Nastolatek niczym się nie interesuje? Sprawdź jak odróżnić zwykłe lenistwo od depresji

Widok dorastającego dziecka z nosem w telefonie potrafi mocno zmartwić każdego z nas. Podsuwamy nowe pasje i organizujemy czas wolny, a nastolatek nadal zbywa nas cichym wzruszeniem ramion. Czasem jednak taki brak chęci do działania to wcale nie jest zwykłe lenistwo, a problem ukryty jest dużo głębiej.

Chłopak w fioletowej bluzie siedzi na łóżku i pisze w notesie. O zdrowiu psychicznym nastolatków przeczytasz na SE.
Autor: Magnific/ Freepik.com
  • Jak podaje portal InformedHealth.org u młodych ludzi bardzo trudno odróżnić zwykłą burzę hormonów od głębszego smutku
  • Sytuacja, w której dziecko odpowiada nie wiem, to zazwyczaj prosty mechanizm na uniknięcie kłótni i ukrycie braku pewności siebie
  • Według informacji z Akron Children’s Hospital ciągłe wycofywanie się młodego człowieka z rozmowy prowadzi nierzadko do ukrytej złości
  • Zrozumienie tego, jak odróżnić lenistwo od depresji, wymaga uważnego sprawdzenia, czy całkowity brak chęci do działania dotyczy także ulubionych rozrywek
  • Organizacja American Academy of Pediatrics podpowiada, że kiedy nastolatek szuka pasji, potrzebuje głównie spokojnego słuchacza bez natychmiastowego oceniania
Plac Zabaw, odc. 33 - wady wzroku, a ciąża 

Dlaczego nastolatek niczym się nie interesuje? Wyjaśniamy

Kiedy nasze dorastające dziecko nagle rzuca ulubione zajęcia i przesiaduje w pokoju, często mocno się martwimy. Zastanawiamy się, co zrobiliśmy nie tak i dlaczego nastolatek niczym się nie interesuje, a jego głównym zajęciem staje się patrzenie w telefon. Zmiany nastroju w tym wieku są czymś zupełnie normalnym, ale ciągła niechęć do wyjścia z domu to znak, że warto przyjrzeć się sytuacji bliżej.

Zanim zaczniemy narzekać na stracony czas, warto poszukać prawdziwego powodu takiego zachowania. Jak możemy przeczytać na portalu InformedHealth.org, u młodych ludzi bardzo trudno jest odróżnić typową burzę hormonów od głębszego smutku. Okazuje się, że to, co my bierzemy za wrogość do całego świata, to czasem brak motywacji wynikający z poczucia ogromnego przytłoczenia.

Dziecko ciągle odpowiada nie wiem. Co może za tym stać?

Kiedy pytamy o proste plany na popołudnie, a z ust syna lub córki pada ciche stwierdzenie, że nic ich nie obchodzi, może to wynikać z kilku konkretnych powodów:

  • brak wiary we własne siły i wartość swoich opinii
  • obawa przed wyśmianiem lub krytyką ze strony innych ludzi
  • zbyt uległy styl bycia i pozwalanie rówieśnikom na podejmowanie decyzji
  • chęć zadowolenia wszystkich dookoła za wszelką cenę

Według informacji udostępnionych przez Akron Children’s Hospital takie ciągłe wycofywanie się z rozmowy prowadzi czasem do narastającej złości i poczucia krzywdy. Wtedy dziecko odpowiada nie wiem dla świętego spokoju, żeby uniknąć kłótni o nasze oczekiwania lub po prostu ukryć swój brak pewności siebie.

Jak odróżnić lenistwo od depresji u nastolatka? Sygnały

Wielu z nas zachodzi w głowę, gdzie przebiega granica między zwykłym unikaniem obowiązków a większym spadkiem nastroju. Jeśli młody człowiek po prostu nie chce sprzątać pokoju, ale ma siłę na spotkania z kolegami i granie w gry, to najczęściej mamy do czynienia z typowym lenistwem. Gorzej, gdy brak chęci do działania dotyczy dosłownie każdej sfery życia, w tym rzeczy, które do niedawna dawały mu masę radości.

Długi smutek i całkowita obojętność mogą podpowiadać, że dzieje się coś głębszego, co wymaga od nas większej cierpliwości. Warto pamiętać, że u nastolatków obniżenie nastroju wygląda inaczej niż u dorosłych, dlatego to jak odróżnić lenistwo od depresji bywa dla nas takim wyzwaniem. Niepokój powinny wzbudzić dodatkowe sygnały, takie jak nagłe zmiany wagi, ogromne zmęczenie czy ciągłe buntowanie się i agresja.

Jak skutecznie wspierać nastolatka w szukaniu nowych pasji?

Dobrym pomysłem może być przede wszystkim ugryzienie się w język i wyłączenie rodzicielskiego alarmu (czyli natychmiastowej chęci pouczania i ratowania sytuacji). Organizacja American Academy of Pediatrics podpowiada, że dorastające dzieci potrzebują spokojnego słuchacza, który powstrzyma się od oceniania i snucia czarnych scenariuszy o zmarnowanej przyszłości. Kiedy nasz nastolatek szuka pasji, powinniśmy dać mu swobodę do popełniania błędów i mówienia tego, co myśli, bez strachu przed krytyką z naszej strony. Zamiast zarzucać syna lub córkę dobrymi radami, warto zwyczajnie przy nich być, zadawać otwarte pytania i pozwolić im dojść do własnych wniosków. Dzięki takiemu podejściu nasze dziecko poczuje się bezpiecznie i z czasem samo otworzy się na nowe zajęcia i zainteresowania.

Źródła:

InformedHealth.org (IQWiG) – NCBI Bookshelf: “Depression: Learn More – Depression in children and teenagers”

Akron Children’s Hospital (KidsHealth) — “Assertiveness”

American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org) — “How to Communicate With and Listen to Your Teen: 3 Key Tips”

Ranczo - podcast z planu serialu
Tajemnice Dorotki, intrygi Czerepacha i kreacje Wilkowyj. Ranczo - podcast z planu serialu

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki