Dziecko przechwala się przed kolegami. Jak reagować, żeby go nie zawstydzić?

Dziecko opowiada kolegom, że ma najlepsze zabawki, jest najszybsze albo wszystko umie, a tobie robi się niezręcznie. Łatwo wtedy zareagować ostrą uwagą, zwłaszcza gdy inne dzieci milkną lub się denerwują. Przechwalanie nie musi jednak oznaczać złego charakteru. Często oznacza, że dziecko dopiero uczy się wyrażać dumę z własnych osiągnięć i dostrzegać uczucia innych osób.

Skupiona dziewczynka ze skrzyżowanymi rękami słucha koleżanki. O reakcjach na przechwalanie się dzieci przeczytasz na SE.
Autor: Kerkez/ Getty Images Dziecko pokłóciło się z kolegą. Jak pomóc mu opanować emocje?
  • Przechwalanie bywa próbą zdobycia uznania, podzielenia się radością albo ukrycia niepewności
  • Przy kolegach lepiej krótko zatrzymać niemiłe słowa niż publicznie zawstydzać dziecko
  • Rozmowa po sytuacji pomaga odróżnić dumę z osiągnięcia od umniejszania innym
  • Warto chwalić wysiłek, współpracę i życzliwość, nie tylko wynik lub posiadane rzeczy
Problemy skórne u niemowląt - Plac Zabaw odc. 7

Dlaczego dziecko przechwala się przed kolegami?

Dziecko przechwala się przed kolegami z różnych powodów. Może być naprawdę dumne z nowej umiejętności, wyniku w grze czy prezentu i jeszcze nie rozumieć, że ciągłe podkreślanie, iż jest lepsze od innych, może sprawiać kolegom przykrość. Czasem liczy na zainteresowanie grupy, chce poczuć się ważne albo sprawdza, jaką reakcję wywoła.

U młodszych dzieci umiejętność spojrzenia na sytuację oczami kolegi dopiero się rozwija. Starsze dziecko może natomiast przechwalać się wtedy, gdy nie jest pewne siebie w grupie rówieśniczej. W obu przypadkach warto potraktować zachowanie jako okazję do nauki, a nie dowód, że dziecko jest zarozumiałe.

Jak reagować od razu, gdy dziecko przechwala się przy innych?

Gdy dziecko przechwala się przy innych, najpierw zatrzymaj wypowiedź spokojnie i krótko. Możesz powiedzieć: „Widzę, że bardzo się cieszysz z wygranej. Powiedzmy też, co podobało się wam w tej grze”. Jeśli padają słowa raniące kolegę, nazwij granicę bez oceniania dziecka: „Nie mówimy, że ktoś jest gorszy, bo dziś nie wygrał”.

Nie wyśmiewaj dziecka, nie każ mu od razu przepraszać na oczach całej grupy i nie nazywaj go samochwałą. Publiczne zawstydzenie może sprawić, że dziecko skupi się na własnym wstydzie, zamiast zauważyć uczucia kolegi. Jeśli dzieci są zdenerwowane, rozdziel je na chwilę, pomóż im wrócić do zabawy albo zaproponuj wspólne zadanie.

Rozmowa po spotkaniu uczy dziecko mówić o sukcesie z szacunkiem

Po spotkaniu wróć do sprawy, kiedy emocje opadną. Zacznij od konkretu: „Opowiadałeś długo, że masz najdroższy rower, a Kuba przestał się odzywać”. Potem zapytaj, co dziecko chciało osiągnąć i jak jego zdaniem mógł poczuć się kolega. Nie chodzi o przesłuchanie, lecz o to, by dziecko zrozumiało, jak jego słowa wpływają na kolegę.

Dobrze jest pokazać różnicę między dzieleniem się radością a stawianiem siebie ponad innymi. Dziecko może powiedzieć: „Nauczyłem się samodzielnie jeździć na rowerze” albo „Cieszę się z tego gola”, zamiast mówić: „Jestem najlepszy, a wy nie umiecie”. Warto też przećwiczyć odpowiedź na sukces kolegi, na przykład: „Fajnie, pokażesz mi jak to zrobiłeś?”.

Zamiast oceniać dziecko, chwal konkretny wysiłek i zachowanie

Sposób, w jaki dorośli chwalą, wpływa na to, czego dziecko szuka w kontaktach z rówieśnikami. Ogólne pochwały, takie jak „jesteś najlepszy”, mogą sprawić, że dziecko zacznie skupiać się przede wszystkim na porównywaniu się z innymi. Pomocniej jest zauważać konkretny wysiłek, wytrwałość, uczciwą grę i współpracę.

Zamiast mówić „jesteś genialny”, można powiedzieć: „Ćwiczyłeś codziennie i widzę postęp” albo „Podobało mi się, że poczekałeś na swoją kolej”. Takie komunikaty nie odbierają dziecku satysfakcji z sukcesu. Uczą jednak, że wartość nie zależy wyłącznie od pierwszego miejsca, ocen, rzeczy czy pokonania kolegi.

Kiedy warto przyjrzeć się przechwalaniu dziecka bliżej?

Samo przechwalanie od czasu do czasu zwykle nie jest powodem do niepokoju. Warto przyjrzeć się sytuacji bliżej, gdy dziecko regularnie poniża innych, zmyśla sukcesy mimo spokojnych rozmów, bardzo złości się po przegranej albo przez konflikty traci kolegów. Znaczenie ma też to, czy podobnie zachowuje się w domu, w szkole i na zajęciach.

W takiej sytuacji porozmawiaj z wychowawcą lub nauczycielem, aby porównać obserwacje i wspólnie ustalić, jak reagować na takie zachowania. Jeśli dziecko wyraźnie cierpi z powodu odrzucenia, często mówi o sobie bardzo źle albo nie umie poradzić sobie z emocjami w relacjach, pomocna może być konsultacja z psychologiem dziecięcym. Na co dzień najważniejsze są spokój i konsekwencja: zatrzymywanie przykrych słów, rozmowa po zdarzeniu oraz zauważanie życzliwych zachowań wobec innych.

Źródła:

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI