Napoje gazowane w diecie dziecka. Od kiedy może je pić?

• Dzieci przed 2. rokiem życia nie powinny dostawać napojów z dodatkiem cukru
• Słodzone napoje gazowane nie są dobrym napojem codziennym w żadnym wieku
• Wersje bez cukru nadal mogą szkodzić szkliwu przez swoją kwasowość
• Energetyków nie wolno sprzedawać osobom poniżej 18. roku życia

Od kiedy dziecko może pić napoje gazowane?

Słodzone napoje gazowane, takie jak cola, oranżada czy lemoniada, nie są zalecanym elementem diety dziecka w żadnym wieku. Dzieci przed 2. rokiem życia nie powinny dostawać produktów ani napojów z dodatkiem cukru. Niemowlętom i małym dzieciom nie należy podawać napojów gazowanych. Są kwaśne, często zawierają cukier i mogą sprawić, że dziecko będzie rzadziej piło wodę lub mniej chętnie jadło posiłki.

Po 2. urodzinach kilka łyków wypitych wyjątkowo, na przykład na przyjęciu, nie przekreśla zdrowych nawyków żywieniowych. Nie oznacza to jednak, że napój gazowany powinien stać się częścią codziennej diety dziecka. Najbezpieczniej, gdy dziecko od małego przyzwyczaja się, że pragnienie gasi wodą, a słodkie napoje pozostają rzadkim wyjątkiem.

Napoje gazowane: cukier, kwasy i czasem kofeina

W słodzonych napojach gazowanych problemem jest przede wszystkim wysoka zawartość cukru. Taki cukier dostarcza kalorii, ale nie wnosi do diety dziecka wartościowych składników odżywczych. Częste picie takich napojów zwiększa ryzyko próchnicy i podnosi kaloryczność codziennej diety. Dla zębów znaczenie ma też kwasowość napoju, dlatego długie popijanie coli czy oranżady między posiłkami jest gorsze niż wypicie małej porcji jednorazowo.

Napoje typu zero nie zawierają cukru, ale nie są dobrym zamiennikiem wody. Mogą być kwaśne, a ich słodki smak utrwala przyzwyczajenie dziecka do słodkich napojów. Warto też czytać etykietę, ponieważ część napojów gazowanych, zwłaszcza typu cola, zawiera kofeinę.

Energetyki to osobna kategoria. Zawierają dużo kofeiny, a często także cukier i inne substancje pobudzające. W Polsce od 1 stycznia 2024 roku nie można sprzedawać napojów energetycznych osobom poniżej 18. roku życia. Zakaz obejmuje także sprzedaż w szkołach i automatach.

Cola i oranżada tylko od czasu do czasu. Jak podać je dziecku?

Jeśli dziecko raz wypije napój gazowany poza domem, nie ma potrzeby reagować złością. Przy kolejnych posiłkach po prostu podawajmy wodę i trzymajmy się codziennych zasad. Problem zaczyna się wtedy, gdy słodki napój jest dostępny każdego dnia, trafia do bidonu, jest popijany przez wiele godzin albo zastępuje wodę.

Jeśli dziecko pije napój gazowany tylko okazjonalnie, warto ograniczyć kontakt zębów z cukrem i kwasami:

• podawać małą porcję razem z posiłkiem, a nie między posiłkami
• nie nalewać napoju gazowanego do butelki, kubka niekapka ani bidonu, z którego dziecko pije przez cały dzień
• nie podawać go wieczorem po umyciu zębów ani zostawiać przy łóżku
• po wypiciu zaproponować wodę, a z myciem zębów odczekać około 30 minut

Co może pić dziecko zamiast słodzonych napojów gazowanych?

Na co dzień najlepszym napojem do gaszenia pragnienia jest woda, przede wszystkim niegazowana. Do posiłków można podawać także mleko bez dodatku cukru, odpowiednie dla wieku dziecka. Gdy problemem jest niechęć do zwykłej wody, pomocne bywa podawanie jej w znanym kubku lub bidonie i stawianie jej na stole przy każdym posiłku.

Zwykła woda gazowana bez cukru, kofeiny i aromatów jest lepszym wyborem niż słodzona cola. Ze względu na kwasowość nie powinna jednak zastępować dziecku wody niegazowanej ani być popijana przez wiele godzin. Jeśli starsze dziecko lubi bąbelki, można potraktować ją jako okazjonalną odmianę podaną do posiłku. W domu warto przyjąć prostą zasadę: na co dzień dziecko pije wodę, a napoje gazowane nie zastępują jej w gaszeniu pragnienia.

Źródła:

• CDC (Foods and Drinks to Avoid or Limit)
• HealthyChildren.org (Choose Water for Healthy Hydration)
• Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (Żywienie zdrowych niemowląt – zaktualizowane wytyczne)
• American Dental Association, MouthHealthy (Dietary Acids and Your Teeth)
• Gov.pl, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu (Napoje energetyzujące)