to „jedna z najbardziej spektakularnych pod względem symbolicznym strat wojennych”. Przypomniał, że sygnet był częścią słynnej Szkatuły Królewskiej. „Warto pamiętać, że nasze regalia bezpowrotnie zostały zniszczone przez wojska pruskie po trzecim rozbiorze, a więc każdy obiekt związany z polskim dworem królewskim jest dla nas bezcenny” – dodał.
Jak odnaleziono zaginiony pierścień króla?
Wykonany najprawdopodobniej w XVI-wiecznej Italii pierścień króla Zygmunta I Starego to wyjątkowe dzieło. Historyczne źródła sugerują, że klejnot miał towarzyszyć monarsze w ostatniej drodze, zgodnie z życzeniem królowej Bony. Katarzyna Płonka-Bałus z Muzeum Czartoryskich zauważa, że „pierścień stanowić będzie ważny element narracji jako potrójny świadek: majestatu śmierci jednego z największych monarchów Europy, świetności Złotego Wieku Jagiellonów, a na koniec narodowych dramatów i historycznej ciągłości”.
Długo sądzono, że skarby ze Szkatuły Królewskiej przepadły na zawsze. Przełom przyniosły badania dr hab. Ewy Letkiewicz z UMCS w Lublinie. Naukowiec natrafiła na zaginiony pierścień w zbiorach Schmuckmuseum Pforzheim w Niemczech, gdzie figurował jako anonimowy obiekt. Jej odkrycie uruchomiło proces odzyskiwania zabytku, a dokładne analizy potwierdziły jego autentyczność.
Losy samego pierścienia są niezwykle burzliwe. W 1791 roku Tadeusz Czacki wyciągnął go z królewskiego grobowca, próbując ocalić narodowe pamiątki. Następnie, przed 1813 rokiem, klejnot trafił w ręce księżnej Izabeli Czartoryskiej. W 1876 r. znalazł się w krakowskim Muzeum Książąt Czartoryskich. W przededniu II wojny światowej, w lipcu 1939 r., Szkatułę Królewską ukryto w Sieniawie, jednak już we wrześniu padła ona łupem wojsk niemieckich. Dziś, po ponad ośmiu dekadach, ten ważny fragment polskiego dziedzictwa znów można oglądać w kraju.
4
Podcasty
Playlisty tematyczne
