- Według materiałów edukacyjnych OpenStax dorastające dziecko uczy się myśleć w nowy sposób i zaczyna mocniej dostrzegać niesprawiedliwość na świecie
- Zwykłe powtarzanie usłyszanych zdań zamiast prawienia kazań to najlepsza metoda na to, jak rozmawiać z nastolatkiem o trudnych sprawach
- Jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego, zawsze warto odwiedzić lekarza, gdy skrajny pesymizm i złość utrzymują się u dziecka dłużej niż dwa tygodnie
- Krótkie wyjście do drugiego pokoju w trakcie ostrej wymiany zdań pozwala najszybciej ostudzić emocje zdenerwowanego rodzica
Dlaczego nastolatek krytykuje wszystko dookoła? Wyjaśniamy powody
Zauważyłaś, że twoje dziecko nagle stało się bardzo marudne i wytyka błędy na każdym kroku? To zupełnie naturalne, że w pewnym wieku młody człowiek zaczyna widzieć świat w ciemnych barwach i podważać wszystkie domowe zasady. Taki cynizm i ciągłe wywracanie oczami mogą być bardzo męczące dla rodziców, ale zwykle są po prostu częścią dorastania i szukania własnej drogi.
Jak możemy przeczytać w materiałach edukacyjnych OpenStax, umysł nastolatka uczy się myśleć w zupełnie nowy sposób. Dziecko zaczyna dostrzegać niesprawiedliwość i fałsz w otaczającym świecie, co prowadzi do sporych frustracji. Rodzice spadają wtedy z piedestału, a młody człowiek zaczyna głośno walczyć o swoje ideały i podważać to, co do tej pory brał za pewnik.
Jak rozmawiać z cynicznym nastolatkiem? Praktyczne porady na co dzień
Gdy twoje dziecko znów zaczyna narzekać na cały świat, warto ugryźć się w język i po prostu posłuchać bez przerywania. Materiały agencji CDC podpowiadają, że najlepszym wyjściem jest tak zwane aktywne słuchanie, czyli powtarzanie swoimi słowami tego, co przed chwilą usłyszeliśmy od nastolatka. Dzięki temu młody człowiek czuje, że naprawdę go rozumiemy, a nie tylko prawimy mu kazania o dobrym wychowaniu. Dobrym pomysłem może być powstrzymanie się od dawania złotych rad, dopóki dziecko samo o nie nie poprosi. Czasami wystarczy rzucić proste "rozumiem cię" lub "to brzmi naprawdę trudno, jak mogę ci pomóc?", aby zbudować nić porozumienia nawet w ten gorszy dzień.
Kiedy bunt to coś więcej niż marudzenie? Na te objawy warto uważać
Czasami za ciągłym narzekaniem nastolatka może kryć się coś poważniejszego: według informacji Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego (NIMH) zwykły smutek zawsze mija, ale jeśli pewne zachowania utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, warto zwrócić uwagę na kilka konkretnych sygnałów:
- ciągłe poczucie beznadziei i skrajny pesymizm
- odcinanie się od rodziny i dawnych znajomych
- nagłe wybuchy złości i duże rozdrażnienie
- rzucanie swoich codziennych obowiązków w kąt
- sięganie po używki lub ryzykowne zachowania
Jeśli zauważysz u swojego dziecka takie zmiany i widzisz, że smutek i złość nie mijają, dobrym pomysłem może być wizyta u lekarza. Taki stan potrafi mocno utrudnić codzienne życie, psute jest jedzenie i nauka, dlatego nie warto czekać, aż problem rozwiąże się sam.
Jak opanować złość podczas kłótni z dzieckiem? Skuteczne sposoby
Kiedy nastolatek po raz kolejny rzuca cynicznym tekstem, bardzo łatwo o wybuch gniewu u rodzica. Pamiętaj jednak, żeby nie brać takich słów do siebie, bo to po prostu element dorastania, a nie ocena tego, jak radzisz sobie z wychowaniem. Gdy czujesz, że tracisz cierpliwość, weź głęboki oddech lub po prostu wyjdź na chwilę do drugiego pokoju.
Czasem wystarczy krótki spacer, umycie rąk w łazience albo po prostu posiedzenie w ciszy, żeby ochłonąć. Powrót do trudnej rozmowy za kilka godzin, a nawet na drugi dzień, przyniesie znacznie lepsze efekty niż krzyki w dużych emocjach. Tylko wtedy, gdy sami jesteśmy spokojni, możemy być dla naszego dorastającego dziecka prawdziwym oparciem.
9
Źródła:
OpenStax (Lifespan Development), “9.3 Cognition in Adolescence”
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — “Conversation Tips for Connecting Conversations”
Podcasty
Playlisty tematyczne
