- Bostonka to zakażenie wirusowe, na które najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia
- Bolesne zmiany w jamie ustnej mogą utrudniać picie i zwiększać ryzyko odwodnienia
- Objawy zwykle ustępują w ciągu 7–10 dni, a leczenie polega na łagodzeniu bólu i gorączki
- Dziecko może wrócić do przedszkola, gdy dobrze się czuje, nie ma gorączki i może uczestniczyć w zajęciach
Bostonka u dziecka: co to za choroba i jak się przenosi?
Bostonka, czyli choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, jest zakażeniem wywoływanym przez enterowirusy. Najczęściej chorują dzieci w wieku przedszkolnym, ale zachorować mogą też starsze dzieci i dorośli. Nazwa nie ma związku z pryszczycą występującą u zwierząt.
Wirus przenosi się przez kontakt ze śliną, wydzieliną z nosa, płynem z pęcherzyków i stolcem chorego dziecka, a także z przedmiotami oraz powierzchniami, których dotykało. W grupie przedszkolnej łatwo o zakażenie, ponieważ dzieci wkładają ręce i zabawki do buzi, a nie zawsze dokładnie myją ręce. Największa zakaźność przypada zwykle na pierwszy tydzień choroby, jednak wirus może być obecny w stolcu jeszcze przez dłuższy czas.
Objawy bostonki u dziecka nie zawsze pojawiają się naraz
Objawy bostonki pojawiają się zwykle po 3–6 dniach od zakażenia. Na początku dziecko może mieć gorączkę, ból gardła, katar, mniejszy apetyt i wyraźnie gorsze samopoczucie. Dopiero później występują zmiany w jamie ustnej oraz wysypka.
Zmiany w buzi zaczynają się często jako czerwone plamki, które mogą przejść w bolesne pęcherzyki lub nadżerki. Wysypka ma postać czerwonych plamek albo drobnych pęcherzyków. Najczęściej widać ją na dłoniach i stopach, ale może pojawić się także na pośladkach, nogach, rękach lub w okolicy pieluszkowej.
Nie każde dziecko ma pełny zestaw objawów. U jednego dziecka będzie więcej zmian na stopach, u innego głównym problemem będą bolesne nadżerki w buzi i ślinienie. Wysypka zwykle nie swędzi tak mocno jak w ospie, za to zmiany w jamie ustnej mogą wyraźnie boleć podczas jedzenia i picia.
Przebieg bostonki: zwykle mija w ciągu 7–10 dni
Bostonka najczęściej ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu 7–10 dni. Gorączka i osłabienie są zwykle najsilniejsze na początku, a pęcherzyki z czasem zasychają i goją się. Po chorobie skóra na palcach dłoni lub stóp może się przez krótki czas łuszczyć.
Nie ma leku, który usuwa wirusa wywołującego bostonkę, dlatego leczenie polega na łagodzeniu dolegliwości. Najważniejsze jest podawanie dziecku płynów często, ale małymi porcjami, zwłaszcza gdy ból w buzi zniechęca je do picia. Dziecko zwykle łatwiej zje chłodne, miękkie i mało kwaśne produkty. Ostre, słone oraz kwaśne potrawy mogą dodatkowo podrażniać nadżerki.
Na gorączkę i ból można stosować lek dobrany do wieku oraz masy ciała dziecka, zgodnie z ulotką albo zaleceniem lekarza. Nie należy podawać dzieciom aspiryny. Pęcherzyków nie należy przekłuwać. Wystarczy dbać o czystość skóry i pilnować, by dziecko ich nie rozdrapywało.
Bostonka u dziecka: objawy, których nie wolno lekceważyć
W czasie bostonki najważniejsze jest obserwowanie, czy dziecko pije wystarczająco dużo i czy jego stan się nie pogarsza. Pomocy lekarskiej wymaga sytuacja, w której dziecko nie chce lub nie może pić, objawy są bardzo nasilone albo przebieg choroby budzi niepokój.
Skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawi się któryś z tych sygnałów:
- dziecko prawie nie pije, rzadko oddaje mocz, ma suche usta, nie płacze łzami lub jest wyraźnie senne
- gorączka utrzymuje się dłużej niż 3 dni albo stan dziecka wyraźnie się pogarsza
- dziecko ma silny ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, drgawki lub trudności z poruszaniem się
- objawy nie słabną po 10 dniach, dziecko ma obniżoną odporność albo ma mniej niż 6 miesięcy
Drgawki, problemy z oddychaniem, trudność w wybudzeniu dziecka albo nagła wyraźna zmiana jego zachowania wymagają pilnej pomocy medycznej. Powikłania bostonki są rzadkie, ale u małego dziecka z bolesnymi zmianami w buzi odwodnienie może pojawić się szybko.
Kiedy dziecko może wrócić do przedszkola po bostonce?
Dziecko może wrócić do przedszkola, gdy od co najmniej 24 godzin nie ma gorączki bez leków przeciwgorączkowych, dobrze się czuje, może uczestniczyć w zajęciach i pije bez większego bólu. Ważne jest też, aby nie śliniło się nadmiernie z powodu bolesnych zmian w jamie ustnej. Nie trzeba czekać, aż znikną wszystkie pęcherzyki, ponieważ wirus może być wydalany ze stolcem jeszcze przez dłuższy czas.
Przed powrotem warto sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnym przedszkolu. Placówka może mieć własne zasady, a gdy zachorowań jest więcej, może poprosić o dłuższą nieobecność dziecka lub konsultację lekarską. Nie wysyłaj dziecka tylko dlatego, że wysypka już blednie, jeśli nadal jest osłabione, nie chce pić albo wymaga opieki, której grupa przedszkolna nie jest w stanie zapewnić.
Po powrocie ważna jest zwykła higiena: mycie rąk po toalecie, po zmianie pieluchy i przed jedzeniem, czyszczenie często dotykanych powierzchni oraz niekorzystanie wspólnie z kubków, sztućców i ręczników. Te działania nie zapewniają pełnej ochrony przed bostonką, ale zmniejszają ryzyko zakażenia innych dzieci.
Źródła: