Między lipcem a wrześniem Polska miała:
- jedne z najniższych cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Unii Europejskiej. Taniej było tylko na Malcie, Węgrzech, Chorwacji, Bułgarii oraz Holandii,
- niższe od średniej unijnej były też ceny energii dla firm o zużyciu od 500 do 2000 MWh rocznie. Niższe ceny były tylko w Finlandii, Francji, Luksemburgu, Portugalii i na Malcie.
W tym samym czasie koszty, które ponosili wytwórcy energii elektrycznej, były rekordowo wysokie. Szczyty osiągały notowania:
- gazu, które wzrosły o 500 proc. w porównaniu z początkiem roku,
- węgla ARA - wzrost o ponad 300 proc. Indeks cen węgla obowiązujący na rynku ARA, czyli Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia, wyznacza średni dzienny poziom cen węgla,
- węgla z polskich kopalń - wzrost o ponad 100 proc.
Odbiorcy indywidualni są w Polsce chronieni. Taryfy dla nich zatwierdza prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Dodatkowo rząd w ub. roku obniżył VAT na energię elektryczną i zawiesił pobieranie akcyzy, co znacząco wpłynęło na ceny prądu. Od początku 2023 r. obowiązuje też rządowa Tarcza Solidarnościowa. Zgodnie z nią do określonych limitów zużycia zamrożone zostały ceny netto energii elektrycznej dla gospodarstw domowych. Tarcza Solidarnościowa chroni także mikro, małych i średnich przedsiębiorców, a także samorządy i podmioty wrażliwe, dla których ceny również są obniżone.
Trzeci kwartał ub. roku był dramatyczny dla firm prowadzących obrót energią elektryczną. Ceny energii na rynkach były bardzo wysokie. Szczyty osiągały też ceny surowców - gazu i węgla, więc rosły koszty wytwarzania prądu. Przyczyną była rosyjska agresja na Ukrainę oraz gwałtownie drożejące uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (CO2), obowiązkowe dla elektrowni węglowych. Uprawnienia to talony na emisję konkretnych ilości CO2. Tymczasem to właśnie koszty zakupu praw do emisji stanowią największy składnik kosztów wytwarzania energii elektrycznej. Na szczęście teraz ceny na rynkach światowych się uspokoiły.
Względna stabilizacja
WŁODZIMIERZ CUPRYSZAK, ekspert Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej: Po trudnym 2022 r. ostatnie miesiące przyniosły szereg dobrych wiadomości dla rynku energii. Hurtowe ceny energii elektrycznej w Europie ustabilizowały się na poziomie około 200 euro. Ceny gazu na rynku hurtowym spadły do nienotowanych od dawna poziomów. Jednocześnie nie sprawdziły się czarne scenariusze głoszące, że węgla zimą zabraknie. Mimo obserwowanej obecnie stabilizacji rynek surowców, a co za tym idzie również rynki energii, pozostają nieprzewidywalne. Rozwiązaniem jest pełna niezależność od importowanych surowców, ta jednak wymaga inwestycji w energetykę jądrową i odnawialne źródła energii.
i