Reumatyzm - łamignat atakuje

2020-07-31 14:57 Ewa Jabłońska

Reumatyzmem zwykliśmy nazywać prawie każdy ból stawów lub kości. I właściwie słusznie, bo szanse pomyłki są niewielkie. W wielkim worze z napisem „reumatyzm” mieści się aż 200 schorzeń.

Wszystkie schorzenia reumatyczne atakują układ ruchowy człowieka: kości i stawy, czyli części dzięki którym możemy się poruszać. Dawniej uważano, że skłonność danego człowieka do reumatyzmu zależy od klimatu, w którym mieszka, lub w którym przebywał jako dziecko. Dzisiaj, w dobie badań genetycznych, sprawa jest już jasna. Klimat nie ma tu nic do rzeczy. Z reumatyzmem-wiszącym nad nami jak miecz Damoklesa-przychodzimy na świat.
Geny odziedziczone przez nas po rodzicach, decydują o tym czy problemy ze stawami staną się naszym udziałem, czy też długo będziemy mogli skakać po dwa i trzy schody. Istnieje grupa genów odpowiedzialna za tak zwaną reakcję autoimmunologiczną organizmu. Organizm mający takie geny w razie zetknięcia z wirusami lub bakteriami, zaczyna walczyć z własnymi tkankami. Odbiera inwazję z zewnątrz jako bunt własnych tkanek, w tym wypadku bunt stawów, i zaczyna je po prostu niszczyć. Skutkiem walki organizmu jest na przykład reumatoidalne zapalenie stawów. To właśnie z powodu niewłaściwej reakcji na inwazję z zewnątrz, wpław na późniejsze kłopoty ze stawami (na przykład ich sztywność) może mieć niewyleczone zapalenie ucha czy gardła, które miało miejsce całe lata wcześniej. Tak właśnie atakuje reumatyzm: niespodziewanie i powoli, ale i nieubłaganie. O genetycznym podłożu reumatycznych kłopotów świadczy również fakt, że na dziesięciu ludzi cierpiących na reumatoidalne zapalenie stawów (tak zwany gościec), aż dziewięć to kobiety. Za to na tzw. ZZSK (sesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa) choruje aż siedmiokrotnie więcej mężczyzn niż kobiet.

Reumatyzm - objawy i leczenie
Autor: Thinkstockphotos.com

„Zwyrodnialcy” są wśród nas
Bardzo częstymi schorzeniami zaliczanymi do reumatycznych są zwyrodnienia. Dotyczą one stawów i kręgosłupa. Im człowiek jest starszy, tym chrząstki wyściełające stawy stają się coraz bardziej zniszczone, dosłownie starte. Skutkiem takiego stanu rzeczy są problemy z poruszaniem zniekształconymi stawami. Najbardziej narażone na niszczenie są największe stawy: w biodrach, w kolanach i w kręgosłupie. W tym ostatnim przypadku zwyrodnienie może pociągnąć za sobą wypadnięcie krążka międzykręgowego popularnie zwanego dyskiem. Choroby zwyrodnieniowe stawów nie wynikają z genetycznych pułapek. Najczęściej fundujemy je sobie sami. Sprzyja im otyłość. Ona przywala kości i stawy ciężarem, który na dłuższą metę jest ponad ich siły.

Reumatyzm palindromiczny: przyczyny, objawy, leczenie
Autor: thinkstockphotos.com Reumatyzm palindromiczny objawia się nagłymi i częstymi atakami bólu stawów i ich obrzękami.

Póki co złe wiadomości
Reumatyzm jest jak dotąd nieuleczalny. To jednak nie znaczy, że nie należy go leczyć. Przeciwnie, nie można go lekceważyć, bo może spowodować, że po pewnym czasie dotknięty nim człowiek stanie się inwalidą. Ludzie ze zwyrodnieniami stawów mają czasem problem z podniesieniem widelca do ust, z uczesaniem włosów, nie mówiąc już o myciu pleców. Medycyna potrafi łagodzić i leczyć bóle reumatyczne i przedłużać sprawność stawów. Zajmuje się więc objawami. Potrafi także zatrzymać bieg choroby. Na razie nie ma jednak leków, które mogłyby odwrócić proces niszczenia naszych „części niezamiennych”. Ale badania trwają.
Jak sobie pomóc
Chorzy na reumatyzm powinni stosować specjalną terapię ruchową pod kontrolą lekarza. Są to między innymi ćwiczenia, masaże i leczenie ciepłem i zimnem. Dzięki niej można zapobiec sztywnieniu chorych stawów, które pociąga za sobą zaniki mięśni i wiotczenie wiązadeł.
Dzisiejsza medycyna dysponuje metodami pomagającymi dokładnie zidentyfikować rodzaj schorzenia reumatycznego, na które cierpi chory. Istnieją specjalistyczne badania krwi, na podstawie których określa się rodzaj reumatyzmu. Rezonans magnetyczny pozwala na dokładne obejrzenie zaatakowanych kości, stawów, ścięgien, mięśni i więzadeł. Dzięki artroskopii wykorzystującej miniaturową kamerę można zajrzeć nawet do wnętrza chorego stawu. Z reumatyzmem trzeba więc koniecznie iść do lekarza, zwłaszcza, że może się okazać, że to, co uważaliśmy za reumatyzm wcale nim nie jest. A jeśli jest, musimy wystrzegać się przeciągów: zmory reumatyków.

Ból kręgosłupa, reumatyzm? To ci pomoże
Autor: archiwum se.pl Ból kręgosłupa, reumatyzm? To ci pomoże

Wszystko jeszcze przed nami
Reumatyzmu można się ustrzec, przynajmniej tej części jego schorzeń, o której decyduje nasz tryb życia. Oto jak można tego dokonać:
* trzeba dbać o rozwój ruchowy, od dzieciństwa do starości pływając, biegając, jeżdżąc na rowerze;
* często „rozprostowywać” kości przeciągając się i chodząc,
* korzystać z wygodnych krzeseł i foteli, a siedząc nie napinać mięśni grzbietu;
* dbać o różnorodną i zdrową dietę;
* kontrolować wagę;
* uprawiać sporty rekreacyjne;
* nie uprawiać sportów wyczynowych;
* nie dźwigać zbyt ciężkich przedmiotów;
* torby z zakupami nosić w obu rękach;
* nie dopuszczać do infekcji zatok i uszu lub próchnicy zębów;
* nie garbić się;
* spać na sprężystym i twardym materacu i płaskiej poduszce.

Najnowsze