- Przed badaniem warto sprawdzić, czy dziecko musi być na czczo, czy może pić wodę i jak postąpić z przyjmowanymi lekami
- Dziecku warto uczciwie powiedzieć o krótkim ukłuciu, nie obiecując całkowitego braku bólu
- Spokojna obecność opiekuna, rozluźniona ręka i odwrócenie uwagi mogą ułatwić pobranie krwi
- Silny lęk, wcześniejsze omdlenia lub trudne doświadczenia związane z pobraniem krwi warto zgłosić personelowi przed wizytą
Pobranie krwi u dziecka: jak przebiega i jak się przygotować?
Pobranie krwi najczęściej odbywa się z żyły w zgięciu łokciowym, rzadziej z grzbietu dłoni. Personel odkaża skórę, zakłada opaskę uciskową, wykonuje wkłucie i napełnia probówkę krwią. Dziecko może odczuć krótkie ukłucie lub drapnięcie. Po pobraniu personel zakłada opatrunek.
Przed wizytą warto ustalić, czy dziecko ma być na czczo, czy może pić wodę i na którą godzinę należy zgłosić się do punktu pobrań. Warto też zapytać lekarza kierującego lub pracowników placówki, czy przyjmowane leki mogą wpłynąć na wynik. Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawkowania leków tylko z powodu planowanego badania.
Zdarza się, że żyłę trudno uwidocznić i potrzebna jest kolejna próba wkłucia. Nie musi to oznaczać, że dzieje się coś nieprawidłowego. Warto uprzedzić dziecko, że czasem pobranie może potrwać dłużej lub wymagać kolejnej próby wkłucia.
Jak rozmawiać z dzieckiem przed pierwszym pobraniem krwi?
Najlepiej mówić krótko, spokojnie i zgodnie z prawdą. Można wyjaśnić, że pielęgniarka pobierze niewielką ilość krwi do badania, a ukłucie może chwilę zaboleć, lecz szybko się skończy. Obietnica, że nie będzie bolało wcale, może osłabić zaufanie dziecka, jeśli odczuje ono dyskomfort.
Moment rozmowy warto dopasować do wieku i temperamentu dziecka. Dzieciom w wieku od 3 do 4 lat zwykle wystarcza informacja przekazana dzień lub dwa przed badaniem. Dzieciom w wieku od 5 do 6 lat można powiedzieć o nim około 3 do 5 dni wcześniej. Starsze dziecko warto od początku włączyć w planowanie wizyty, ponieważ może chcieć znać cel badania i zasady przygotowania.
Młodszemu dziecku pomaga zabawa w lekarza z pluszakiem lub narysowanie kolejnych etapów wizyty. Można pokazać na misiu, gdzie będzie opatrunek i poćwiczyć spokojne trzymanie ręki przez kilka sekund. Takie oswajanie nie usuwa strachu całkowicie, ale zmniejsza niepewność.
Co pomaga dziecku podczas pobrania krwi?
W dniu badania przydaje się wygodne ubranie z krótkim rękawem albo rękawem, który łatwo podwinąć. Jeśli zalecenia dotyczące badania na to pozwalają, warto dopilnować, by dziecko wcześniej napiło się wody. Ciepłe dłonie i ręce mogą ułatwić uwidocznienie żył, dlatego warto zadbać, by dziecko nie marzło w drodze do placówki.
Dziecku pomaga spokojna obecność dorosłego, który wie, jak je wesprzeć. Nie trzeba wymagać od dziecka odwagi ani krytykować go za płacz. Lepiej nazwać emocje, przypomnieć o ustalonym sposobie radzenia sobie i pochwalić za współpracę po zakończeniu badania.
Podczas wkłucia mogą pomóc proste sposoby na zmniejszenie napięcia:
- powolne oddychanie i rozluźnienie ręki zamiast napinania całego ciała
- patrzenie w inną stronę lub zamknięcie oczu na czas wkłucia
- ulubioną zabawkę, książkę, muzykę w słuchawkach albo krótką grę
- rozmowę o przyjemnym planie po badaniu, na przykład o spacerze lub wspólnym śniadaniu
Przy silnym lęku przed igłami warto powiedzieć o tym personelowi jeszcze przed wejściem do gabinetu. Personel może zaproponować dostępne na miejscu rozwiązania, na przykład pobranie w pozycji na kolanach opiekuna lub sposób na odwrócenie uwagi dziecka. W niektórych sytuacjach można też wcześniej zaplanować znieczulenie skóry, ale preparat należy stosować wyłącznie zgodnie z ulotką, zaleceniami lekarza lub instrukcjami personelu.
Co zrobić po pobraniu krwi i kiedy skontaktować się z lekarzem?
Po pobraniu dziecko powinno przez chwilę spokojnie posiedzieć, zwłaszcza jeśli jest blade, osłabione lub mówi o zawrotach głowy. Warto przypomnieć o uciskaniu opatrunku przez czas wskazany przez personel. Niewielki siniak w miejscu wkłucia może się pojawić i zwykle stopniowo znika.
Jeśli dziecko miało wcześniej omdlenie przy pobraniu krwi, należy zgłosić to przed badaniem. Taką informację warto przekazać także wtedy, gdy dziecko ma szczególną wrażliwość na hałas, dotyk lub trudność z pozostawaniem bez ruchu. Personel może wtedy lepiej zaplanować przebieg wizyty i sposób komunikacji.
Warto skontaktować się z placówką lub lekarzem, gdy ból w miejscu wkłucia narasta, utrzymuje się dłużej niż zwykle albo pojawia się wyraźny obrzęk. Najlepszym zakończeniem wizyty jest spokojne nazwanie tego, co się udało, i powrót do zwykłego planu dnia. Dzięki temu kolejne badanie będzie dla dziecka bardziej przewidywalne.
12
Źródła:
Podcasty
Playlisty tematyczne
