Lepsze niż tradycyjne ściółkowanie. Japońska metoda ochroni Twój ogród przed morderczymi upałami

Ekstremalnie wysokie temperatury stanowią poważne zagrożenie dla wielu roślin ogrodowych. W obliczu palącego słońca, suszy oraz osłabionej odporności komórkowej, krzewy i małe krzewinki owocowe wymagają dodatkowego wsparcia podczas upałów. Doskonale wiedzą o tym Japończycy, którzy do perfekcji opanowali umiejętność ochrony i wzmacniania roślin w czasie upałów. Ich metoda pozwala na przetrwanie suszy i pobudzenie roślin do wzrostu. Teraz czas, by Europa zaczęła robić to samo!

Osoba w fioletowych rękawicach ogrodowych nakładająca korę na glebę wokół młodej sadzonki, ilustrująca japońską metodę ściółkowania chroniącą rośliny przed upałami, o czym przeczytasz więcej na naszym portalu.
Autor: artursfoto/ Getty Images Dlaczego warto ściółkować ziemię wokół roślin?
  • Ekstremalne upały stanowią poważne zagrożenie dla Twojego ogrodu, szczególnie dla roślin o płytkim systemie korzeniowym, takich jak hortensje czy warzywa.
  • Tradycyjne ściółkowanie skutecznie ogranicza parowanie wody i chroni glebę, jednak pojawiła się innowacyjna technika, która oferuje jeszcze lepszą ochronę.
  • Poznaj "japońskie ściółkowanie" – metodę tworzenia podziemnych, wilgotnych korytarzy, która zapewni Twoim roślinom naturalną klimatyzację i uchroni je przed suszą.

Naturalna klimatyzacja dla roślin w ogrodzie. Jak ją zrobić?

Skrajnie wysokie temperatury i brak opadów stwarzają ryzyko dla roślin w ogrodzie. Hortensje, azalie, róże, a także krzaczki ogórków czy pomidorów bardzo mocno narażone są na ekstremalne zjawiska pogodowe. Płytki system korzeniowy czyni te rośliny bardzo wrażliwe na upały oraz suszę. Lepiej zdecydowanie radzą sobie rośliny naturalnie pochodzące z suchych terenów. To między innymi juka ogrodowa, lawenda czy berberysy. 

Trwające w Polsce upały wymagają odpowiedniego zabezpieczenia ogrodu. Przede wszystkim należy pamiętać  o zintensyfikowanym podlewaniu. Jeżeli gleba bardzo szybko wysycha podlewaj rośliny nawet codziennie. Ważny, by nie robić tego w ciągu dnia, gdy promienie słoneczne są najbardziej palące. W czasie upałów zaleca się podlewania wczesnym rankiem lub wieczorem. Unikaj także nadmiernego moczenia liści. Mogą ona zostać poparzone przez słońce. 

Jedną z najlepszych metod ochrony roślin ogrodniczych przed upałami jest ściółkowanie. Jest to proces pokrywania powierzchni gleby wokół roślin warstwą materiału organicznego lub nieorganicznego. Ma na celu ochronę gleby, poprawę jej właściwości oraz wspieranie wzrostu roślin. Materiały używane do ściółkowania to m.in. kora, zrębki drzewne, słoma, kompost, a także agrowłóknina czy kamyki. Ściółkowania tworzy barierę, która znacząco ogranicza parowanie wody z gleby, co jest kluczowe zwłaszcza w okresach suszy i pozwala na rzadsze podlewanie. Dodatkowo, skutecznie hamuje rozwój chwastów, które konkurują z roślinami uprawnymi o składniki odżywcze i wodę. Dzięki temu Twoje rośliny mają lepsze warunki do wzrostu i są zdrowsze.

Sposób na upały w ogrodzie. Japońska metoda podbija polskie działki

W ostatnim czasie coraz większą popularnością cieszy się także metoda odwrotnego ściółkowania. Tak zwane japońskie ściółkowanie polega na przygotowaniu warstwy ochronnej nie w formie kopczyku nad ziemią, ale pod. Sposób ten coraz częściej wykorzystuje się w nowoczesnych ogrodach i może on przynieść więcej korzyści niż klasyczne ściółkowanie. Jeszcze lepiej chroni podłoże przed wysychaniem i zatrzymuje wilgoć w glebie. Japońskie ściółkowanie bardzo często polecane jest właśnie jako metoda zabezpieczenia roślin przed upałami oraz suszą. Jak wykonać japońskie ściółkowanie? To bardzo proste, wystarczy, że wykopiesz niewielki dołek wokół korzeni. Najlepiej na głębokość około 5 cm. następnie usuń wszystkie chwasty i spulchnij glebę wokół. Kolejnym krokiem jest rozłożenie kilkucentymetrowej warstwy kompostu, kory lub innych materiałów organicznych i przykrycie ich ziemią. Gleby nie powinno się ubijać, aby zachować dostęp do powietrza. Na koniec całość obficie podlej wodą i gotowe. Pod ziemią stworzą się wilgotne korytarze, które stopniowo będą nawadniały system korzeniowy roślin. 

Na czym polega ściółkowanie odwrotne, czyli azjatyckie?

Odwrotne ściółkowanie, często nazywane też azjatyckim, to technika, która odwraca tradycyjne myślenie o mulczowaniu. Zamiast rozkładać warstwę ochronną na powierzchni gleby, umieszcza się ją pod nią. W praktyce polega to na stworzeniu swoistej „kanapki”: na spulchnionym podłożu układa się warstwę materii organicznej (np. kompostu, skoszonej trawy czy liści), a następnie przykrywa się ją kilkucentymetrową warstwą ziemi. Dzięki temu mulcz znajduje się wewnątrz gleby, a nie na jej powierzchni, co stanowi kluczową różnicę i źródło nazwy tej metody.

Zalety odwrotnego ściółkowania – więcej niż tylko ochrona przed suszą

Główną zaletą tej metody jest maksymalne zatrzymywanie wilgoci. Warstwa ziemi na wierzchu działa jak naturalna pokrywka, która drastycznie ogranicza parowanie wody z warstwy organicznej. Dodatkowo, materia organiczna przykryta glebą ma stały kontakt z mikroorganizmami z obu stron, co znacząco przyspiesza jej rozkład. W ten sposób zachodzi proces kompostowania bezpośrednio w miejscu, gdzie rosną rośliny, dostarczając im na bieżąco cennych składników odżywczych.

Ściółkowanie azjatyckie rozwiązuje również problemy typowe dla tradycyjnego mulczowania. Warstwa organiczna jest w pełni chroniona przed wiatrem, dzięki czemu nie zostaje rozwiana po ogrodzie, co jest idealnym rozwiązaniem na otwartych, nieosłoniętych działkach. Taka struktura przyciąga również dżdżownice, które, pracując w warstwie mulczu, dodatkowo spulchniają ziemię i rozprowadzają cenną próchnicę w głębszych partiach podłoża.

Ściółkowanie tradycyjne czy odwrotne – które wybrać?

Obie metody mają swoje zalety, jednak sprawdzają się w nieco innych sytuacjach. Wybór zależy od celów, jakie chcesz osiągnąć w swoim ogrodzie. Poniżej przedstawiamy kluczowe różnice:

  • Estetyka: Ściółkowanie tradycyjne często pełni funkcję dekoracyjną (np. przy użyciu kory), podczas gdy metoda odwrotna zachowuje naturalny wygląd gleby.
  • Ochrona przed parowaniem: Klasyczna ściółka ogranicza parowanie w stopniu umiarkowanym. Ściółka azjatycka, dzięki przykryciu ziemią, robi to znacznie skuteczniej.
  • Szybkość rozkładu: Materia organiczna na powierzchni gleby rozkłada się powoli. Pod ziemią proces ten jest znacznie szybszy, co oznacza sprawniejsze nawożenie roślin.
  • Główne zastosowanie: Metodę tradycyjną często wybiera się do ogrodów ozdobnych i pod iglaki. Odwrotne ściółkowanie jest szczególnie polecane w warzywnikach, sadach i w uprawach ekologicznych, gdzie priorytetem jest żyzność gleby.
Murator Ogroduje #3: Wiosenne porządki w ogrodzie: przycinanie, nawożenie i ściółkowanie

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki