Pierwsza wizyta u dentysty. Kiedy zabrać dziecko i jak je przygotować?

• Pierwszą wizytę warto zaplanować po pojawieniu się pierwszego zęba, najpóźniej przed pierwszymi urodzinami
• Wizyta kontrolna obejmuje ocenę zębów, dziąseł, zgryzu oraz ryzyka próchnicy
• Dziecko łatwiej znosi wizytę, gdy jest wyspane, najedzone i zna prosty przebieg spotkania
• Ból zęba, obrzęk twarzy, uraz lub krwawienie wymagają szybkiego kontaktu z dentystą

Pierwsza wizyta u dentysty: kiedy zabrać dziecko?

Pierwszą wizytę u dentysty warto zaplanować po wyrżnięciu pierwszego zęba, najlepiej w ciągu sześciu miesięcy, a najpóźniej przed pierwszymi urodzinami dziecka. Nie trzeba czekać, aż pojawią się wszystkie zęby mleczne, dziecko zacznie mówić albo pójdzie do przedszkola. Próchnica może rozwinąć się już u niemowlęcia, gdy tylko w jamie ustnej są zęby.

Jeśli starsze dziecko jeszcze nie było u dentysty, warto umówić je na wizytę w najbliższym dogodnym terminie. Pierwsze spotkanie może mieć charakter kontrolny i adaptacyjny, nawet gdy nie widać żadnego problemu. Wizyta adaptacyjna może odbyć się także w gabinecie, który ma umowę z NFZ.

Co dentysta sprawdza podczas pierwszej wizyty dziecka?

Podczas pierwszej wizyty dentysta ogląda zęby, dziąsła, język i błonę śluzową jamy ustnej. Ocenia też, czy zęby wyrzynają się prawidłowo, jak rozwija się zgryz oraz czy są ślady próchnicy, urazu lub innych zmian. Niemowlę lub małe dziecko często jest badane na kolanach rodzica, ponieważ ta pozycja daje mu większe poczucie bezpieczeństwa.

Ważną częścią spotkania jest rozmowa z rodzicem. Dentysta może zapytać, jak często dziecko myje zęby, czy pije słodkie napoje, je lub pije przed snem, używa smoczka, ssie palec oraz czy przebyło urazy lub choroby. Na tej podstawie podpowie, jak dbać o zęby w domu i kiedy zgłosić się na kolejną kontrolę.

Przed wizytą przygotuj informacje o przyjmowanych lekach, alergiach, chorobach przewlekłych oraz wcześniejszych urazach twarzy i jamy ustnej. Jeśli zauważysz plamki na zębach, krwawienie dziąseł albo nieprzyjemny zapach z ust, powiedz o tym dentyście na początku wizyty.

Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u dentysty?

Przed pierwszą wizytą u dentysty przygotuj dziecko krótko i spokojnie. Powiedz, że dentysta obejrzy zęby, policzy je i sprawdzi, czy są zdrowe. Ze starszym dzieckiem można wcześniej pobawić się w otwieranie buzi i liczenie zębów albo przeczytać prostą książkę o wizycie u dentysty.

Nie strasz dentystą ani nie używaj wizyty jako kary za jedzenie słodyczy czy unikanie szczotkowania. Lepiej też nie obiecywać, że na pewno nic nie będzie nieprzyjemne, bo nie da się tego przewidzieć. Wystarczy powiedzieć dziecku, że podczas wizyty będzie przy nim rodzic, a dentysta wyjaśni, co robi. Dziecko może też powiedzieć lub pokazać, że się boi albo potrzebuje przerwy.

Wizytę najlepiej zaplanować poza porą drzemki, gdy dziecko jest wypoczęte i zwykle ma więcej energii. Przed wyjściem warto podać lekki posiłek, umyć zęby i zostawić sobie trochę zapasu czasu, aby pośpiech nie zwiększał napięcia. Dziecko może zabrać małą przytulankę, jeśli pomaga mu ona spokojniej wejść do nowego miejsca.

Ból zęba, obrzęk lub uraz. Kiedy potrzebna jest szybka wizyta?

Na wizytę trzeba umówić się szybciej, gdy dziecko skarży się na ból zęba, unika gryzienia, płacze podczas jedzenia albo budzi się z powodu bólu w nocy. Szybkiej wizyty wymagają także obrzęk, krwawienie, ropny pęcherzyk na dziąśle oraz urazy zębów i twarzy. Nie warto czekać, aż objawy same ustąpią.

Sygnały, które wymagają szybkiej konsultacji stomatologicznej, to:

• ból zęba, który powtarza się, nasila lub utrudnia jedzenie i sen
• obrzęk dziąsła, policzka albo twarzy
• krwawienie z jamy ustnej, które nie ustaje mimo ucisku czystym gazikiem
• pęknięty, przesunięty lub wybity ząb po upadku albo uderzeniu
• ciemna plama lub ubytek w zębie, ropny pęcherzyk na dziąśle albo ból zęba po zimnych, ciepłych lub słodkich produktach

Jeśli obrzęk twarzy szybko narasta, dziecko ma trudności z oddychaniem lub przełykaniem, jest wyraźnie osłabione albo ma wysoką gorączkę, trzeba szukać natychmiastowej pomocy medycznej. Nie czekaj wtedy na planowaną wizytę u dentysty.

Po pierwszej wizycie u dentysty liczy się regularna kontrola

Po pierwszej wizycie dentysta ustali, kiedy dziecko powinno przyjść ponownie. Często kontrole odbywają się co około sześć miesięcy, ale odstęp może być inny, jeśli dziecko ma większe ryzyko próchnicy, widoczne zmiany na zębach albo potrzebuje obserwacji zgryzu. Regularne wizyty pomagają wykryć problemy na wczesnym etapie, zanim spowodują ból lub będą wymagały leczenia.

Jeśli dziecko ma już pierwszy ząb, ale jeszcze nie było u dentysty, umów wizytę w najbliższym dogodnym terminie. Przy rejestracji powiedz, ile lat ma dziecko, czy jest to pierwsze spotkanie i czy występuje ból, uraz albo obrzęk. Dzięki tym informacjom rejestracja będzie mogła zaproponować odpowiedni termin, zwłaszcza gdy dziecko odczuwa ból lub doznało urazu.

Źródła:

• American Academy of Pediatric Dentistry (Policy on the Dental Home)
• American Dental Association, MouthHealthy (First Dental Visit for Baby)
• Ministerstwo Zdrowia (Zadbaj o uśmiech swojego dziecka od najmłodszych lat!)
• Narodowy Fundusz Zdrowia, Pacjent.gov.pl (Jak dbać o zęby mleczne)
• American Academy of Pediatric Dentistry (Policy on Emergency Oral Care)