„Śląski Wawel” zachwyca turystów. Tego miejsca nie możesz przegapić

Poszukiwacze imponującej architektury renesansowej wcale nie muszą obierać kursu na Małopolskę. W leżącym na terenie województwa opolskiego Brzegu wznosi się Zamek Książąt Piastowskich, słusznie nazywany Śląskim Wawelem. Ten wyjątkowy kompleks historyczny stanowi dzisiaj jeden z najciekawszych i obowiązkowych punktów turystycznych podczas eksploracji południowych rejonów Polski.

Zamek Książąt Piastowskich w Brzegu. Od gotyckiej warowni do pałacu

Dzieje tej niezwykłej budowli sięgają wczesnego średniowiecza. Pierwsze wzmianki o książęcym dworze pochodzą z dokumentu z 1235 roku, natomiast od 1342 roku funkcjonował on jako gotycka warownia i główna siedziba książąt brzeskich. Gruntowna przebudowa obiektu nastąpiła jednak dopiero za czasów księcia Jerzego II. Anna Techmańska w swoim zamkowym opracowaniu przywołuje relację kronikarza F. Lucae z 1688 roku, który z podziwem opisywał wjazdową bramę:

"Brama z przodu przedstawia się podziwu godnie w pięknej kosztownej, rzeźbiarskiej szacie. U góry stoi ks. Jerzy II i jego małżonka Barbara… Po obu stronach książęce herby, trzymane przez uzbrojonych rycerzy … Każdy herb jest polichromowany kolorami i złotem, i srebrem zdobiony starannie … Górą umieszczone są ciosowe rzeźby przedstawiające królów i książąt piastowskich…"

Wspaniale zdobiony portal wjazdowy do dzisiaj zachwyca odwiedzających obiekt turystów. Można na nim podziwiać popiersia władców z piastowskiej dynastii oraz figury księcia Jerzego II i jego małżonki, wykonane w skali jeden do jednego. Ta mistrzowska rzeźba stanowi zaledwie preludium do historycznych atrakcji ukrytych w zamkowych wnętrzach.

Tajemnicze podziemia w Brzegu i grobowce śląskiej linii Piastów

Eksplorację historycznej rezydencji najlepiej zacząć od wizyty w jej najniższych kondygnacjach. W surowych, mrocznych piwnicach przygotowano fascynującą wystawę, obejmującą czternaście sarkofagów odlanych z cyny i ołowiu, w których spoczywają szczątki członków dynastii Piastów Śląskich. Mroczny klimat tego miejsca potęgują kamienne epitafia oraz wierne repliki średniowiecznych płyt nagrobnych, skłaniające do refleksji nad losami potężnego rodu.

Niezwykła legenda o dogu niemieckim księcia Jerzego II

Pomiędzy cennymi, kamiennymi artefaktami wyróżnia się nietypowy pomnik przedstawiający psa. Rzeźba upamiętnia doga niemieckiego, który był największym ulubieńcem księcia Jerzego II, a po tragicznej śmierci zwierzęcia zdruzgotany władca zlecił wykucie tego monumentu. Dzieło to ma za sobą burzliwą historię - w 1741 roku pruski dowódca wojskowy zabrał je do swojego majątku, a wiek później figura ozdobiła Park Zdrojowy w Szczawnie-Zdroju. Kamienny czworonóg powrócił do Zamku Piastów Śląskich dopiero w 1986 roku i obecnie stanowi jedną z najbardziej intrygujących atrakcji turystycznych.

Skarby dawnych właścicieli: Toledo, Kossak i śląski Rembrandt

Przejście na parter pozwala gościom przenieść się w realia dawnych gospodarzy rezydencji. Wśród cennych eksponatów znajduje się tam między innymi paradny rapier wykuty ze znakomitej toledańskiej stali oraz świetnie zachowany łuk z drewna datowany na połowę XIV stulecia. Z kolei w dawnym gabinecie władcy wyeksponowano ogromne drzewo genealogiczne rodziny Jerzego II, co w minionych epokach stanowiło powszechną metodę manifestowania wysokiej pozycji społecznej.

Prawdziwe arcydzieła czekają jednak na miłośników malarstwa na pierwszym piętrze zamku. W reprezentacyjnych komnatach wystawiono wielkoformatowe płótna Jana Styki - "Polonię" oraz "Grunwald", a także słynne dzieło Wojciecha Kossaka "Odwrót Napoleona spod Moskwy". Przestrzeń tę uzupełniają liczne portrety, historyczne dokumenty, pieczęcie oraz bogaty zbiór numizmatyczny z okresu panowania Piastów Śląskich. Nie zabrakło również ekspozycji sztuki sakralnej, gdzie zgromadzono prace Michaela Leopolda Willmanna, artysty nazywanego "śląskim Rembrandtem".

Śląski Wawel i pamięć o Kresach Wschodnich

Brzeska budowla pełni równocześnie ważną funkcję strażnika pamięci o Kresach Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. W precyzyjnie zrekonstruowanych pomieszczeniach, takich jak chłopskie izby i mieszczańskie saloniki, udostępniono ponad tysiąc unikalnych przedmiotów codziennego użytku i rodzinnych pamiątek. Ta poruszająca ekspozycja w bardzo obrazowy sposób dokumentuje trudne losy przesiedlonych mieszkańców wschodnich rubieży.

Dopiero wyjście na rozległy dziedziniec w pełni tłumaczy, dlaczego obiekt ten zyskał przydomek "Śląskiego Wawelu". Wewnętrzny plac otaczają zachwycające, trójkondygnacyjne krużganki, które swoją formą niemal idealnie naśladują architekturę królewskiego zamku w Krakowie. To właśnie te arkady w połączeniu z budynkiem bramnym stanowią najwybitniejszy przykład renesansowej myśli architektonicznej na całym Śląsku.

Obecnie w historycznych murach funkcjonuje Muzeum Piastów Śląskich. Jak wskazuje Anna Techmańska w specjalnym opracowaniu historycznym:

"W 1965 r. instytucja otrzymała nową nazwę: Muzeum Piastów Śląskich i jako jedyna w Polsce zajmuje się statutowo problematyką Piastów Śląskich i tradycjami piastowskimi na historycznym obszarze Ziemi Śląskiej oraz gromadzeniem obiektów związanych z przeszłością miasta i Ziemi Brzeskiej."

Sama placówka za pośrednictwem swojej oficjalnej strony internetowej aktywnie zachęca turystów do przyjazdu:

- Zapraszamy do odkrycia tajemnic Zamku Piastów Śląskich w Brzegu - jednego z najważniejszych zabytków historycznych w Polsce. Przenieś się w czasie i zgłębiaj fascynującą historię, która przez wieki była świadkiem ważnych wydarzeń. Zachwyć się architekturą gotycką, renesansowymi detalami i malowniczym położeniem nad brzegiem rzeki Odry. Zwiedzaj komnaty zamkowe, wieże obronne i dziedziniec, odkrywając bogactwo i wielowiekową historię tego miejsca

- taki komunikat wita gości na witrynie zabytku.

Zamek Piastów Śląskich w Brzegu: bilety, cennik i godziny otwarcia

Muzeum jest otwarte dla zwiedzających w określonych godzinach:

• Od wtorku do niedzieli obiekt funkcjonuje w godzinach 10:00 – 16:00, przy czym ostatni goście wpuszczani są punktualnie o 16:00.
• W każdą środę turyści mogą zwiedzać ekspozycje całkowicie bezpłatnie.

Cennik biletów wstępu prezentuje się następująco:

• Bilet normalny kosztuje 35 zł (lub 20 zł, gdy jedno z pięter zostanie wyłączone ze zwiedzania).
• Bilet ulgowy można nabyć w cenie 20 zł (bądź 15 zł w przypadku niedostępności jednej z kondygnacji).