99. urodziny Wandy Traczyk-Stawskiej
Grono Powstańców Warszawskich z każdym rokiem coraz bardziej się kurczy. Według danych na lipiec 2025, do których dotarła Eska żyło już tylko 292 uczestników bohaterskiego zrywu z 1944 roku. Tym bardziej więc cieszą rocznice takie jak dzisiejsza, gdy możemy świętować urodziny jednej z bojowniczek tamtych sierpniowych dni chwały. I nie jest to byle jaki jubileusz - 7 kwietnia Wanda Traczyk-Stawska obchodzi bowiem swoje 99. urodziny.
Za tym zasłużonym wiekiem kryje się niezwykła biografia członkini Szarych Szeregów i żołnierza Armii Krajowej ps. „Pączek”. Przypomnijmy, najważniejsze dane i fakty.
Wanda Traczyk-Stawska - życiorys
Wanda Traczyk-Stawska urodziła się 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. Przed wojną mieszkała z rodziną przy ul. Dolnej na Mokotowie. Gdy wybuchła wojna miała zaledwie 12 lat. Mimo to, od 1942 roku aktywnie działała w konspiracji niepodległościowej. Jako członek Szarych Szeregów brała udział w małym sabotażu.
Pozostała w stolicy również w czasie Powstania Warszawskiego, w którym brała udział jako strzelec i łączniczka Oddziałów Osłonowych Wojskowych Zakładów Wydawniczych (WZW) – Biura Informacji i Propagandy – Komendy Głównej Armii Krajowej. Walczyła także w Śródmieściu Południowym i Powiślu, m.in. o utrzymanie elektrowni. Podczas walk, 6 września 1944 została ciężko ranna.
Po kapitulacji Powstania trafiła do niewoli niemieckiej; do Polski powróciła dopiero w 1947 roku. Ukończyła wówczas studia na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i podjęła pracę nauczycielki w szkole dla dzieci specjalnej troski na Pradze.
W 1951 wzięła ślub i doczekała się dwójki dzieci, a także czterech wnucząt i jednego prawnuka.
Traczyk-Stawska nie zapomniała o wojennej karcie w swoim życiorysie. W PRL zajmowała się m.in. odszukiwaniem mogił powstańczych na terenie miasta, a także była inicjatorką opieki nad cmentarzem Powstańców Warszawy. Za swoje zasługi została odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2009), honorowym obywatelstwem miasta stołecznego Warszawy (2017) , a także tytułem Warszawianki Roku (2021).
Również w XXI wieku wykazywała się niezwykle aktywnym zaangażowaniem w sprawy polityczno-społeczne. Wanda Traczyk-Stawska dała się poznać jako zdecydowany przeciwnik rządów Zjednoczonej Prawicy - m.in. w październiku 2020 wsparła protesty aborcyjne wywołane decyzją Trybunału Konstytucyjnego, a także poparła kandydaturę Rafała Trzaskowskiego na prezydenta w 2020 roku.
Ostatnie lata to zawieszenie aktywności publicznej blisko 100-letniej Traczyk-Stawskiej, która ma borykać się z pogorszeniem stanu zdrowia. Według informacji z 2023 roku 99-letnia bohaterka mieszka na stałe w Domu Pomocy Społecznej „Kombatant” na Bemowie.
Wanda Traczyk-Stawska kończy dziś 99 lat:
14
Podcasty
Playlisty tematyczne
