Jan Długosz nazywał je najstarszym miastem. To prawdziwa perełka woj. śląskiego

2026-06-15 15:04

Skoczów, zlokalizowany w województwie śląskim, to jedno z najbardziej urokliwych i najstarszych miast na Śląsku Cieszyńskim. Według kronikarza Jana Długosza, to najstarszy ośrodek od źródeł Wisły. Historia tego miejsca, sięgająca wczesnego średniowiecza, to pasmo dynamicznego rozwoju, ale i dramatycznych pożarów. Dzisiaj to ważny punkt przemysłowy, który nie zatracił swojego historycznego ducha.

Historia Skoczowa. Od grodziska Gołęszyców do prawa niemieckiego

Początki Skoczowa wyprzedzają jego oficjalną lokację. Zanim powstało miasto, od VII do IX wieku istniało tu grodzisko plemienia Gołęszyców. Miejscowa legenda głosi, że nazwa miejscowości wzięła się od tego, iż osada po prostu „przeskoczyła” z pierwotnego miejsca na obecne.

Po raz pierwszy Skoczów pojawia się w dokumentach historycznych w 1327 roku, określany mianem oppidum Scocoviense. To dowodzi, że w odróżnieniu od okolicznych miast, osada ta podlegała jeszcze prawu polskiemu, a nie niemieckiemu. Wytyczenie rynku i regularnej siatki ulic zgodnie z prawem niemieckim nastąpiło najpewniej pod koniec XIV wieku. Starsze dokumenty potwierdzające nadanie praw miejskich zniszczył pożar. Dlatego w 1470 roku książę cieszyński Kazimierz II, na wniosek rajców, zatwierdził i rozszerzył przywileje, co stanowi najstarszy zachowany akt dotyczący statusu prawnego Skoczowa.

Rozwój rzemiosła, reformacja i tragiczne pożary w Skoczowie

XVI wiek to czas rozkwitu lokalnego rzemiosła. Zaczęły działać liczne cechy, a Skoczów stał się znany w regionie z wytwarzania unikalnej ceramiki. Dodatkowo w 1550 roku miasto zyskało przywilej warzenia piwa. Był to także okres reformacji, która znalazła tu wielu popleczników. W 1570 roku w Skoczowie przyszedł na świat Jan Sarkander, późniejszy katolicki święty.

Kolejne stulecia przyniosły miastu liczne kataklizmy. Szczególnie dramatyczny był wiek XVIII, kiedy dwa ogromne pożary – w 1713 i 1756 roku – obróciły zabudowę w perzynę. Po pożodze z 1756 roku, w której spłonęło ponad 100 domów, ruszyła murowana odbudowa miasta. To właśnie wtedy ukształtowało się dzisiejsze historyczne centrum. W 1797 roku postawiono ratusz, a w 1775 roku na rynku stanęła słynna fontanna z rzeźbą zwaną „Trytonem” bądź „Jonaszem”.

Sonda
Czy Śląsk jest najpiękniejszym regionem w Polsce?

Skoczów staje się ośrodkiem przemysłowym. Bitwa i odbudowa po II wojnie światowej

Od XIX wieku Skoczów zaczął się przeobrażać w ważny ośrodek przemysłowy. Powstały tu fabryki sukna, garbarnia, a z czasem również cegielnia i zakłady cementowe. Rozwój gospodarczy nabrał tempa po uruchomieniu linii kolejowej łączącej Cieszyn z Bielskiem w 1888 roku. W tym czasie zbudowano także kościół ewangelicki (1863–1865) oraz reprezentacyjne budynki użyteczności publicznej.

Początek XX stulecia był dla Skoczowa niespokojny. Po zakończeniu I wojny światowej, w styczniu 1919 roku, w okolicach miasta doszło do zbrojnego starcia między siłami polskimi a czechosłowackimi. Ostatecznie, w 1920 roku, Skoczów został włączony do terytorium Polski. II wojna światowa zrujnowała miasto, niszcząc aż 65% jego zabudowy. W latach powojennych miasto odbudowano, a Skoczów stał się siedzibą wielu liczących się zakładów przemysłowych.

Zabytki Skoczowa wpisane do rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa

Bogata historia Skoczowa odzwierciedla się w jego architekturze. Wśród najważniejszych zabytków, wpisanych do rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa, znajdują się:

  • Układ urbanistyczny starego miasta wraz z rynkiem.
  • Ratusz wybudowany w latach 1797–1801, który przeszedł przebudowę w 1934 roku.
  • Kościół parafialny Świętych Apostołów Piotra i Pawła.
  • Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy z lat 1863–1865.
  • Zabytkowe kamienice przy Rynku oraz ulicach Bielskiej i Cieszyńskiej.
  • Dawny zespół szpitalny wraz z kościołem Znalezienia Krzyża Świętego.
  • Figury świętych, w tym św. Jana Nepomucena i św. Jana Sarkandra.

Urokliwy Skoczów zachwyca turystów w województwie śląskim

Jak prezentuje się Skoczów, jedno z najpiękniejszych miast w województwie śląskim? Zachęcamy do obejrzenia naszej galerii.

"Śląska Żyleta" przez lata górowała nad Katowicami. Dziś jest pozostałością PRL-u

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki