- Jak podaje czasopismo Journal of Family Research, ukryte obciążenie psychiczne w rodzinie polega na ciągłym podejmowaniu decyzji i przewidywaniu potrzeb bliskich
- Dawny podział ról w społeczeństwie sprawia, że to zazwyczaj matka staje się głównym menedżerem domu i pamięta o wszystkich zajęciach dziecka
- Badania opublikowane w PLOS ONE udowadniają, że sprawna organizacja życia domowego staje się łatwiejsza dzięki wspólnym aplikacjom z listą zakupów w telefonie
- Sprawiedliwy podział obowiązków wcale nie musi oznaczać robienia wszystkiego po równo, a polega na elastycznym dopasowaniu codziennych zadań do obojga partnerów
Czym jest obciążenie psychiczne w rodzinie? Wyjaśniamy problem
Wyobraź sobie, że ktoś z rodziny wrzuca brudne ubrania do pralki, ale to ty wcześniej musiałaś sprawdzić, czy jest proszek i zaplanować pranie na konkretny dzień. Właśnie to nazywamy obciążeniem psychicznym w rodzinie, czyli ciągłym przewidywaniem potrzeb domowników, szukaniem rozwiązań i pilnowaniem, czy wszystko zostało zrobione. Jak czytamy na łamach czasopisma Journal of Family Research, to cicha praca, która składa się z ciągłego podejmowania decyzji i monitorowania postępów.
Ten ogromny wysiłek jest zazwyczaj całkowicie niedostrzegalny dla reszty rodziny, ponieważ dzieje się wyłącznie w twojej głowie. Nawet jeśli poprosisz męża o rozwieszenie prania, to sam ciężar odpowiedzialności za to zadanie nadal spoczywa na tobie. Obciążenie psychiczne nie znika tylko dlatego, że ktoś inny wykonał ostatecznie fizyczną część pracy w domu.
Dlaczego to mama zazwyczaj zostaje menedżerem domu?
Często zastanawiamy się, czemu to my zawsze pamiętamy o zajęciach dodatkowych dziecka i liście zakupów na weekend. Badania opublikowane w czasopiśmie Sex Roles jasno pokazują, że wynika to ze stereotypów płciowych i dawnego podziału ról w społeczeństwie. Od kobiet po prostu oczekuje się, że będą bardziej opiekuńcze i naturalnie wezmą na siebie ciężar pamiętania o potrzebach wszystkich dookoła.
Presja społeczna sprawia, że jeśli kobieta o czymś zapomni (na przykład o zebraniu w przedszkolu), to jest oceniana o wiele surowiej niż mężczyzna. Z kolei ojcowie rzadziej angażują się w to umysłowe planowanie, bo często mają poczucie, że taka rola po prostu do nich nie pasuje. W efekcie to mama staje się żywym kalendarzem i głównym menedżerem domu.
Jak ułatwić sobie organizację życia domowego? Sprawdzone sposoby
Kiedy planowanie codziennych spraw zaczyna was przytłaczać, warto poszukać rozwiązań, które odciążą głowę. Na łamach PLOS ONE opisano badanie pokazujące, że pary potrafią skutecznie zmniejszyć ogólny ciężar organizacyjny, stosując proste nawyki i narzędzia:
- wspólne aplikacje z listą zakupów do których każdy ma łatwy dostęp w telefonie
- zamawianie jedzenia przez internet w celu zaoszczędzenia czasu spędzanego w sklepach
- ustawienie automatycznych przelewów na comiesięczne rachunki domowe
- wspólne planowanie posiłków na cały tydzień z góry
Te proste kroki sprawiają, że nie musimy każdego dnia od nowa zastanawiać się nad tym, co ugotować i czy zapłaciliśmy za żłobek. Warto pamiętać, że sprawiedliwa organizacja życia domowego wcale nie musi oznaczać dzielenia wszystkiego po równo, ale raczej dopasowanie zadań do tego, co idzie wam najlepiej.
Jak dogadać się z mężem o podział obowiązków bez kłótni?
Najlepszym rozwiązaniem jest szczera i spokojna rozmowa o waszych odczuciach, zanim jeszcze codzienne zmęczenie przerodzi się w wielką awanturę. Warto usiąść przy kawie i po prostu powiedzieć, że czujecie na sobie zbyt duży ciężar planowania domowych spraw. Dobrym pomysłem może być elastyczne podejście do tematu i bieżące zmienianie podziału obowiązków, gdy na przykład jedno z was ma aktualnie więcej pracy na etacie. Kluczem do sukcesu jest budowanie wzajemnego zaufania, czyli pewności, że jeśli partner obiecał ogarnąć obiad lub zakupy, to na pewno to zrobi bez waszego ciągłego przypominania.
Źródła:
The mental load in separated families
PLOS ONE — “The management of cognitive labour in same-gender couples”
11
Podcasty
Playlisty tematyczne
