Parlament Europejski chce więcej pieniędzy na walkę z rakiem

W całej Unii Europejskiej w 2024 r. odnotowano ok. 2,4 mln nowych przypadków raka u kobiet i 1,4 mln u mężczyzn. Komisja Europejska szacuje, że do 2035 r. chorych ma być o 25 proc. więcej!

Razem jest lepiej i taniej

Coraz trudniejsza sytuacja sprawiła, że teraz posłowie do Parlamentu Europejskiego postanowili wezwać do utworzenia specjalnego programu zdrowotnego w ramach kolejnego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034. W rezolucji z lutego 2026 r. posłowie chcą, aby zagwarantować w tym okresie pieniądze na programy szczepień, badań przesiewowych, rozwój kadr medycznych itp. Chodzi też o zapewnienie sprawiedliwego, terminowego i przystępnego cenowo dostępu do leków onkologicznych oraz innowacyjnych terapii w całej Unii. Parlament chce, by Komisja Europejska ułatwiała państwom członkowskim możliwość wspólnych zamówień, bo to pozwala na obniżenie cen, promowała przejrzystość cen oraz wspierała szybsze wprowadzanie na rynek terapii ratujących życie.

Posłowie apelują również o ułatwienie obywatelom korzystania ze specjalistycznej opieki onkologicznej oraz badań klinicznych w innych państwach Unii. Zwłaszcza, gdy problem dotyczy rzadkich i złożonych nowotworów.

Parlament Europejski po raz kolejny upomina państwa członkowskie, by zadbały o prawa osób, które wygrały walkę z nowotworem, a mimo to są dyskryminowane. Państwa mają stosować prawo do bycia zapomnianym. Obecnie bowiem utrudnia się ozdrowień com dostęp do usług finansowych, takich jak: kredyty hipoteczne, pożyczki i ubezpieczenia.

Parlament europejskie wzywa do działania

To nie pierwszy raz, kiedy Parlament Europejski upomina się o skuteczniejszą walkę z rakiem. Alarm uruchomił się podczas pandemii. W tym okresie opieka onkologiczna została bardzo utrudniona, co doprowadziło do opóźnień w diagnozie, leczeniu i szczepieniach, a także blokowało dostęp do leków. Parlament Europejski uznał, że są potrzebne ponadnarodowe działania, by podobne problemy nie powróciły. W 2020 r. wydał rezolucję, w której wezwał Komisję Europejską do działania. Krótko po przegłosowaniu tej rezolucji przez Parlament, Komisja Europejska ogłosiła rozpoczęcie prac nad Europejskim Planem Walki z Rakiem, który przyjęto w 2021 r.

Plan opiera się na czterech głównych filarach: profilaktyce, wczesnym wykrywaniu, poprawie diagnostyki i terapii oraz jakości życia pacjentów. Plan zakłada, że do 2030 r. 90 proc. kwalifikujących się pacjentów będzie miało dostęp do wysokiej jakości leczenia w ramach krajowych ośrodków kompleksowej opieki onkologicznej, współpracujących w ramach europejskiej sieci.

Posłowie wiedzieli, że to zadziała

W 2025 r. Komisja ds. Zdrowia Publicznego Parlamentu Europejskiego (SANT) sprawdziła dotychczasowe efekty planu. Okazało się, że mimo wielu niedociągnięć, są dziedziny w których postępy są znaczące. Polepszyły się statystyki dotyczące wczesnego wykrywania chorób nowotworowych. W kilku krajach m.in. w Polsce, Francji i Niemczech uruchomiono pilotażowe programy badań przesiewowych. To pierwszy krok do systemowego wdrożenia nowych standardów diagnostycznych w całej Unii.

W ramach planu rozbudowano European Cancer Information System (ECIS), który obecnie stanowi centralne, porównywalne źródło danych epidemiologicznych dla wszystkich państw Unii. Uruchomiono European Cancer Imaging Initiative, której celem jest budowa europejskiej bazy danych obrazowania medycznego oraz – co ważniejsze – rozwój narzędzi diagnostycznych opartych na sztucznej inteligencji. Pozytywne zmiany pojawiły się również w profilaktyce, szczególnie w zakresie szczepień przeciwko HPV, wirusa, który może prowadzić do raka szyjki macicy, odbytu i gardła. W polskim programie szczepienia przeciw HPV są bezpłatne.

Już teraz widać większą integrację systemów opieki, szczególnie w leczeniu rzadkich nowotworów. Rozwijane są mechanizmy wspólnych zakupów na poziomie Unii. Plan przyniósł także pierwsze efekty w obszarze badań i innowacji. W ramach programu Horizon Europe są finansowane projekty związane z bardzo skutecznym leczeniem celowanym, nowymi terapiami i wczesną diagnostyką. To szczególnie ważne w przypadku takich krajów jak Polska – w naszym kraju zachorowań na raka jest mniej, niż pokazuje to średnia europejska, ale umieralność na nie jest wyższa. To oznacza, że leczenie onkologiczne w Polsce wciąż jest mniej skuteczne niż w innych krajach Unii Europejskiej.