Rzepki u niemowlęcia są z chrząstki. Kostnieją dopiero po kilku latach

• U niemowlęcia rzepka jest zbudowana głównie z chrząstki, ale od urodzenia pomaga prostować nogę
• Punkty kostnienia rzepki pojawiają się zwykle między 3. a 5. rokiem życia
• Kostnienie rzepki trwa wiele lat, a jej powierzchnię stawową przez całe życie pokrywa chrząstka
• Po urazie kolana niepokój powinny wzbudzić: nieobciążanie nogi, duży obrzęk i ograniczenie ruchu

Rzepka niemowlęcia jest z chrząstki, ale jest obecna od urodzenia

Rzepka jest obecna od urodzenia, ale u niemowlęcia nie ma jeszcze postaci twardej kości, jak u dorosłego. Tworzy ją przede wszystkim chrząstka, czyli elastyczna tkanka, która rośnie wraz z kolanem. Rzepka znajduje się z przodu stawu kolanowego, w ścięgnie mięśnia uda, i pomaga prostować nogę.

To, że rzepki niemowlęcia nie widać wyraźnie na zdjęciu RTG, jest normalne. Badanie rentgenowskie dobrze pokazuje tkankę kostną, natomiast chrząstka jest na nim słabo widoczna. Dlatego wynik RTG dziecka ocenia się z uwzględnieniem jego wieku i etapu rozwoju.

Kiedy rzepka zaczyna kostnieć?

Kostnienie rzepki zwykle zaczyna się między 3. a 5. rokiem życia, choć tempo tego procesu może się trochę różnić między dziećmi. Początkowo w chrząstce pojawiają się małe punkty kostnienia. Z czasem powiększają się i łączą, tworząc kość rzepki.

Nie dzieje się to z dnia na dzień. Rzepka stopniowo przybiera kształt i twardość typową dla dojrzałej kości, a proces ten trwa aż do okresu dojrzewania. Jej powierzchnię stawową nadal pokrywa chrząstka, która umożliwia płynny ruch w kolanie.

Sam fakt, że rzepka niemowlęcia jest chrzęstna, nie wymaga ćwiczeń, masażu ani specjalnej diety mającej przyspieszyć kostnienie. U zdrowego dziecka jest to naturalny etap rozwoju. O suplementacji witaminy D i innych preparatach warto porozmawiać z pediatrą podczas wizyty kontrolnej, a nie dobierać ich na podstawie budowy rzepki.

Uraz kolana u dziecka: na jakie objawy zwrócić uwagę?

Chrzęstna budowa rzepki nie oznacza, że każde uderzenie w kolano jest groźne. Po niewielkim upadku może pojawić się krótkotrwała tkliwość lub mały siniak. Jeśli jednak po urazie dziecko wyraźnie oszczędza nogę, nie chce raczkować, stanąć ani chodzić, należy skonsultować się z lekarzem.

Pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli kolano jest mocno lub coraz bardziej spuchnięte, wyraźnie zniekształcone, bardzo boli albo dziecko nie może nim swobodnie poruszać. Pomocy wymaga również otwarta rana w okolicy stawu. W przypadku niemowlęcia warto skonsultować uraz także wtedy, gdy płacze przy poruszaniu nóżką lub nie wiadomo, co jest źródłem bólu.

Po upadku obserwuj dziecko przez najbliższe godziny. Jeśli nie używa nóżki jak zwykle, kolano puchnie albo ból nie słabnie, skontaktuj się z lekarzem. Chrzęstna rzepka jest normalna, ale nagłej niechęci do używania nogi po urazie nie należy lekceważyć.

Źródła:

• PubMed (Radiology of postnatal skeletal development. X. Patella and tibial tuberosity)
• NCBI Bookshelf, StatPearls (Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Patella)
• PubMed (The Pediatric Patella: Normal Development, Anatomical Variants and Malformations, Stability, Imaging, and Injury Patterns)
• HealthyChildren.org (Leg Injury Symptom Checker)