Produkty dostępne na polskimrynku powinny być oznakowane w języku polskim, w sposób czytelny, zrozumiały, nieusuwalny, a wszystkie obowiązkowe informacjemuszą być umieszczone w widocznym miejscu.
Nazwa produktu
To nazwa będąca nazwą rodzajową, np. napój bezalkoholowy, mąka, olej, margaryna; nazwie powinna towarzyszyć informacja o postaci (formie) produktu lub dotycząca procesów stosowanych w produkcji, przykładowo: pasteryzowany (sok), głęboko mrożony (filety rybne), liofilizowany (kawa), wędzony (ser) itp. Nazwa rodzajowa nie może być zastąpiona przez nazwę marki czy wymyśloną nazwę handlową.
Określenie ilości
Zawartość netto lub liczbę sztuk środka w opakowaniu, dla produktów płynnych - objętość, w pozostałych przypadkach - masa. Produkty, których liczba jest łatwa do policzenia, np. jaja lub produkty o masie/ objętości mniejszej niż 5 g/5 ml (z wyjątkiem ziół i przypraw), nie muszą być znakowane zawartością netto lub liczbą sztuk. Obowiązek ten nie dotyczy także produktów sprzedawanych na sztuki lub na wagę - ważonych w obecności konsumenta.
Sposób przygotowania lub stosowania
Informację tę zamieszcza się, jeżeli jej brak mógłby spowodować niewłaściwe postępowanie z produktem.
Klasa jakości handlowej
Informację tę podaje się, o ile przewidują ją normy dla konkretnego wyrobu.
Ważne daty
Produkty spożywcze oznakowane datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia mogą znajdować się w handlu do tej daty lub terminu. Pewne produkty, ze względu na wyjątkowo długą przydatność do spożycia, nie muszą mieć określonej trwałości. Należą do nich m.in.: cukier, guma do żucia, landrynki, wino i napoje alkoholowe zawierające powyżej 10 proc. alkoholu oraz pieczywo i ciasta przeznaczone do spożycia w ciągu 24 godzin od wytworzenia. Termin przydatności do spożycia. To termin, po którego upływie produkt spożywczy nie nadaje się
do spożycia. Ta forma oznakowania trwałości stosowana jest w przypadku produktów spożywczych, które są nietrwałe mikrobiologicznie i łatwo się psują, np. jogurty, mleko pasteryzowane. Data umieszczona na opakowaniu powinna być poprzedzona określeniem "należy spożyć do ", po którym najczęściej podaje się dzień i miesiąc, a jeśli to możliwe - także rok. Data minimalnej trwałości. To data, do której prawidłowo przechowywany produkt spożywczy zachowuje swoje właściwości - jest bezpieczny mikrobiologicznie, zachowuje właściwy wygląd, smak, zapach i konsystencję oraz odpowiednią wartość odżywczą. Data minimalnej trwałości powinna być poprzedzona określeniem "najlepiej spożyć przed ", po którym podaje się miesiąc i rok lub, w przypadku produktów trwałych powyżej 18 miesięcy, jedynie rok. Dla produktów trwałych do 3 miesięcy stosuje się określenie "najlepiej spożyć przed końcem ", po którym podaje się dzień i miesiąc. W obu przypadkach możliwe jest także oznakowanie produktu pełną datą (dzień, miesiąc, rok).
Oznaczenie partii produkcyjnej
To informacja o określonej ilości środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego praktycznie w takich samych warunkach. Numer partii pozwala na identyfikację produktu oraz warunków, w jakich został wytworzony.
Dane identyfikujące
Dane identyfikujące producenta lub podmiot wprowadzający produkt do obrotu, np. dane dystrybutora lub importera; miejsce (kraj), w którym wyprodukowano produkt lub w którym dokonano jego przetworzenia (np. pakowania, rozlewania); źródło pochodzenia - gdy brak takiej informacji mógłby wprowadzić konsumenta w błąd.
Warunki przechowywania
Określa się je dla produktów nietrwałych (oznakowanych terminem przydatności do spożycia) oraz w przypadku, gdy jakość produktu w istotny sposób zależy od warunków przechowywania. Informacja ta powinna być zamieszczona obok daty lub terminu przydatności do spożycia.
Dane dotyczące składników
To dane składnikówwystępujących wśrodku spożywczym, inaczej - lista składnikówrecepturowych (oraz zastosowanych substancji dodatkowych), ułożonawkolejności malejącej. Pozwala ona zorientować sięwprzybliżonej zawartości poszczególnych składnikówproduktu i sprawdzić, ile jest np. truskawekwdżemie truskawkowym czymięsawwędlinie. Produkty jednoskładnikowe. Wich przypadku podawanie składu recepturowego nie jestwymagane. Są to np. cukier,woda gazowana, o ile informacja o obecności gazu (dwutlenkuwęgla) zawarta jestwjej nazwie, ocet, piwo,wino oraz sery,masło, śmietanka i śmietana, do którychwytworzenia użyto tylko produktówmlecznych oraz enzymówi drobnoustrojówniezbędnych do produkcji. Produkty złożone. Wskład produktówwchodzą często składniki złożone - przykładem może byćwsad owocowywjogurcie. Wprzypadku, gdy składnik taki stanowi co najmniej 2 proc. produktu, obok jego nazwy należywyszczególnić składniki cząstkowe, równieżwkolejnościmalejącej. Producentma obowiązek zadeklarować dokładną ilość użytego składnikawprzypadku, gdy nazwa składnikawystępujewnazwie produktu spożywczego, np. kabanosy drobiowe (udziałmięsa drobiowego X%), konfiturawiśniowa (wyprodukowana z X gwiśni na 100 g produktu). Obowiązek ilościowej deklaracji składników recepturowych istnieje także, gdy nazwa tego składnika jest dodatkowowyeksponowana na opakowaniu -wformie pisemnej lub graficznej. Podanąwprocentach zawartość składnika umieszcza się obok nazwy produktu bądźwwykazie składników. Wwiększości produktówspożywczych obecne są substancje pomagającewprzetwarzaniu żywności i umożliwiające uzyskanie jej charakterystycznych cech - smaku, zapachu, konsystencji,wyglądu oraz trwałości. Związki te nazywane są substancjami dodatkowymi iwymieniane sąwskładzie recepturowymproduktuwraz z innymi jego składnikami.Wymieniając substancje dodatkowe, podaje się ich
nazwę lub numer (symbol E) oraz zasadniczą funkcję technologiczną, jaką spełniająwprodukcie.
Szczególne wymagania
Dodatkowo wielu typom produktów stawiane są indywidualne wymagania. Przykładowo - produkty zawierające składniki alergenne, takie jak: seler, orzechy, jaja, soja, ryby i wiele innych wyszczególnionych w przepisach, muszą zawierać stosowne ostrzeżenie. Istnieje także obowiązek informowania o zawartości w produkcie substancji słodzących, fenyloalaniny w przypadku produktów słodzonych aspartamem, która jest niepożądana w diecie osób cierpiących na fenyloketonurię, kofeiny dodanej w ilości powyżej 150 mg/l lub obecności lukrecji, która nie może być spożywana w nadmiernych ilościach przez osoby z nadciśnieniem.
Gdy miejsca jest za mało
Produkty drobne, których opakowanie nie pozwala na zamieszczenie wielu informacji, mogą być znakowane jedynie nazwą produktu, datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia oraz zawartością netto lub ilością sztuk w opakowaniu.
Warto wiedzieć
Przepisy dotyczące znakowania żywności zawarte są w Ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. Nr 17, poz. 1225 z późn. zm.), w Ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. Nr 5 z 2001 r., poz. 44 z późn. zm.) oraz w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.).
Podcasty
Playlisty tematyczne
