- Jak czytamy na stronie brytyjskiej służby zdrowia NHS, nagłe milczenie nastolatka wynika po prostu z ogromnej burzy hormonów
- Luźne pogaduszki w samochodzie albo podczas robienia kolacji działają o wiele lepiej niż sztywne narady przy stole
- Jak podaje amerykańska organizacja AAP, zadawanie dziecku pytań otwartych to najszybsza droga do usłyszenia długiej opowieści
- Zwykłe ugryzienie się w język i nieprzerywanie maluchowi w połowie zdania to najprostsza metoda na zachęcenie go do zwierzeń
Dlaczego nastolatek milczy w domu? Zrozumienie tej zmiany
Jeszcze niedawno twojemu dziecku buzia się nie zamykała, a teraz na każde pytanie odpowiada tylko krótkim mruknięciem lub chowa się w pokoju. Taka nagła zmiana zachowania bywa dla rodziców trudna do przełknięcia i często budzi spory niepokój. Okazuje się jednak, że to całkowicie naturalny etap dorastania i budowania własnej niezależności.
Jak czytamy na stronie brytyjskiej służby zdrowia NHS, burza hormonów w połączeniu ze zmianami w ciele sprawia, że ten czas jest dla młodego człowieka po prostu bardzo zagmatwany. Dorastający nastolatek jest targany silnymi emocjami, przez co często woli spędzać czas ze znajomymi i odrzuca próby nawiązania kontaktu z rodzicami. Warto pamiętać, że to naturalny proces odcinania pępowiny, a nie złośliwość wymierzona w domowników.
Kiedy rozmawiać z nastolatkiem? Szukamy odpowiedniego momentu
Dobrym pomysłem może być odpuszczenie sobie poważnych rozmów, gdy oboje jesteście zmęczeni, źli lub po prostu wróciliście do domu po ciężkim dniu. Zamiast planować wielkie i stresujące narady rodzinne, o wiele lepiej sprawdzają się luźne i krótkie pogawędki w tak zwanym międzyczasie. Świetną okazją do zagadania może być wspólna jazda samochodem, robienie kolacji czy nawet oglądanie telewizji, kiedy możecie skomentować to, co akurat leci na ekranie. Zgodnie ze wskazówkami z portalu amerykańskiej agencji CDC, takie drobne i codzienne okazje pomagają krok po kroku budować nić porozumienia i pokazują dziecku, że jesteś blisko bez wywierania presji na zwierzenia. Jeśli widzisz, że maluch nie ma ochoty na rozmowę, po prostu daj mu przestrzeń i powiedz, że chętnie go wysłuchasz w innej chwili.
Jak zadawać pytania nastolatkom? Gotowe pomysły na rozmowę
Zwykłe pytania z reguły kończą się równie zwykłymi odpowiedziami, dlatego amerykańska organizacja AAP podpowiada, żeby sięgać po zdania otwarte, które zachęcają do dłuższego mówienia:
- co było najlepszą i najgorszą rzeczą, jaka ci się dzisiaj przytrafiła
- jak się czujesz z tym, co się wczoraj wydarzyło
- co twoim zdaniem sprawdza się w naszych domowych zasadach, a co byś zmienił
- kto jest dla ciebie największym wsparciem, kiedy masz gorszy dzień
Tego typu pytania pokazują twoje szczere zainteresowanie i sprawiają, że młody człowiek czuje się traktowany poważnie. Warto również dbać o to, aby zachęcać dziecko do zadawania pytań w twoją stronę, ponieważ prawdziwa rozmowa działa zawsze w obie strony.
Co robić, gdy dziecko mówi tylko spoko? Zasady słuchania
Kiedy po długich staraniach udaje ci się w końcu wyciągnąć od dziecka coś więcej niż jedno słowo, łatwo wpaść w pułapkę dawania dobrych rad i przerywania w połowie zdania. Taka reakcja sprawia, że nastolatek błyskawicznie zamyka się w sobie i następnym razem znów rzuci ci tylko krótkie hasło na odczepne. Często młodzi ludzie boją się po prostu, że zostaną skrytykowani, surowo ocenieni lub ukarani za swoje prywatne myśli.
W takich sytuacjach świetnie sprawdza się tak zwane aktywne słuchanie, które polega na pozwoleniu dziecku na swobodne wyrzucenie z siebie emocji bez wchodzenia mu w słowo. Gdy nastolatek skończy mówić, warto powtórzyć jego najważniejsze słowa swoimi zdaniami, żeby upewnić się, czy dobrze go zrozumieliśmy. To daje mu wyraźny sygnał, że jego perspektywa jest dla ciebie ważna i w waszym domu bezpiecznie jest dzielić się swoimi przeżyciami.
6
Źródła:
NHS (Coping with your teenager)
CDC — “Conversation Tips for Connecting Conversations”
American Academy of Pediatrics (AAP) — “Conversation Starters for Families About Media”
Podcasty
Playlisty tematyczne
